Χωρίς τίτλο.jpg

Κατά το δεύτερο 10ήμερο του Ιανουαρίου του 1949, η συνολική δύναμη των Κομμουνιστοσυμμοριτών (Κ/Σ) στην περιοχή του ΒΙΤΣΙ, ανερχόταν σε περίπου 7.000 άνδρες, με το ηθικό τους εξυψωμένο, λόγω των προηγειθησών επιτυχιών σε Καρπενήσι και Νάουσα.

Στις 30 Ιανουαρίου, γίνεται η αντικατάσταση του Μάρκου Βαφειάδη εις μεν την ψευδοκυβέρνηση των Κ/Σ από τον Γιάννη Ιωαννίδη, εις δε την διοίκηση του στρατού τους, από τον Γιώργο Βουτίτσιο (Γούσιο).

Η νέα διοίκηση, θα επιχειρούσε κάποια σοβαρή ενέργεια για να αποκτήσει κύρος. Η συμμοριακή ηγεσία δεν μπορούσε να αποφασίσει έξοδο δυνάμεως από το Βίτσι για λαφυραγώγηση και στρατολόγηση, επειδή ήδη ισχυρότατες Εθνικές Δυνάμεις είχαν συγκεντρωθεί στο Υψίπεδο της Κοζάνης. Συνεπώς τους απέμενε ενέργεια είτε  κατά της Φλωρίνης είτε κατά της Καστοριάς.

Η κομμουνιστική ηγεσία τελικώς απεφάσισε ενέργεια προς Φλώρινα, η οποία απέβλεπε στην εξασφάλιση του πεδινού διαδρόμου για μελλοντικές επιθετικές επιχειρήσεις και για εγκατάσταση στην πόλη της προσωρινής κυβερνήσεως του ΚΚΕ.

Απέβλεπε επίσης στην κάμψη του ηθικού  της Ηγεσίας  και του πληθυσμού της Χώρας και ειδικότερα στην εκμηδένιση της ΙΙ Μεραρχίας, που έδρευε στην Φλώρινα, στην λεηλασία της πόλεως και στην στρατολόγηση πληθυσμού.

Από Εθνικής πλευράς, γεγονός υψίστης σημασίας εκείνη την δύσκολη περίοδο, ήταν η ανάληψη της Αρχιστρατηγίας στις 20 Ιανουαρίου 1949, από τον Αλέξανδρο Παπάγο και η διεξαγωγή σειράς εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, σε εφαρμογή του νέου Δόγματος, καθαρώς επιθετικής μορφής, με το οποίο θα επετυγχάνετο η τελική κατά των συμμοριτών νίκη.

Το Σχέδιο των Κ/Σ προέβλεπε την κατάληψη των υψωμάτων που δεσπόζουν της πόλεως της Φλωρίνης και της αμαξιτής οδού Φλώρινα-Καστοριά, ώστε να αποκλεισθεί η πόλη από τις Εθνικές Δυνάμεις. Ταυτοχρόνως προβλεπόταν Διείσδυση για κατάληψη της πόλεως.

Τον ίδιο χρόνο οι Κ/Σ θα επιχειρούσαν αποκοπή του δρομολογίου Αμύνταιο-Φλώρινα, ώστε να απαγορευθεί η ενίσχυση των Εθνικών Δυνάμεων.

Οι Κ/Σ διέθεταν τις εξής δυνάμεις: Από μία Μεραρχία σε Πισοδέρι  και Μπούφι (σήμερα Ακρίτας) και την Σχολή Εφ. Αξιωματικών επίσης στο Μπούφι.

Έναντι των Κ/Σ ο Ελληνικός Στρατός παρέταξε την ΙΙ Μεραρχία με διοικητή τον Υποστράτηγο Νικόλαο Παπαδόπουλο. Τον αγαπημένο «παππού» των στρατιωτών. Η δυνάμεις της Μεραρχίας ήσαν κατανεμημένες: Ανά μία Ταξιαρχία  στην Φλώρινα, στην Παναγιά και στην περιοχή Βεύης-Κλειδίου.

