Χωρίς τίτλο.jpg

Η εικόνα που έχουμε για την γυναίκα στον αραβικό κόσμο, τυλιγμένης σε μέτρα μαύρου υφάσματος χωρίς σχήμα και με καλυμμένο το πρόσωπο, ανατρέπεται πλήρως από την εικόνα της γυναίκας στην Συρία. Παραδόξως, οι φωτογραφίες που βλέπουμε να κυκλοφορούν στα Μέσα, πολλές φορές τρομακτικές, και κάποτε αστείες προέρχονται από τις χώρες με τις οποίες η Δύση κάνει τις «δουλειές» της. Τις χώρες που καταλαμβάνουν την πρώτη θέση στις προτιμήσεις των Δυτικών ταξιδιωτών ως καταναλωτικοί παράδεισοι. Η Σείχα του Κατάρ, για παράδειγμα, φίλη της εγχώριας οικονομικής ελίτ, μπορεί να φαντάζει εντυπωσιακή για τις αναγνώστριες των γυαλιστερών περιοδικών του ενός ευρώ, οι συμπατριώτισσές της όμως μάλλον δεν της μοιάζουν, εξαθλιωμένες, στην ίδια σειρά στο κοράνι μαζί με τις αγελάδες. Θα έλεγα και για την θέση τους στην κοινωνία, αλλά η σύγκριση με τις Ελληνίδες που υιοθετούν την ταυτότητα του αντικειμένου εξ επιλογής, με σταματά. Στον καταναλωτικό παράδεισο της Σαουδαραβικής Χερσονήσου, οι γυναίκες είναι υποκείμενα της τυραννίας των Αράβων και των ιερών τους βιβλίων. Είναι βεβαίως δικαίωμά τους να ασπάζονται την θρησκεία του Ισλάμ. Δεν είναι όμως δικαίωμα κανενός να τους μετατρέπει σε εξαγώγιμο προϊόν και να προωθούνται στην Ευρώπη.

Κατά την επίσκεψη της αντιπροσωπείας του Λαϊκού Συνδέσμου- Χρυσή Αυγή στην Συρία είχα την ευκαιρία να συνομιλήσω εκτεταμένα με την κυρία Μάχα Σμπίρο. Είναι μηχανικός αγροτικής παραγωγής, γεννημένη το 1956. Έχει διατελέσει μέλος του δημοτικού συμβουλίου της Δαμασκού και μέλος της Κεντρική Επιτροπής του κόμματος Μπάαθ.  Εξελέγη βουλευτής για δεύτερη φορά στις πρόσφατες εκλογές που διεξήχθησαν στην Συρία παρουσία ξένων παρατηρητών και παρά τον πόλεμο που σπαράσσει την χώρα. Είναι μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Συριακής Βουλής. Μου λέει πως έχει και τρεις γιους που σπούδασαν και δουλεύουν στο Λονδίνο. Εκεί τους εγκλώβισε ο πόλεμος. Η Μεγάλη Βρετανία, μου καταγγέλλει η κυρία Σμπίρο, δεν της δίνει βίζα για να επισκεφθεί τα παιδιά της, και τα εισιτήρια είναι πανάκριβα για να μπορέσουν να έρθουν στην Συρία να δουν την μητέρα τους.

Την ρωτάω για την  θέση των γυναικών στην πολιτική ζωή της χώρας της. Από τα 250 μέλη του Συριακού Κοινοβουλίου, τα 33 είναι γυναίκες, εκ των οποίων οι 26 προέρχονται από το κυβερνών κόμμα Μπάαθ.

Την ρωτάω εάν οι Σύριες μπορούν να σπουδάσουν και να εργαστούν εφόσον το επιθυμούν. Η ερώτηση την παραξενεύει. «Φυσικά!», μου απαντά. Υπάρχουν γυναίκες γιατροί, μηχανικοί, δικηγόροι. Βέβαια οι πιο μορφωμένες βρίσκονται στην πρωτεύουσα Δαμασκό, διευκρινίζει. Υπάρχουν ακόμη γυναίκες δικαστές, και εκλεγμένες στην τοπική αυτοδιοίκηση, όπως άλλωστε κι εκείνη, εδώ και δέκα χρόνια. Καθόλου άσχημα για ένα καθεστώς που αποτελεί το απόλυτο πολιτειακό κακό για τον συνασπισμό των δεκάδων χωρών που έχει εναντίον του ο Μπασάρ Αλ Άσαντ, μερικές εκ των οποίων είναι από αυτές όπου οι γυναίκες κυκλοφορούν τυλιγμένες στα μαύρα πανιά.

