Χωρίς τίτλο.jpg

«Αυτός που ελέγχει την Ανατολική Ευρώπη, ελέγχει την Καρδιογαία. Αυτός που ελέγχει την Καρδιογαία, ελέγχει την Παγκόσμια Νήσο. Αυτός που ελέγχει την Παγκόσμια Νήσο, ελέγχει όλον τον κόσμο».

Sir Halford John Mackinder, 1861-1947

 

ΜΕΡΟΣ Α΄

Η επανενσωμάτωση της Κριμαίας (και συνάμα κρισίμων δυνάμεων του Ουκρανικού Ναυτικού) στην Μητέρα  Ρωσία άνοιξε την δίοδο καθιερώσεως της Ρωσίας ως κυριάρχου δυνάμεως του Ευξείνου Πόντου, με μόνον αξιόλογο ανταγωνιστή της την Νέο-Οθωμανική Τουρκία. Παραλλήλως η απώλεια του κραταιού Ουκρανικού Ναυτικού και της Κριμαϊκής χερσονήσου εξαλείφουν την άλλοτε ναυτική ισχύ του Κιέβου. Κατ’ επέκταση, αποδυναμώνεται αποφασιστικώς κάθε σχέδιο για την διαμόρφωση μιας Νατοϊκής «Ναυτικής Δυνάμεως Ευξείνου» Πόντου, βασισμένης στις ναυτικές δυνάμεις της Ουκρανίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας. Αντιθέτως, η νυν κυριαρχία της Ρωσίας στον Εύξεινο Πόντο ενθαρρύνει, προτρέπει και κινητροδοτεί την τουρκόφοβη Βουλγαρία, να προσεγγίσει πάλιν γεωπολιτικώς την «Μεγάλη Αδελφή»  Ρωσία, ενθυμούμενη τις βαθείες ρωσικές της πολιτισμικές ρίζες.

Η πρόδηλη κυριαρχία της Ρωσίας στον Εύξεινο Πόντο, το σενάριο της τήξεως των αρκτικών πάγων, ικανής να καταστήσει τον Αρκτικό Ωκεανό πλόϊμο, προσφέρουσα νέους θαλασσίους εμπορικούς διαδρόμους μέσω Ρωσίας και το σενάριο της αναπτύξεως  ενός ισχυρού ρωσικού εμπορικού στόλου, πιθανώς δε μάλιστα και πυρηνοκινήτου, καθιστά μεσομακροπροθέσμως την Ρωσία μια μείζονα ναυτική δύναμη νέου τύπου, συγχρόνως προς τον δεδομένο γεωπολιτικό ρόλο της ως της «καρδίας» του γεωπολιτικού ρόλου της ξηράς, της αληθούς «Καρδιογαίας» κατά τον μεγάλο Βρετανό γεωπολιτικό στοχαστή σερ Χάρολντ Μακίντερ, γεωγράφο και ακαδημαϊκό (Sir Halford John Mackinder, 1861-1947), o οποίος διετέλεσε διευθυντής της διαβοήτου «London School of Economics».

Η θεωρία της «Καρδιογαίας»

Συμφώνως προς τον Μακίντερ, στην γεωπολιτική, υπάρχουν δύο βασικοί πόλοι: ο πόλος της ξηράς και ο πόλος της θαλάσσης. Επίσης, συμφώνως προς την ορολογία του Μακίντερ, η «Καρδιά της Ξηράς» ή «Καρδιογαία» (heartland), ευρίσκεται στο κέντρον αυτού που ονόμασε «Παγκόσμια Νήσο» και εκτείνεται από τον ποταμό Βόλγα μέχρι τον ποταμό Γιανγκτζέ και από των Ιμαλαΐων μέχρι της Αρκτικής. Αυτήν την περιοχή, ουσιαστικώς δηλαδή την Ευρασία, ο Μακίντερ την εχαρακτήρισε ως «τον έστορα / άξονα περιστροφής της παγκοσμίου ιστορίας» («the Pivot of World History»). O Μακίντερ διετύπωσε την εξής αρχή: «Αυτός που ελέγχει την Ανατολική Ευρώπη, ελέγχει την Καρδιογαία. Αυτός που ελέγχει την Καρδιογαία, ελέγχει την Παγκόσμια Νήσο. Αυτός που ελέγχει την Παγκόσμια Νήσο, ελέγχει όλον τον κόσμο».

Γενικώς, συμφώνως προς τον Μακίντερ, υπάρχουν τρεις γεωπολιτικές «Περιοχές Ισχύος»: η μια, την οποίαν ο Μακίντερ ονομάζει «έστορα / άξονα περιστροφής» («pivot»), είναι εντελώς ηπειρωτική, η δευτέρα, την οποίαν ο Μακίντερ ονομάζει «εξωτερική ημισέληνο» («outer crescent»), είναι εντελώς ωκεάνιος, η δε τρίτη, την οποίαν ο Μακίντερ ονομάζει «εσωτερική ημισέληνο» («inner crescent»), είναι εν μέρει ηπειρωτική και εν μέρει ωκεάνιος. Επίσης, ο Μακίντερ ετόνισε ότι ύψιστον συμφέρον του γεωπολιτικού πόλου της θαλάσσης (δηλαδή της τότε Βρετανικής Αυτοκρατορίας και των ΗΠΑ) είναι να αποτρέψουν την κυριαρχία της Ρωσίας στην λεγόμενη Παγκόσμια Νήσο, αποτρέπων παντί τρόπω οποιανδήποτε γεωστρατηγική συμμαχία μεταξύ της Κεντρικής Ευρώπης και της Ρωσίας, αλλά και επίσης αποτρέπων πάσει δυνάμει την κυριαρχία της Ρωσίας στην Ανατολική Ευρώπη.