Η επίθεση εκδηλώθηκε στις 3.30  το πρωί της 11 προς 12 Φεβρουαρίου του ’49. Το σχέδιο προέβλεπε την κατάληψη των γύρω υψωμάτων όσο ήταν σκοτάδι και την είσοδο στην πόλη με το φως της ημέρας. Ωστόσο οι επιθέσεις έγιναν σχεδόν ταυτόχρονα και αυτό θεωρήθηκε σοβαρό τακτικό λάθος. Μερικά υψώματα κατελήφθησαν από τους αντάρτες, αλλά ο Παπαδόπουλος διέταξε άμεση αντεπίθεση. Ο αιφνιδιασμός είχε αποτύχει, αλλά η επίθεση συνεχίστηκε. Μία από τις τέσσερις ταξιαρχίες που είχε διαθέσει ο ΔΣΕ εισέδυσε στην πόλη, αλλά αντιμετωπίστηκε ακαριαία από τη φρουρά. Διακόσιοι αντάρτες αιχμαλωτίστηκαν και κλείστηκαν σ’ ένα κτίριο της πόλεως. Παντού, μέσα και έξω από την πόλη, οι αντάρτες γίνονταν δεκτοί με φονικά πυρά. Το απόγευμα της 12ης Φεβρουαρίου οι αντάρτες εξαπέλυσαν μια τελευταία σφοδρή επίθεση, αλλά οι άνδρες του Παπαδόπουλου κράτησαν τις θέσεις τους και αντεπετέθησαν σε όλα τα σημεία.

Στις 13 του μηνός ο Κ/Σ άρχισαν να υποχωρούν για να ανατραπούν τελικώς και να επακολουθήσει η καταδίωξή τους.

Ο απολογισμός σε απώλειες ήταν:

– ΕΣ: Νεκροί 44 (4 Αξιωματικοί). Τραυματίες 234 (17 Αξιωματικοί)

– ΚΣ: Νεκροί 702. Συλληφθέντες-παραδοθέντες 350.

Η ήττα των Κ/Σ στην Φλώρινα, σήμανε την αποτυχία και του τακτικού αφού έχασε την μάχη, αλλά και του στρατηγικού σκοπού, αφού δεν εγκαταστάθηκε η «Δημοκρατική κυβέρνηση» στην Φλώρινα, που ήταν και ο κύριος στόχος του ΚΚΕ.

Στον αντίποδα, η επιτυχία αυτή του Ελληνικού Στρατού, αύξησε το γόητρο της νέας ηγεσίας  και εκτόξευσε στα ύψη το ηθικό Στρατού και Λαού. ‘Όλοι πλέον αντιλαμβάνονται ότι στον ΕΣ, στην πειθαρχία, εκπαίδευση αλλά και στο τρόπο διευθύνσεως των επιχειρήσεων, πολλά έχουν αλλάξει.

Ο λαός, οι αξιωματικοί και οι οπλίτες, έχουν αποκτήσει αυτοπεποίθηση και πίστη, ότι βαδίζουν στον σωστό δρόμο, που θα οδηγήσει στην τελική νίκη (η οποία τελικώς ήλθε τον Αύγουστο του 1949), η οποία πλέον δεν φαντάζει μακρινή, απρόσιτη και ανέφικτη, αλλά αντιθέτως εφικτή και επικειμένη υπό την στιβαρή νέα ηγεσία.

Χ.Μ.

Βιβλιογραφία:

– Αλεξ. Ζαούση: Η τραγική αναμέτρηση

– Δημ. Ζαφειρόπουλου: Ο αντισυμμοριακός αγών

– Ι. Παπαφλωράτου: Η ιστορία του Ελληνικού Στρατού 1833-1949

(Φ. 187)

Advertisements