Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MΔ΄

OΚόμης Αρτύρ ντε Γκομπινώ στο περιβόητο εγχειρίδιόν του περί της ανισότητος των ανθρωπίνων φυλών, στο 7ο Κεφάλαιο « Ο Χριστιανισμός δεν δημιουργεί και δεν αλλάζει την ικανότητα πολιτισμού», γράφει :

«Μετά τα επιχειρήματά μου σχετικώς με το θέμα των θεσμών και των κλιμάτων, έρχομαι σε ένα άλλο θέμα, το οποίον θα έπρεπε πραγματικώς να το θέσω υπεράνω όλων. Όχι ότι νομίζω ότι είναι ισχυρότερον απ’ ό,τι πράγματι είναι, αλλά επειδή τα γεγονότα επί των οποίων βασίζεται επιβάλλουν φυσικώς τον σεβασμό μας. Εάν τα συμπεράσματά μου στα προηγούμενα κεφάλαια γίνουν αποδεκτά, δύο σημεία καθίστανται ολοέν και εμφανέστερα: πρώτον, ότι οι περισσότερες ανθρώπινες φυλές είναι για πάντα ανίκανες πολιτισμού, εφόσον παραμείνουν αμιγείς. Δεύτερον, ότι οι φυλές αυτές δεν στερούνται  μόνον της απαραιτήτου εσωτερικής ωθήσεως για να εκκινήσουν τον δρόμο της βελτιώσεως, αλλά επίσης καμία εξωτερική δύναμη, όσον ενεργητική και να είναι από άλλες απόψεις, δεν είναι αρκετά ισχυρή ώστε να μετατρέψει την συγγενή ανικανότητά τους σε γονιμότητα.

Οι χριστιανοί ανευρίσκονται σε όλα τα γεωγραφικά πλάτη και σε όλα τα κλίματα. Οι στατιστικές, ανακριβείς ίσως, αλλά ακόμη αληθινές, μας δείχνουν έναν τεράστιον αριθμό από αυτούς: Μογγόλοι που περιπλανώνται στις πεδιάδες της Άνω Ασίας, άγριοι κυνηγοί στο οροπέδιο της Κορδελιέρας των Άνδεων, Εσκιμώοι που αλιεύουν στον πάγο του Αρκτικού κύκλου, καθώς  και Κινέζοι και Ιάπωνες που πεθαίνουν διωκόμενοι. Η ελαχίστη παρατήρηση θα το καταδείξει αυτό, και θα μας εμποδίσει να περιπέσουμε στο πολύ συνηθισμένο λάθος, να συγχέουμε την παγκόσμιο δύναμη της αναγνωρίσεως των αληθειών του Χριστιανισμού και της αποδοχής των αρχών του, με την πολύ διαφορετική ικανότητα που οδηγεί μιαν ανθρωπίνη φυλή και όχι άλλη. Θα κατανοήσουμε τις επίγειες συνθήκες κοινωνικής βελτιώσεως, και θα ημπορέσουμε να ανέλθουμε από μια βαθμίδα  της κλίμακος σε μιαν άλλη, ώστε να φθάσουμε τελικώς στην κατάσταση που ονομάζουμε πολιτισμό. Οι  βαθμίδες αυτής της κλίμακος είναι το μέτρον της ανισότητας των ανθρώπινων φυλών.

… Με την προϋπόθεση ότι ένας άνθρωπος πιστεύει, αλλά και ότι καμία από τις καθημερινές ενέργειές του δεν τείνει να παραβιάσει τις διατάξεις της θρησκείας, τότε τίποτε άλλο δεν έχει σημασία. Πόσο σημαντικό είναι το σχήμα της οικίας ενός χριστιανού, η κοπή και το υλικό των ρούχων του, το σύστημα διακυβέρνησεώς του, το μέτρον της τυραννίας ή της ελευθερίας στα δημόσια ιδρύματα του; Ημπορεί να είναι αλιεύς, κυνηγός, γεωργός, ναυτικός, στρατιώτης, … ό,τι θέλετε. Σε όλες αυτές τις διαφορετικές απασχολήσεις υπάρχει κάτι να εμποδίσει κάποιον άνθρωπο – σε οποιοδήποτε έθνος και εάν ανήκει, στο αγγλικό, στο τουρκικό, στο σιβηριανό, στο αμερικανικό, στων Οττεντότων – να δεχθεί το φως της χριστιανικής πίστεως; Απολύτως τίποτα ! Και όταν επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, τα υπόλοιπα, ελάχιστα υπολογίζονται. Ο άγριος Γκάλλα (Αιθίωψ της εθνότητος Ορόμο) μπορεί να παραμείνει Γκάλλα και όμως να γίνει σταθερός πιστός, ως καθαρό «σκεύος εκλογής», όπως ο ιερότερος πρελάτος (Καθολικός επίσκοπος) στην Ευρώπη.

