Χωρίς τίτλο.jpg

Το μαρτυρικό και ευλογημένο από τον Θεό νησί της Κύπρου μας είναι γνωστό ως «Νήσος των Αγίων». Κι αυτό, γιατί έχει αναδείξει πλήθος αγίων, από τους αποστολικούς χρόνους με τον άγιο Λάζαρο τον φίλο του Κυρίου, τον οποίο και ανάστησε, και τον απόστολο Βαρνάβα, μέχρι σήμερα με τον άγιο Φιλούμενο, τον οποίο κατακρεούργησαν οι εβραίοι στο φρέαρ του Ιακώβ. Απόστολοι, μάρτυρες, ιεράρχες, όσιοι, νεομάρτυρες, γυναίκες που αγίασαν ή (και) μαρτύρησαν, οι οποίοι αποτελούν την παράκληση ενός πολύπαθου ηρωικού λαού, στις δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει κατά την διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας του.

Από τους αποστολικούς χρόνους μέχρι σήμερα αναγράφονται 240 γνωστοί άγιοι της Κύπρου. Υπάρχουν όμως και πολλοί άλλοι που είναι σήμερα άγνωστοι σ’ εμάς. Ο άγιος Λάζαρος είναι ένας από τους μεγαλύτερους προστάτες της Κύπρου και ιδιαίτερα της Λάρνακας. Ο άγιος μετά την ανάστασή του διωκόμενος από τους ιουδαίους, («εβουλεύσαντο οι αρχιερείς, ίνα και τον Λάζαρον αποκτείνωσιν» (Ιω. ιβ΄ 9-11), καθότι ήταν το ζωντανό τεκμήριο του θαύματος), κατέφυγε στην Κύπρο, όπου τον συνάντησαν οι απόστολοι Παύλος και Βαρνάβας και τον χειροτόνησαν πρώτον επίσκοπο Κιτίου (σημερινή Λάρνακα). Έζησε άλλα τριάντα χρόνια στο νησί και η εκκλησία που αναγέρθηκε προς τιμήν του είναι ό,τι πολυτιμότερο έχει να προβάλει η Λάρνακα. Είναι ένα μοναδικό πρωτοχριστιανικό, «δωρικό» και εντυπωσιακό κτίσμα.

Ο θεμελιωτής όμως, και ιδρυτής της Εκκλησίας της Κύπρου είναι ο απόστολος Βαρνάβας. Το όνομά του (του το έδωσαν οι απόστολοι) σημαίνει «υιός παρακλήσεως». Κύπριος στην καταγωγή υπήρξε ένας από τους εβδομήκοντα αποστόλους και θείος του ευαγγελιστή Μάρκου. Συνεργάστηκε στενά με τον απόστολο Παύλο, τον οποίο ο ίδιος παρουσίασε στους αποστόλους. Δραστήριος, τολμηρός και φλογερός κήρυκας του ευαγγελίου, ο Βαρνάβας επιτέλεσε ένα τεράστιο ιεραποστολικό έργο, ενώ θεωρείται και ο πρώτος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου. Επισφράγισε την αφιερωμένη στον Χριστό ζωή του με το μαρτύριο. Λιθοβολήθηκε από τους ιουδαίους το 57μ.Χ. λίγο έξω από την Σαλαμίνα (της Κύπρου), όπου σώζεται ο τάφος του. Το μοναστήρι του αποστόλου Βαρνάβα από το 1974  δυστυχώς στενάζει κάτω από την μπότα του τουρκικού Αττίλα, που κατέχει το βόρειο τμήμα του μαρτυρικού νησιού.

Ένας από τους πιο γνωστούς Κύπριους αγίους είναι ο άγιος Ηρακλείδιος. Γιος ιερέα των ειδώλων, βαπτίστηκε από τους αποστόλους Παύλο, Βαρνάβα και Μάρκο και αργότερα χειροτονήθηκε επίσκοπος Ταμασσού. Η χριστιανική πίστη με τις ενέργειες του Ηρακλειδίου και τον ζήλο του, μα και τις υπεράνθρωπες προσπάθειες μιας μικρής ομάδας ανθρώπων σκόρπισε το φως της νέας ζωής σ’ όλη την πολυάνθρωπη πόλη, κι αναγέννησε μυριάδες ψυχές.

