Χωρίς τίτλο.jpg

Το πασίγνωστο δίλημμα του Άμλετ στον μονόλογό του από το ομώνυμο έργο του William Shakespeare, ταιριάζει απόλυτα στο σημερινό μας θέμα. Το ερώτημα του Άμλετ παραφρασμένο με την προσθήκη ενός μόνο γράμματος, μεταφρασμένο ελεύθερα μας λέει: Με την Μέλισσα ή με την Ανυπαρξία; Να η ερώτηση. Στο δραματικό θεατρικό έργο ο Άμλετ πραγματικά έθετε για τον εαυτό το υπαρξιακό ερώτημα της ζωής και του θανάτου. Στον μονόλογό του βάζει προς συζήτηση την επιλογή μεταξύ ύπαρξης η ανυπαρξίας. Το ίδιο ακριβώς ισχύει με το ελαφρά παραφρασμένο και μεταφρασμένο ερώτημα του τίτλου. Και να γιατί.

Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες αναφέρουν ότι μαζικές εξαφανίσεις θαλάσσιων ζωικών ειδών μπορεί να εμφανισθούν σύντομα με τρομακτικά ταχύτερους  ρυθμούς από ό,τι μέχρι πρόσφατα προβλεπόταν εξ αιτίας της ρύπανσης, τις αυξανόμενες θερμοκρασίες του υδάτινου περιβάλλοντος και την σμίκρυνση ή απώλεια του φυσικού περιβάλλοντος κατοίκησης. Πολλά είδη στην στεριά, απειλούνται και αυτά για τους ίδιους λόγους. Ίσως όμως ο μεγαλύτερος κίνδυνος ανάμεσα σε τόσο πολλούς άλλους που απειλούν  τον άνθρωπο, είναι η παγκόσμια απώλεια του πληθυσμού της μέλισσας. Η συνέπεια ενός θνήσκοντος πληθυσμού της μέλισσας, χτυπάει την ανθρώπινη ύπαρξη στα υψηλότερα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας, κάτι που συνιστά δυσοίωνη απειλή για την επιβίωση του ανθρώπου. Δεν υπάρχει ζωικό είδος που να παίζει πιο σημαντικό ρόλο στην παραγωγή φρούτων και λαχανικών, τροφές που όλοι μας θεωρούμε δεδομένες και καθημερινά καταναλώνομε για να επιζήσομε.

Το πρόβλημα: Οι μέλισσες και άλλοι επικονιαστές, είναι σαφές ότι μειώνονται σε όλο τον πλανήτη και ιδιαίτερα στην Βόρειο Αμερική και στην Ευρώπη. Στις Η.Π.Α. από το 2006 έχει σημειωθεί απώλεια έως 40% των εμπορικών κυψελών  μέλισσας αποδιδόμενη στην «ανωμαλία κατάρρευσης αποικιών» ενός συνδρόμου που αφανίζει τις μέλισσες εργάτριες.  Από το 2004 οι απώλειες των μονάδων παραγωγικής μέλισσας έφερε την Β. Αμερική στον κατώτατο πληθυσμό  επικονιαστών  οποιασδήποτε περιόδου των τελευταίων 55 ετών! Στην Κίνα, με 6 εκ. κυψέλες και πάνω από 200.000 μελισσοκόμους, τα ποσοστά είναι ελαφρώς καλύτερα. Στην κεντρική Ευρώπη από το 1985 μέχρι το 2010 έχει καταγραφεί απώλεια 25% στην ήμερη μέλισσα και 54% στο Ηνωμένο Βασίλειο. Άλλη μέτρηση στην Ευρώπη δείχνει ότι τους τελευταίους χειμώνες η θνησιμότητα αποικιών (κυψέλες ήμερων και άγριων μελισσών) είναι της τάξεως του 20% κατά μέσο όρο.

Οι κύριοι παράγοντες που προσβάλλουν την υγεία των πληθυσμών της μέλισσας: Αν και οι παράγοντες είναι πολλοί, γνωστοί και άγνωστοι, που δρουν είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά, τρείς είναι οι αιτίες που προκαλούν την μείωση των πληθυσμών.

  1. Ασθενείς μέλισσες. Οι μέλισσες υποφέρουν από τις δικές τους ασθένειες και παράσιτα, που τις αδυνατίζουν και συχνά τις σκοτώνουν και καθίστανται πιο ευάλωτες στους επιβαλλόμενους από τους ανθρώπους παράγοντες, όπως τα τοξικά χημικά.
  2. Μέλισσες που πεινάνε. Οι μέλισσες τρέφονται από τα λουλούδια και τους είναι απαραίτητη η σταθερή πρόσβαση σε αυτά. Η συμπληρωματική τροφή από τους μελισσοκόμους δεν τις καλύπτει ποσοτικά αλλά κυρίως ποιοτικά. Με τις πρακτικές της βιομηχανικής γεωργίας μειώνονται τα «παρασιτικά» αγριολούλουδα, μειώνεται και η γύρη. Οι μονοκαλλιέργειες εντείνουν το πρόβλημα.
  3. Δηλητηρίαση μελισσών. Φυτοφάρμακα, εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα είναι το τρίπτυχο της ανθρώπινης καταστροφικής παρέμβασης. Σε μεγάλες ποσότητες, σκοτώνει άμεσα τις μέλισσες. Σε όχι άμεσα θανατηφόρες ποσότητες, προκαλεί χρόνια προβλήματα υγείας που αδυνατίζουν και τελικά σκοτώνουν τις μέλισσες.

Τι μπορούμε να κάνομε για να προστατέψομε τις μέλισσες και άλλους επικονιαστές: Με δεδομένο  ότι οι ήμερες μέλισσες αλλά και οι άγριοι επικονιαστές κατέχουν ζωτικότατης σημασίας ρόλο στην γεωργία και στην παραγωγή τροφίμων, η εντατική γεωργία που βασίζεται στην ευρύτατη χρήση χημικών, βάζει σε μεγάλο κίνδυνο και την γεωργία και την παραγωγή τροφίμων . Πρέπει επομένως:

– Να αποφύγομε τις βλάβες στους επικονιαστές, εξαλείφοντας την χρήση και έκθεσή τους σε βλαπτικά φυτοφάρμακα,  εντομοκτόνα και ζιζανιοκτόνα.

– Να ενισχύομε την καλή κατάσταση της υγείας των επικονιαστών,   αναπτύσσοντας αγρο-οικοσυστήματα και κατά το δυνατόν περισσότερο φυσικούς τόπους κατοικίας τους (κυκλική αλλαγή καλλιεργειών, περιοχές οικολογικής βάσης κοντά σε αγρούς, οργανική γεωργία).

– Να αυξήσομε την ποικιλία και αφθονία ανθοφορίας κοντά και μέσα σε γεωργικές περιοχές.

– Να ενισχύσομε τις καλλιέργειες με υψηλή βιοποικιλότητα και χωρίς χημικά (οργανικά, συστήματα αειφορίας).

Αν κινηθούμε προς αυτές τις κατευθύνσεις,  τότε θα συνεχίσομε να υπάρχομε μαζί με την μέλισσα (και τους υπόλοιπους ζωικούς και φυτικούς συγκατοίκους).

ΚΩΣΤΑΣ ΝΟΜΙΚΟΣ

Αντώνης Σκενδέρης και μέλη της

Τ.Ο. ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Λαϊκού Συνδέσμου – Χρυσή Αυγή

(Φ. 173)

Advertisements