Χωρίς τίτλο.jpg

«Τα χρήματα δεν θα υπάρχουν πλέον σε 10 χρόνια», δήλωσε ο Τζον Κράιαν, διευθυντής της Deutsche Bank στο φόρουμ του Νταβός τον Ιανουάριο του 2016. Σύμφωνα με υπολογισμούς, στην Ευρώπη οι ηλεκτρονικές συναλλαγές θα αυξάνονται κατά 6% κάθε χρόνο μέχρι το 2020 και κατά 7% από το 2020 έως το 2025. Έως το 2022 οι ηλεκτρονικές συναλλαγές θα έχουν ξεπεράσει τις συναλλαγές με μετρητά. Παρατηρείται ότι η ανάληψη χρημάτων από τα ATM, με εξαίρεση την Γερμανία, μειώνεται, και δίνει την θέση της στις χρηματικές συναλλαγές μέσω κάρτας, ίντερνετ ή μέσω ηλεκτρονικού πορτοφολιού.

Παρά το ότι η εν λόγω εξέλιξη δεν θεωρείται καινούργια, καθώς εδώ και δεκαετίες οι συναλλαγές με μετρητά έχουν αντικατασταθεί σταδιακά από τις επιταγές και από τις κάρτες, οι τελευταίες τεχνολογικές καινοτομίες έχουν επιταχύνει την διαδικασία προσφέροντας στους καταναλωτές και στους επιχειρηματίες μεγαλύτερες διευκολύνσεις με την χρήση των ανέπαφων καρτών και των συναλλαγών μέσω smartphones. Αυτό το νέο είδος τεχνολογίας ονομάζεται FinTech. Γνωρίζει, δε, μεγάλη άνοδο καθώς οι χρήστες του Paypal και των ηλεκτρικών πληρωμών μέσω κινητού τηλεφώνου το 2015 έφταναν τα 192 εκατομμύρια, ενώ η αξία της εταιρείας άγγιζε τα 47 δις. ευρώ. Αξίζει να αναφέρουμε πως στις ΗΠΑ, η εταιρεία ηλεκτρονικών πληρωμών μέσω κινητών τηλεφώνων, ονόματι Square, ιδρύθηκε το 2009 από τον συνιδρυτή του Twitter, Τζακ Ντόρσεϊ, και αξίζει ήδη 4 δισεκατομμύρια δολάρια.

Με την νέα αυτή τεχνολογία καταργούνται οι επιταγές για τις επιχειρήσεις, αφού η μεταφορά των χρημάτων γίνεται από λογαριασμό σε λογαριασμό χωρίς την χρήση κάρτας πληρωμών. Ήδη 750.000 επιχειρήσεις στην Γαλλία και την Ιρλανδία την χρησιμοποιούν, ενώ αναμένεται να γίνει υποχρεωτική για την Αγγλία, την Ισπανία, την Γερμανία και την Αυστρία από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

Επιπροσθέτως, ήδη μια εταιρεία με 7 εκατομμύρια πελάτες σε 150 χώρες, μέσω της τεχνολογίας FinTech, αντικατέστησε το παραδοσιακό «φακελάκι» με χρήματα που έδιναν συγγενείς και φίλοι σε βαπτίσεις, γάμους και εορτές γενεθλίων, με έναν ανοιχτό διαδικτυακό λογαριασμό, όπου οποιοσδήποτε μπορεί να καταθέσει χρήματα μέσω της πιστωτικής του κάρτας. Μετέπειτα, τα εικονικά αυτά χρήματα μπορούν να ξοδευτούν σε συγκεκριμένες ηλεκτρονικές επιχειρήσεις, που παρέχει η εν λόγω εφαρμογή, ώστε να εξαργυρώσει κανείς το δώρο του.

Τα απεριόριστα κέρδη των τραπεζών από τις ηλεκτρονικές συναλλαγές

Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές έχουν κατακλείσει σχεδόν κάθε χώρα του κόσμου. Στην Ινδία υπάρχει η εφαρμογή Paytm, στην Κίνα η WeChat, στην Σκανδιναβία η e-crown, κτλ. Αυτό, όμως, που προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι η μανία των συγκεκριμένων εταιρειών να εισχωρήσουν στις φτωχές, αλλά ραγδαία αναπτυσσόμενες αγορές, όπως αυτές της Αφρικής, της Ασίας και της Ανατολικής Ευρώπης. Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές μέσω κινητού τηλεφώνου σε χώρες όπως η Κένυα και η Νιγηρία τετραπλασιάζουν τα κέρδη των εταιρειών και αποτελούν ουσιαστικά ένα τεράστιο success story. Ο γαλλικός κολοσσός Orange έθεσε ως στόχο την αγορά των αφρικανικών χωρών, μια αγορά όπου ελάχιστοι άνθρωποι έχουν τραπεζικό λογαριασμό. Προσέφερε, λοιπόν, την ευκαιρία σε όσους είχαν κινητό τηλέφωνο να μπορούν άμεσα να ανοίξουν τραπεζικό λογαριασμό και να πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους με την βοήθεια του κινητού τους τηλεφώνου. Το αποτέλεσμα ήταν, μέχρι το τέλος του 2016, 440.000 συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας να πραγματοποιήσουν ένα εκ. ηλεκτρονικές συναλλαγές αξίας 16 εκ. ευρώ.