Κύπριος ήταν επίσης, ο γνωστός ανά τον κόσμο άγιος Σπυρίδωνας ο θαυματουργός (270-350), επίσκοπος Τριμυθούντος, που έλαβε μέρος στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο, όπως και ο άγιος Νεόφυτος ο έγκλειστος (1134-1215), που έζησε οσιακά, έγκλειστος για 60 χρόνια σ’ ένα σπήλαιο. Σπουδαίος ασκητής και συγγραφέας άφησε χιλιάδες συγγράμματα. Άλλοι άγιοι που αναδείχτηκαν σπουδαίοι συγγραφείς είναι ο Επιφάνιος, ο Ιωάννης ο Ελεήμων, o Κυριάκος Πάφου, o Φίλων Καρπασίας, ο Λεόντιος Νεαπόλεως, ο Θεόδωρος Πάφου, κ.α.

Αξιοσημείωτος είναι ο αγώνας της Κυπριακής Εκκλησίας κατά του εκλατινισμού και κατά της εισαγωγής χρήσεως αζύμων άρτων στην Ορθόδοξη Εκκλησία, κατά τον οποίο αναδείχτηκαν οι δεκατρείς μάρτυρες μοναχοί της Μονής Καντάρας. Στα χρόνια της τουρκοκρατίας το μαρτυρικό νησί ανέδειξε τους νεομάρτυρες Μιχαήλ, Γεώργιο και Πολύδωρο.

Τελευταίος μέχρι στιγμής, ο άγιος Φιλούμενος. Καταγόμενος από την Ορούντα μαζί με τον δίδυμο αδελφό του αφιερώθηκαν στον Θεό και διακόνησαν στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Ενώ είχε δεχθεί απειλές για την ζωή του από φανατικούς σιωνιστές δεν εγκατέλειψε την διακονία του στο φρέαρ του Ιακώβ (όπως όλα τα αγιοταφίτικα προσκυνήματα το φυλάσσουν αιώνες τώρα Έλληνες πατέρες), με αποτέλεσμα στις 29 Νοεμβρίου 1979 να τον κατακρεουργήσουν με τσεκούρι.

Αγία Κωνσταντία, άγιος Γεώργιος ο Χοζεβίτης, άγιος Θεράποντας, άγιος Κενδέας ο θαυματουργός, αγία Βρυαίνη και πλήθος άλλων κοσμούν την Εκκλησία της Κύπρου.

Η ορθόδοξη πίστη της ΕΟΚΑ

Προκαλεί ρίγη συγκίνησης η ακλόνητη πίστη στον Θεό και την Ελλάδα των ηρώων Αγωνιστών της ΕΟΚΑ. Αυτή η πίστη ήταν η πανίσχυρη κινητήρια δύναμη που τους θωράκιζε στις μάχες, στα βασανιστήρια και στο ικρίωμα. Νέα παιδιά στην φυλακή με όπλο την προσευχή αντιμετώπιζαν με θάρρος τον θάνατο. Στον δρόμο προς την αγχόνη έψαλαν τον Εθνικό Ύμνο και τροπάρια της Μεγάλης Παρασκευής. Ο θάνατος δεν νίκησε τους ήρωες, γιατί «του ανδρειωμένου ο θάνατος θάνατος δεν λογιέται»! Ευαγόρας Παλληκαρίδης, Γρηγόρης Αυξεντίου, Μιχαλάκης Καραολής, Ανδρέας Δημητρίου και τόσοι άλλοι αγωνιστές γαλουχημένοι με τα νάματα της Πίστης και της Πατρίδας. Ο ανεπανάληπτος αγώνας της ΕΟΚΑ ήταν ένα έπος παλληκαριάς και αυτοθυσίας, αλλά κυρίως έπος Ελληνικής Ψυχής.