Την γεωπολιτική σημασία της αναπτύξεως της ρωσικής ναυτικής ισχύος έχει μελετήσει μεθοδικώς και τονίσει δεόντως ο Σεργκέι Γκεοργκίγιεβιτς Γκόρσκοφ (Sergei Gorshkov, 1910-1988), Ναύαρχος της Σοβιετικής Ενώσεως και Αρχηγός του Σοβιετικού Ναυτικού από το 1956 έως το 1985. Ο Γκόρσκοφ εξέθεσε την γεωπολιτική σκέψη του στα δοκίμιά του: «Ο Ερυθρός Αστήρ Υψούται στην Θάλασσα» («Red Star Rising» εκδόσεις Sea-Naval Institute Press, Α΄ έκδοση 1974) και «Η Θαλασσία Ισχύς του Κράτους» (1983), καθώς και σε άρθρα του τα οποία δημοσίευσε στο περιοδικό «Στρατιωτική Σκέψη – Θεωρητικό Στρατιωτικό περιοδικό».

Ο Γκόρσκοφ ήθελε να επιτύχει την εξίσωση της δύναμης του Σοβιετικού Ναυτικού με την ναυτική δύναμη των ΗΠΑ και του NATO, να επιτύχει ένα ισοσκελισμένο ισοζύγιο μεταξύ της Σοβιετικής Ενώσεως και των ΗΠΑ ως προς τον έλεγχο των ωκεανών παγκοσμίως και να αναπτύξει την σοβιετική ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, ώστε η Σοβιετική Ένωση να κατασκευάσει νέα πολεμικά πλοία επιφανείας (περιλαμβανομένων αεροπλανοφόρων) και πυρηνικά υποβρύχια.

Η ρωσική ναυτική ισχύς στην Ανατολική Μεσόγειο

Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η περαιτέρω προβολή της ρωσικής ναυτικής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο χρειάζεται την δημιουργία ενός γεωστρατηγικού τόξου Ρωσίας, Ελλάδος και πιθανόν Βουλγαρίας, ως γεωπολιτικό αντιστάθμισμα, ως «αντίβαρο» προς την αμερικανοσιωνιστική Τουρκία, η οποία αποτελεί τον σημαντικότερο γεωπολιτικό ανταγωνιστή της Ρωσίας στον Εύξεινο Πόντο, αλλά και φυσικά ως προς το Ισραήλ, το οποίον επιδιώκει μια περιφερειακή «δαβιδική» ηγεμονία στην Ανατολική Μεσόγειο και αποτελεί αναδυόμενο ανταγωνιστή της Ρωσίας στον τομέα της ενέργειας. Η Τουρκία ανταγωνίζεται γεωπολιτικώς την Ρωσία στον Εύξεινο Πόντο και συγχρόνως debitum ad locum εγείρει εμπόδια έναντι της ρωσικής ναυτικής ισχύος στην ευρυτέρα ζώνη Βοσπόρου, Θαλάσσης Μαρμαρά και Δαρδανελίων. To Ισραήλ επιδιώκει παγίως να κυριαρχεί στην Μέση Ανατολή, εκμεταλλευόμενο την αυξημένη επιρροή που έχει επί του σιωνοκρατουμένου αμερικανικού πολιτικού και οικονομικού κατεστημένου, καθώς επίσης επιχειρεί να οικοδομήσει το  γεωοικονομικό τρίγωνο «Ισραήλ – Ελλάς – Κύπρος», ώστε, μέσω αυτού του τριγώνου, να κυριαρχήσει στα κοιτάσματα φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (ιδίως της Κρήτης και της Κύπρου), ελέγχον πλέον ut seniori μεγάλες ποσότητες ροών ενέργειας προς την Δυτική Ευρώπη, ανταγωνιζόμενο δυναμικώς τους ρωσικούς ενεργειακούς αγωγούς προς την Δυτική Ευρώπη. Παραλλήλως, δίχως την Ελλάδα, πολιτιστική κοιτίδα των Βαλκανίων και εθνοϊστορικό διάδοχο του Βυζαντίου, κάθε κάθοδος της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι εκ προοιμίου επιεικώς ασθενής. Συνεπώς, ένας στρατηγικός δεσμός Ρωσίας-Ελλάδος είναι προδήλου ζωτικής σημασίας και για τις δύο χώρες.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΛΑΜΑΝΟΣ

(Φ. 169)

 

Advertisements