ar

Ποίος δεν γνωρίζει  την ιστορία του Αρίωνος του Λυρωδού από τη Μήθυμνα της Λέσβου; Ο πατέρας της ιστορίας Ηρόδοτος, γράφει σχετικώς: Ο Αρίων, γνωστός για την λύρα του σ’ όλη την Μεσόγειο, είχε προσληφθεί στην αυλή του βασιλέως της Κορίνθου, Περιάνδρου. Μιαν ημέρα όπως επέστρεφε από ένα αρκετά επικερδές ταξίδι από την Ιταλία στην Κόρινθο, το πλήρωμα εστράφη εναντίον του και τον απείλησε ότι θα τον ρίξει από το πλοίο για να του πάρει τα χρήματα. Εκείνος με την σειρά του αφού έβλεπε να κινδυνεύει η ζωή του, εζήτησε ως τελευταία χάρη να παίξει την λύρα του. Όταν ετελείωσε, ο Αρίων επήδηξε στην θάλασσα. Αλλά δεν πνίγηκε καθώς του έσωσε την ζωή ένα κοπάδι δελφινιών που το είχε μαγέψει η μουσική του και είχε μαζευτεί γύρω από το πλοίο. Τον μετέφεραν στη ράχη τους ως στην ακτή. Γυρνώντας στο παλάτι διηγήθηκε την ιστορία του αλλά ο βασιλιάς δεν την πίστεψε μέχρι που έφτασε το καράβι στο λιμάνι και οι ναύτες του ορκίζονταν ότι άφησαν τον Αρίωνα στην Ιταλία και είναι καλά. Ο Αρίων επάνω σ’ ένα δελφίνι απεικονίζεται σε πολλούς ζωγραφικούς πίνακες, ιδίως αναγεννησιακούς. Χαρακτηριστικό είναι το ήρεμο και ανέμελο ύφος του, ενώ κρατεί την λύρα στα χέρια του, ενδεικτικό της άμετρης εμπιστοσύνης που  είχε σε αυτά τα θαυμάσια πλάσματα!

 Ο Διόνυσος και ο αστερισμός Δελφίν

 Οι σοφοί της αρχαίας εποχής εφρόντιζαν ώστε να υπάρχει ένας λογικός δεσμός μεταξύ των μύθων, όχι μόνον αναλόγως προς ποία μηνύματα ήθελαν να μεταδώσουν, κάτι που ημπορεί να γίνεται και στις ημέρες μας, αλλά ήθελαν έτσι να δείξουν και την ολότητα του σύμπαντος, την εξάρτηση μεταξύ των στοιχείων που το συναποτελούν και την σχέση του εσωτερικού του γίγνεσθαι και της φύσεως. Το δελφίνι, ως μια ιδιάζουσα και διακριτή μέσα στον κόσμο μας οντότης, έχει κάποια χαρακτηριστικά που το συνδέουν με τον άνθρωπο και με τους Θεούς.

Ένα ενδιαφέρον από πολλές απόψεις χαρακτηριστικό είναι η «διάμεση» παρουσία του ανάμεσα σε αυτόν τον κόσμο και στον επόμενο. Για αυτό και συνεδέθη με τον διογενή  Διόνυσο.

Ο Διόνυσος, Θεός του κρασιού και της εσοδείας πεθαίνει και αναγεννάται κάθε χρόνο στην περίοδο της αγροτικής παραγωγής. Επίσης, όπως τονίζει ο Πλούταρχος ελατρεύθηκε και ως ιερεύς του Απόλλωνος στους Δελφούς.

Η διονυσιακή λατρεία δεν αναλύεται εδώ διότι ο ιδιάζων ρόλος του δελφινιού ξεχάστηκε με τον καιρό. Υποστηρίζεται ότι τα δελφίνια κουβαλούσαν τον Διόνυσο από και προς τον άλλο κόσμο. Πολλοί συγγραφείς της εποχής στηρίζουν αυτόν τον μύθο στις εξαφανίσεις των δελφινιών κάθε χειμώνα.

Από την παρατήρηση των αστεριών οι αρχαίοι Ελληνες συνέδεσαν το γεγονός αυτό με τον αστερισμό Δελφίν, ο οποίος δεν διακρίνεται από την Ελλάδα κατά τους μήνες Νοέμβριο έως Μάιο, καθώς ευρίσκεται μεν στο Βόρειο Ημισφαίριο του ουρανού αλλά  είναι αμφιφανής στην Ελλάδα .

Ο Δελφίν (Λατινικά: Delphinus) είναι αστερισμός που σημειώθηκε στην αρχαιότητα από τον Πτολεμαίο και είναι ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που εθέσπισε η «Διεθνής Αστρονομική Ένωση». Συνορεύει με τους αστερισμούς Αλώπεκα, Βέλος, Αετό, Υδροχόο, Ιππάριον και Πήγασο. Οι δύο αρχαίες ελληνικές ονομασίες, Δελφίς και Δελφίν, μεταγράφηκαν στη λατινική ως Delphis και Delphin. Στην αρχαία Ελλάδα ήταν επίσης γνωστός ως Ιερός Ιχθύς και υπήρξε το ουράνιο έμβλημα της φιλανθρωπίας, τόσον από τις κλασικές ιστορίες για το πρωτότυπό του, όσον και γενικά για την αφοσίωση των δελφινιών στα παιδιά τους. Το ουράνιο αυτό δελφίνι παριστάνει το είδος κήτους Delphinus delphis, συνηθισμένο  στην Μεσόγειο.

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

(φ. 157)

 

Advertisements