Ρωτώ την κα Σμπίρο για το πώς αντιμετωπίζουν οι γυναίκες τον πόλεμο. Τις έχω δει το πρωί να κυκλοφορούν ασκεπείς, να πηγαίνουν στο τζαμί άλλες στα λευκά κι άλλες με χρωματιστές μαντήλες, αλλά το βράδυ κυκλοφορούν όπως κάθε άλλη γυναίκα στην Αμερική ή την Ευρώπη. Εχω δει κάποιες, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, να επιβαίνουν με τους άντρες σε μηχανές που μεταφέρουν προίοντα, και υποθέτω πως έρχονται από την επαρχία να φέρουν τρόφιμα στην πρωτεύουσα.

Μου απαντάει ότι οι γυναίκες είναι πολύ δραστήριες στον πόλεμο.

Δεν με παραξενεύει, αν υπολογίσει κανείς πως η περιοχή της Μέσης Ανατολής από την εποχή της κατάληψης της Παλαιστίνης δεν έχει γνωρίσει γενικευμένη και σταθερή ειρήνη.

«Οι γυναίκες αναδείχθηκαν σε οικονομικό πυλώνα της οικογένειας», μου λέει. « Οι σύζυγοι και οι γιοι τους μάχονται, και αυτές δίνουν τον δικό τους αγώνα, στο δικό τους πεδίο μάχης που είναι το πώς θα ταΐσουν τις οικογένειές τους».

Μου λέει ιστορίες συγκεκριμένων γυναικών. Ούτε αυτές με εκπλήσσουν. Τις έχω ήδη συναντήσει στα ρεπορτάζ από την περιοχή, που διάβασα προετοιμάζοντας το ταξίδι, αλλά δεν παύουν να είναι συγκλονιστικές.

Μου λέει για μια γυναίκα που είχε 4 γιους και οι τέσσερεις σκοτώθηκαν για την Συρια. Όταν ο Πρόεδρος Ασαντ πήγε για να την τιμήσει, (τα κάνει αυτά ο Άσαντ και η σύζυγός του, η γεννημένη στο Λονδίνο Ασμα), του απάντησε πως λυπάται που δεν έχει και πέμπτο γιο να δώσει στην Συρία.

Πώς να σβήσει τέτοιος λαός; Πώς να μην αγωνιστεί μέχρις εσχάτων; Αναρωτιέμαι.

«Δεν είναι καινούριες οι γυναίκες της Συρίας στον πόλεμο. Εδώ και εκατό χρόνια γίνονται δεκτές στο στράτευμα. Πολλές γίνονται και αξιωματικοί, μου λέει η κυρία Σμπίρο.

Η στράτευσή τους δεν είναι υποχρεωτική, αλλά πολλές επιλέγουν να καταταγούν και είναι δική τους απόφαση εάν θα εκπαιδευτούν  στην χρήση των όπλων. Υπάρχει και η Ένωση Συρίων Γυναικών που λειτουργεί από το 1965 για να διασφαλίζει τα δικαιώματά τους. Μου θυμίζει τις γυναίκες που διευθύνουν το σχολείο για τα παιδιά των Μαρτύρων που επισκεφθήκαμε μια μέρα πριν. Σταθερές, αποφασιστικές, τα παιδιά «τους» τις φωνάζουν χαϊδευτικά «μαμά»,  και τα παιδιά τους «γιαγιά»,  αν και διευθύνουν με σιδηρά πηγμή του ίδρυμα των 700 ορφανών παιδιών.

Της το λέω και η συζήτηση περνά  στην Κοινωνική Πρόνοια, και την ειδική πρόνοια που ενδεχομένως υπάρχει για τις γυναίκες. Έχοντας κατά νου την Ελλάδα όπου μέσα σε έξι χρόνια «ειρήνης» όλες οι δομές καταρρέουν η μια μετά την άλλη,  δεν περιμένω να είναι προτεραιότητα ενός κράτους σε πόλεμο. Η κα Σμπίρο μου λέει ότι η υγεία είναι προτεραιότητα, και η προληπτική φροντίδα.  Υπάρχουν ακόμη  προβλέψεις για χρηματοδότηση σε μικρές επιχειρήσεις στον τομέα της διατροφής και της ένδυσης . Ενθαρρύνονται ιδιαίτερα όσες θέλουν να δουλέψουν από το σπίτι τους, ώστε να μην αναγκάζονται να μετακινούνται στα αστικά κέντρα. Τους δίνουν μικρά δάνεια με το σύστημα του Microfinance. Αναρωτιέμαι πού να κατέληξαν εκείνα τα ΕΣΠΑ και οι χρηματοδοτήσεις των συνεταιρισμών στην Ελλάδα, αλλά δεν μπορεί βεβαίως να απαντήσει την ερώτηση αυτή.