Ο απαγχονισθείς Ανδρέας Παναγίδης έγραφε προς την γυναίκα του λίγες ώρες πριν αφήσει την τελευταία του πνοή: «Δεν εκτελούμαι σαν ένας κοινός εγκληματίας, αλλά σαν ένας τιμημένος Κυπραίος. Τώρα που ξέρω ότι σε μία ήμερα θα αντικρύσω την αγχόνη, έχω διπλάσιο θάρρος από πριν. Ο Χριστός είναι πάντα συντροφιά στα κελιά μας. Ο Χριστός μας γεμίζει την καρδιά με αληθινή χαρά. Παρακαλούμε τον Θεό να μας σώσει όχι το σώμα, αλλά την ψυχή».

Ο όρκος της Επιτροπής Αγώνα, που υπογράφτηκε μυστικά στην Αθήνα, στις 7/3/1953, διά του οποίου ο κυπριακός Ελληνισμός θα αξίωνε Ένωση με την Ελλάδα, άρχιζε κατά το πρότυπο των ορκωμοσιών του ’21: «Ορκίζομαι εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος…». Και όταν ο αρχηγός της ΕΟΚΑ, στρατηγός Γεώργιος Γρίβας – Διγενής, προκήρυσσε τον αγώνα κατά των Άγγλων δυναστών, άρχιζε ως εξής: «Με την βοήθειαν του Θεού, με πίστιν εις τον τίμιον αγώνα μας, με την συμπαράστασιν ολόκληρου του Ελληνισμού και με την βοήθειαν των Κυπρίων αναλαμβάνωμεν τον αγώνα διά την αποτίναξιν του αγγλικού ζυγού».

Η πίστη στον Θεό δεν ήταν υπόθεση μερικών εκατοντάδων αγωνιστών, ήταν η απαντοχή και η καταφυγή όλων σχεδόν των Ελλήνων της Κύπρου. Τα μοναστήρια του νησιού είχαν γίνει προπύργια του αγώνα, καταφύγια αλλά και κέντρα ανεφοδιασμού των ανταρτών. Όλοι, σχεδόν, οι κληρικοί, συμμετείχαν ενεργά στον αγώνα. Κάθε Κυριακή σ’ όλους τους ναούς της Κύπρου γίνονταν παρακλήσεις και γονυκλισίες για εκζήτηση της Θείας βοηθείας προς ευόδωση του απελευθερωτικού αγώνα.  Ίσως να είναι μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία, ένας ολόκληρος λαός να επιδεικνύει τόση και τέτοια βαθιά πίστη στον Θεό και ταυτόχρονα να εμμένει αταλάντευτα στην Ένωση με την Ελλάδα μας.

Από τον Ονήσιλλο και τον Ευαγόρα ως τον άγιο Δημητριανό και τον Νεόφυτο τον Έγκλειστο, και μέχρι τον εθνομάρτυρα Κυπριανό και τον Νικόδημο Μυλωνά, τον Αυξεντίου και τον Μάτση, τους Τάσο Ισαάκ και Σολομό Σολομού, αναρίθμητοι είναι οι  Έλληνες ήρωες και μάρτυρες, κληρικοί και λαϊκοί που, ως ισχυρότατοι κρίκοι, συγκροτούν και συγκρατούν αδιάσπαστη την χρυσή αλυσίδα του ελληνισμού της Κύπρου. Η αλυσίδα αυτή αντέχει τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια τώρα.

Οι άγιοι και οι εθνομάρτυρες πρέπει να αποτελούν για όλους μας το σύμβολο της εθνικής, πνευματικής και κοινωνικής ζωής, καθώς και το παράδειγμα για τον αγώνα κάθε μορφής.

ΙΟΥΣΤΙΝΗ Μ.

(Φ. 200)

Advertisements