Αν ανοίξω τους  «Βίους των Αγίων», θα ανακαλύψω πολλούς σοφούς μεταξύ τους; Σίγουρα όχι. Η εταιρεία των ευλογημένων, των οποίων το όνομα και η μνήμη τιμώνται από την Εκκλησία, αποτελείται κυρίως από εκείνους που ήσαν επιφανείς για την αρετή και την αφοσίωσή τους. Αλλά, αν και γεμάτοι ιδιοφυΐα σε όλα όσα αφορούν στον ουρανό, δεν είχαν καμία ευφυΐα για τα πράγματα της γης. Όταν βλέπω την Αγία Ρόζα της Λίμα να τιμάται εξίσου με τον Άγιο Βερνάρδο, η διακονία της Αγίας Ζήτας (προστάτιδος των μαιών) δεν ήταν μικροτέρα εκείνης της Αγίας Θηρεσίας. Όταν βλέπω όλους τους αγγλοσαξονικούς αγίους, τους περισσοτέρους Ιρλανδούς μοναχούς, τους δυσφορικούς ερημίτες του αυγυπτιακής Θηβαΐδος, τις λεγεώνες των μαρτύρων που εξεπήδησαν από το υπολειμματικό καθίζημα του λαού, τους οποίους ανεβίβασε μια  αιφνιδία λάμψη θάρρους και αφοσιώσεως για να λάμψουν με αιωνία Δόξα – όταν βλέπω όλους αυτούς να τιμώνται στον ίδιο βαθμό με τους ευφυεστέρους απολογητές του δόγματος, ως οι σοφότεροι υπερασπιστές της πίστεως, τότε ευρίσκομαι δικαιωμένος στο συμπέρασμά μου ότι ο Χριστιανισμός δεν είναι μια πολιτιστική δύναμη, με την στενή και κοσμική έννοια της φράσεως.

Οι περισσότερες από τις φυλές της Νοτίου Αμερικής ευρέθησαν επί αιώνες στην αγκάλη της Εκκλησίας. Αλλά πάντοτε παρέμεναν άγριες, χωρίς να κατανοούν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό που εξεδιπλώθη  εμπρός στους οφθαλμούς τους. Δεν με εκπλήσσει το γεγονός ότι οι Τσερόκη της Βορείου Αμερικής έχουν τροποποιηθεί σε μεγάλο βαθμό από τους Μεθοδιστές ιεραποστόλους. Αλλά θα με εξέπλητε πολύ εάν αυτή η φυλή, αν και παρέμεινε με καθαρό αίμα, κατόρθωνε ποτέ να σχηματίσει ένα από τα κράτη της Αμερικανικής Ενώσεως ή να ασκήσει οποιανδήποτε επιρροή στο Κογκρέσο. Θεωρώ επίσης φυσικό ότι οι Δανοί Λουθηρανοί και οι Λουθηρανοί της Μοραβιανής προτεσταντικής Εκκλησίας έχουν ανοίξει τους οφθαλμούς των Εσκιμώων στο φως της πίστεως. Αλλά θεωρώ εξίσου φυσικό ότι οι μαθητές τους θα έπρεπε να έχουν παραμείνει στην κοινωνική κατάσταση στην οποίαν ελίμνασαν επί αιώνες. Και πάλιν, οι Λάπωνες της Σουηδίας είναι, όπως ίσως ανεμένετο, στην ίδια κατάσταση βαρβαρότητος με τους προγόνους τους, παρόλον που έχουν παρέλθει αιώνες από τότε που το ευαγγέλιον… τους έφερε για πρώτην φορά το μήνυμα της σωτηρίας.

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 204)

Advertisements