Όσο για τις μητέρες, παίρνουν 3 μήνες άδεια μετ΄αποδοχών συν τρεις με τον μισό μισθό. Και όταν επανέλθουν στην εργασία τους, έχουν μία ώρα την ημέρα άδεια για να ταΐζουν τα μωρά τους. Δεν της λέω πως στην Ελλάδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η μητρότητα (και η πατρότητα) αποτελούν τεκμήριο, ενδεχομένως και έγκλημα που τιμωρείται παραδειγματικά, ούτε ότι οι γυναίκες απολύονται μόλις μαθευτεί ότι περιμένουν παιδί.

Την ρωτάω εάν είναι Μουσουλμάνα (είναι) και αν ο νόμος του κράτους βρίσκεται κάτω από τον νόμο της μουσουλμανικής θρησκείας. Και με την πολυγαμία του Κορανίου, τι γίνεται; Λιθοβολούν τις γυναίκες; Τους κάνουν κλειτοριδεκτομή όπως στην Αφρική; Ακούγεται σοκαρισμένη. «Στην Συρία; Και βέβαια όχι!» μου απαντά. «Είμαστε εναντίον όλων αυτών των πρακτικών».  Μπορεί πράγματι ένας άνδρας να πάρει δεύτερη γυναίκα, με την συγκατάθεση της πρώτης . Σε κάθε περίπτωση μπορεί να ζητήσει διαζύγιο εφόσον το επιθυμεί και συντρέχουν οι συνήθεις και στην Δύση λόγοι. Κατά τα λοιπά, «ένας είναι ο νόμος», μου λέει, και λαμβάνει υπόψιν τις θρησκευτικές πεποιθήσεις.

Μου θυμίζει εδώ την συζήτηση που είχαμε πρωτύτερα την ίδια μέρα με τον μουφτή της Δαμασκού. Μας διηγήθηκε πως σε μια ομιλία του στην Μ. Βρετανία ερωτήθηκε πόσοι είναι οι Μουσουλμάνοι στην Συρία. «23 εκατομμύρια», απάντησε. «Και οι Χριστιανοί πόσοι είναι;» τον ρώτησαν. «23 εκατομμύρια», ξανααπάντησε. «Και πόσοι είναι συνολικά οι Σύριοι;», ξαναρωτήθηκε. «23 εκατομμύρια», απάντησε. Αυτήν την αίσθηση της συνοχής, μας την είχε επιβεβαιώσει πρωτύτερα και ο Ελληνορθόδοξος Πατριάρχης Αντιοχείας. Όταν πέθανε η μητέρα του, πριν μερικές μέρες, ο Μουφτής παρέστη στην κηδεία της.

Αυτό φαίνεται να έχει καταφέρει το καθεστώς Άσαντ, να βάλει το Έθνος πάνω από την θρησκεία και να κάνει όλους τους Σύριους μια γροθιά απέναντι σε έναν ύπουλο και πολυπλόκαμο  εξωτερικό εχθρό. Κι ακόμα απέναντι σε μια δήθεν αντιπολίτευση που κάνει αντίσταση περιφερόμενη στις μεγάλες Δυτικές πρωτεύουσες (όπως οι του ΠΑΚ, ας πούμε, ή όπως ο Καραμανλής, που ήταν εξόριστοι στο μαρτυρικό Παρίσι και το βαρβαρικό Μόναχο). Αυτή η αντιπολίτευση που έχει θρησκεία της το χρήμα με το οποίο τροφοδοτείται αφειδώς σε  πετροδολάρια και διευκολύνεται ποικιλοτρόπως από την Τουρκία και την Αμερική.

Παρόλα αυτά, η Συρία στέκεται όρθια και ενωμένη. Κι αυτό είναι μια μεγάλη επιτυχία.

ΕΙΡΗΝΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ-ΠΑΠΠΑ

(Φ. 150) 

Advertisements