Έτσι, οι τράπεζες έχουν βρει μια νέα μέθοδο απεριόριστων κερδών, αφού σε κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή η τράπεζα κρατά ένα μικρό μέρος του ποσού που μεταφέρεται από το ηλεκτρονικό πορτοφόλι του αγοραστή στον τραπεζικό λογαριασμό του επιχειρηματία. Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές είναι μια μέθοδος που έχει εφαρμοστεί βίαια και στην ελληνική κοινωνία, ιδιαίτερα μετά την επιβολή των capital controls, με μοναδικούς νικητές τις τράπεζες, και ολοκληρωτικά χαμένους τους μικροεπιχειρηματίες, οι οποίοι έχουν δει τον τζίρο του να μειώνεται εκ νέου και η τράπεζα να παρακρατεί ποσά από τα πενιχρά έσοδά τους.

Μαγαζιά χωρίς υπαλλήλους με χρήση ανέπαφων καρτών

Η «πρόοδος» όμως, της τεχνολογίας δεν σταματά εδώ, αλλά συνεχίζεται με την δημιουργία των επιχειρήσεων χωρίς υπαλλήλους. Η εταιρεία Amazon Go φέρνει στις επιχειρήσεις μια νέα ιδέα αγορών, το «grab and go», δηλαδή το «πάρε και φύγε». Με αυτόν τον τρόπο, ο πελάτης μπορεί να μπαίνει σε ένα μαγαζί, να συγκεντρώνει στο καλάθι του τα προϊόντα που θέλει να αγοράσει και, χωρίς να περιμένει σε ουρά, χρησιμοποιώντας το κινητό του τηλέφωνο να σκανάρει τα προϊόντα προς αγορά και να καταθέτει με την κάρτα του τα χρήματα στον λογαριασμό της επιχείρησης.

Παρά την ευκολία της διαδικασίας που μπορεί να διακρίνει ο οποιοσδήποτε, αυτό το εγχείρημα βάζει ουσιαστικά τίτλους τέλους σε κάθε μικρή επιχείρηση που αδυνατεί να ακολουθήσει την παραπάνω πρακτική. Ας λάβουμε υπ’ όψιν μας ότι πολλοί υπάλληλοι θα αντιμετωπίσουν την ανεργία, καθώς οι θέσεις εργασίας τους θα αντικατασταθούν από ένα κινητό τηλέφωνο! Πρόκειται, επίσης, για θέσεις εργασίας που θα εξαλειφθούν εντελώς από τις σύγχρονες κοινωνίες, καθώς οι περισσότεροι θα επιλέγουν να ψωνίζουν από μαγαζιά που τους παρέχουν την «ευκολία» του κινητού.

Η «εμμονή» των Ευρωπαίων με τα χρήματα

Οι τράπεζες εμμένουν ότι τα χαρτονομίσματα στα ΑΤΜ προκαλούν κόστος στις ίδιες αλλά και στις κυβερνήσεις. Συνεχώς, λοιπόν, προσπαθούν να βρουν νέους τρόπους και να δημιουργήσουν νέες ανάγκες ώστε το κοινό να στραφεί όλο και περισσότερο στην χρήση του ηλεκτρονικού νομίσματος. Και σε ένα μεγάλο βαθμό το έχουν καταφέρει. Παρά ταύτα, υπάρχουν ακόμα πολλές ευρωπαϊκές χώρες που αντιστέκονται στην αντικατάσταση του παραδοσιακού τρόπου πληρωμής. Συγκεκριμένα, το 55% των χρηματικών συναλλαγών στην Γαλλία γίνονται ακόμα με μετρητά. Αντίστοιχα, το 89% στην Ιταλία, το 75% στην Γερμανία και το 60% στην Αγγλία. Μόνο στις Σκανδιναβικές χώρες, και ιδιαίτερα στην Σουηδία και την Δανία, μόνο το 5% χρησιμοποιεί τα μετρητά για τις συναλλαγές του. «Οι καταναλωτές πιστεύουν ότι τα μετρητά είναι ο πιο ακίνδυνος τρόπος πληρωμής» λέει ο οικονομολόγος και αρθρογράφος Φιλίπ Χέρλιν. «Τα κέρματα και τα χαρτονομίσματα, τα οποία εμφανίστηκαν εκατοντάδες χρόνια πριν, αποτελούν ένα μέρος της ιστορίας και των κοινωνικών σχέσεων του ανθρώπου, και θεωρούνται ως ένα μέσο σύσφιξης των σχέσεων», λέει ο Ουμπέρτ ντε Βοπλάν, δικηγόρος με ειδίκευση στον τραπεζικό τομέα.

Η πίεση της κοινωνίας να θεωρήσει τις τραπεζικές κάρτες με τα κρυπτογραφήματα, την χρήση δακτυλικών αποτυπωμάτων και την κράτηση των προσωπικών αρχείων του καθενός σε βάση δεδομένων σε ένα κεντρικό υπολογιστή, είναι άραγε αρκετή για να αντικαταστήσει και να εξαφανίσει παντελώς τα μετρητά; Μπορεί και όχι. «Παρά την τεχνολογική πρόοδο, η ασφάλεια των συναλλαγών παραμένει ένα άλυτο πρόβλημα. Κανείς δεν μας βεβαιώνει ότι ένα τεχνικό πρόβλημα θα μας επέτρεπε να δούμε τους πραγματικούς ιδιοκτήτες των χρημάτων πίσω από τους τραπεζικούς κολοσσούς», σημειώνει ο Ολιβιέ λε Κουρτουά, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Λυών. «Πρέπει να είμαστε προσεχτικοί μήπως και βρεθούμε σε μια ολοκληρωτική κοινωνία, όπου μικρές ομάδες ανθρώπων ή εταιρειών ξέρουν τα πάντα για κάθε έναν από εμάς», συμπληρώνει ο Βοπλάν.

ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΚΑΤΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ

(Φ. 207)

 

Advertisements