Maleficent_poster.jpg

Το Χόλιγουντ και οι μεγαλειώδεις κινηματογραφικές υπερπαραγωγές του, είναι μια βιομηχανία παραγωγής χρήματος η οποία προσθέτει κάθε χρόνο πολλά δισεκατομμύρια δολάρια στην αμερικανική οικονομία. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η βιομηχανία αυτή μας έχει προσφέρει κατά καιρούς αριστουργήματα, τα οποία έχουν απογειώσει την έβδομη τέχνη.

Όμως, υπάρχει και μια «σκοτεινή» πλευρά σε αυτή την «βιομηχανία». Ή μάλλον, πολλές. Υπάρχουν ταινίες οι οποίες, -όπως όλα εξάλλου τα σοβαρά κινηματογραφικά δημιουργήματα- περνάνε κάποια «μηνύματα», τα οποία, ειδικά τα τελευταία χρόνια είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενα. Για κάποιον δε, ο οποίος ασχολείται σοβαρά με την έβδομη τέχνη, η «αποκρυπτογράφηση» ορισμένων πτυχών, δεν περνάει απαρατήρητη. Ο κινηματογράφος πάντα διέθετε τεράστια δύναμη, λόγω των μηνυμάτων τα οποία μπορούσε να περάσει με διάφορους τρόπους. Είτε δια του απλού εντυπωσιασμού μέσω των θεαματικών εικόνων μιας υπερπαραγωγής, εικόνων που αποτυπώνονται ανεξίτηλα στον εγκέφαλο, είτε μέσω της συναισθηματικής φόρτισης που μπορεί να δημιουργήσει μια προπαγάνδα με ηθελημένα ψεύτικο περιεχόμενο.

Ο θεατής συνήθως αντιπαθεί, ή και «μισεί» τον ηθοποιό που υποδύεται τον «κακό» χαρακτήρα του έργου, ενώ τείνει να ταυτίζεται με τον «καλό» . Τι συμβαίνει όμως, όταν ο «καλός» της ταινίας, είναι ένα καμουφλαρισμένο «τέρας», που παγιδεύει τον θεατή; Ειδικά δε αν ο θεατής είναι παιδί ή έφηβος, τα πράγματα παίρνουν άλλη διάσταση. Αν δε σκεφτούμε, ότι οι διάσημοι ηθοποιοί, τα «είδωλα» όπως τα λέμε εδώ και δεκαετίες, δεν επηρεάζουν απλά, αλλά «κτίζουν» χαρακτήρες!

Η ηθελημένη αντιστροφή «καλού-κακού»

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό μια αντιστροφή της έννοιας του εγκλήματος. Ήρωες με «σκοτεινές» πτυχές, και ιδιαίτερα βίαια απωθημένα, περνούν στα παιδιά το μήνυμα ότι η αυτοδικία είναι μια δίκαιη διαδικασία, φτάνει να την κάνει ο «καλός»! Συγχρόνως, συχνά μπερδεύουν τους ρόλους μεταξύ «καλού» και «κακού», και επίσης συχνά τους αντιστρέφουν! Πόσοι, (και όχι μόνον παιδιά) δεν βρήκαν στην ταινία «Σκοτεινός Ιππότης», στο πρόσωπο του Joker τον ιδανικό κακό που, μπροστά στις «αδικίες» που είχε υποστεί, ο Μπάτμαν, όταν τον τιμωρούσε, φάνταζε αντιπαθητικός και απάνθρωπος; Απόλυτο «είδωλο» και πρωταγωνιστής σε αυτή την ταινία, δεν ήταν ο Μπάτμαν, αλλά ο Τζόκερ, ο οποίος έγινε και cult μορφή, όχι μόνον γιατί ο συμπαθέστατος καθ όλα πρωταγωνιστής πέθανε λίγο μετά το πέρας της ταινίας, αλλά γιατί ο σκηνοθέτης είχε αποφασίσει εμμέσως να τον «εξυψώσει» εγκληματικά μεν, με κραυγαλέα «αθώο» τρόπο δε! Από την άλλη, και η μορφή του Μπάτμαν, δεν είναι ακριβώς αυτό που θα λέγαμε «αγγελική»! Όμως, αυτή θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η πιο απλή μορφή της σκοτεινής πλευράς του Αμερικάνικου κινηματογράφου, γιατί… υπάρχει και το επόμενο στάδιο που είναι για παράδειγμα… οι «συμπαθείς κανίβαλοι»! Ακόμα και αν θαυμάσαμε για την ηθοποιία του τον εξαίρετο Anthony Hopkins στον ρόλο του κανίβαλου Λέκτερ, δεν θα μπορούσαμε να πούμε το ίδιο και για το σήριαλ  «Χάνιμπαλ» με την ίδια  θεματολογία. Μια ταινία θρίλερ που διαρκεί συνήθως δύο ώρες, παρουσιάζει μια απεχθή διαστροφή για να προκαλέσει τον τρόμο, κάτι που είναι αποδεκτό γι’ αυτούς που επιλέγουν αυτό το είδος των ταινιών.

Όταν όμως αυτό το διαστροφικό θέμα γίνεται ολόκληρη σειρά, με τρεις περιόδους 39 συνολικά επεισοδίων διαρκείας 50 λεπτών το κάθε ένα, τότε ο θεατής «εισχωρεί» στην ανάλυση της διαστροφής, η οποία από ένα σημείο και πέρα δεν του κάνει πλέον εντύπωση, καθώς αρχίζει να του γίνεται «οικεία». Και αν ακόμα υποθέσουμε ότι ο «κανίβαλος» απευθύνεται σε ένα πιο ώριμο κοινό, ένα κοινό όμως που δεν μπορεί να μην εντυπωσιαστεί από το επίπεδο των πανέξυπνων διαλόγων που αναλύουν ενδελεχώς όχι μόνον τον κανιβαλισμό, αλλά και κάθε άλλη μορφή απεχθών τελετουργικών φόνων, τι γίνεται με τις σειρές που απευθύνονται σε πιο νεανικό-παιδικό κοινό;

Η «συμπαθής πλευρά» του εωσφόρου

Τι γίνεται για παράδειγμα με τον συμπαθή ανθρωποδαίμονα Daredevil που ναι μεν εκ πεποιθήσεως δεν σκοτώνει, η στολή του όμως είναι  η διαδεδομένη μορφή του διαβόλου; Επομένως… εφόσον ο έχων την μορφή του διαβόλου δεν σκοτώνει, αντίθετα κυνηγά τους κακούς και απλά τους τιμωρεί, γίνεται αποδεκτός. Ακόμα και να αρχίσει στην συνέχεια να σκοτώνει, και πάλι, αποδεκτός θα συνεχίσει να είναι! Η ταινία Hell Boy,  έκανε μικρούς και μεγάλους να συμπαθήσουν έναν κανονικό δαίμονα, που μάλιστα λιμάρει τα κέρατα του με τροχό! Εμφανίζεται όμως ως «καλός».

Το ίδιο μπορούμε να πούμε για την «συμπαθή» κερασφόρο και με φτερά νυχτερίδας «νεράιδα» Maleficent, η οποία «αναγκάζεται» να γίνει κακιά εξαιτίας της συμπεριφοράς των «σατανικών» ανθρώπων, και έτσι φτάνει στο σημείο να βυθίσει όλο τον κόσμο στο σκοτάδι. Είναι μια ταινία της Disney και απευθύνεται σε παιδιά. Ο χαρακτήρας της κακιάς μάγισσας του παραμυθιού, στην αρχή παρουσιάζεται ως αγαθό νεραϊδάκι, στην συνέχεια γίνεται δαίμονας, και κατόπιν «εξιλεώνεται», περνώντας στα παιδιά το μήνυμα, ότι ο διάβολος δεν είναι τελικά και τόσο κακός, αν στο τέλος δείξει ότι επανορθώνει!

Αγαθά μηνύματα απλών παραμυθιών; Όχι. Το υποσυνείδητο των παιδιών απλά εξοικειώνεται! Εξοικειώνεται με μια μορφή, που όλο και συχνότερα βλέπουμε σε ταινίες που δεν είναι πια απαραίτητα θρίλερ, και η οποία αναλόγως με τα κέφια του σκηνοθέτη και το σενάριο, από δαιμονική, γίνεται έως και «αγγελική».

Στην ταινία Horns του 2013, ο «άτυχος» πρωταγωνιστής αποκτά  μεγαλειώδη τραγίσια κέρατα που αρχίζουν να φυτρώνουν στο μέτωπό του, και μεταμορφώνεται σταδιακά (όπως τελικά προς το τέλος της ταινίας διαπιστώνουμε) σε έναν κανονικό δαίμονα, ο οποίος μάλιστα αποκτά άμεση επαφή με την κόλαση! Όμως δεν είναι ένας κακός δαίμονας, έστω και αν επικοινωνεί με την κόλαση! Είναι καλός, γιατί έτσι μας παρουσιάζεται από την αρχή ο πρωταγωνιστής, και έτσι παραμένει στα μάτια μας μέχρι το τέλος!

Όσο για τα ζόμπι, αυτά έχουν γίνει κομμάτι από την ζωή μας, σε σημείο, που δεν νομίζω να εκπλαγούμε και πολύ αν ένα πρωί ξυπνήσουμε και τα δούμε να κυκλοφορούν στους δρόμους! Το πολύ-πολύ να έχουμε φροντίσει να προμηθευτούμε από πριν ένα σπαθί κατάνα, και να ξέρουμε πώς πρέπει να τα πυροβολούμε στο κεφάλι! Βέβαια, το θέμα περιπλέκεται, καθώς κάποιοι έτσι όπως πάνε, μας μετατρέπουν όλους σταδιακά σε ζόμπι, που θα κυκλοφορούν με κινήσεις «αυτόματου», με  ένα κινητό στο αυτί τους!

Φίλοι μας, τίποτα δεν είναι τυχαίο. Όλα όσα μας δίνουν και βλέπουμε, όλα όσα μας επιτρέπουν να ακούμε, μας οδηγούν κάπου. Το θέμα είναι το που μας οδηγούν. Ας το σκεφτούμε ο κάθε ένας μόνος του. Εμείς από την πλευρά μας, κάποια στιγμή θα επανέρθουμε ξανά στο θέμα της μαζικής «πλύσης εγκεφάλου».

Π. ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ

(Φ. 149) 

 

 

Advertisements