Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος Α’

Ο Ταξίαρχος (Ι) ε.α. Νικόλαος Παγώνης ήταν Διευθυντής Επιχειρήσεων του Αρχηγείου Αεροπορίας κατά την διάρκεια των γεγονότων της Κύπρου. Ως εκ τούτου είναι κατ’ εξοχήν αρμόδιος να καταγράψει από πρώτο χέρι τι ακριβώς συνέβη κατά το κρίσιμο διάστημα από 20 Ιουλίου 1974 έως την άφιξη του Κων/νου Καραμανλή.

«Τα γεγονότα της Κύπρου του 1974 μονοπώλησαν για χρόνια την επικαιρότητα μετά την Μεταπολίτευση και τόνοι μελάνης χύθηκαν, προκειμένου να αποκαλυφθεί η αλήθεια των γεγονότων και να εντοπισθούν οι υπεύθυνοι για την διχοτόμηση της μαρτυρικής μεγαλονήσου. Δυστυχώς παρά την πλούσια αρθρογραφία, την έκδοση σωρείας βιβλίων και την κατ’ επίφαση έρευνα της Βουλής για “τον φάκελο της Κύπρου”, η ενημέρωση της συντριπτικής πλειοψηφίας του ελληνικού λαού βρίσκεται στο ίδιο σημείο που ήταν το φθινόπωρο του 1974. Πιστεύω ακράδαντα, ότι η σύγχυση που επικρατεί σήμερα γύρω απ’ τα γεγονότα εκείνα θα είχε αποφευχθεί και θα είχε ριφθεί άπλετο φως στην αλήθεια, αν το πόρισμα του φακέλου είχε ανακοινωθεί και οι αναλογούσες ευθύνες είχαν καταλογισθεί στους υπαιτίους. Ας αναφερθούμε όμως δι’ ολίγων στο ιστορικό της παρωδίας της διερευνήσεως της υποθέσεως:

Μετά από κυοφορία πολλών ετών η Βουλή των Ελλήνων με την από 21 Φεβρουαρίου 1986 απόφασή της προχώρησε στην Σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής των γεγονότων της Κύπρου του 1974. Η επιτροπή στελεχωθείσα από βουλευτάς όλων των κομμάτων και με Πρόεδρο τον βουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. κ. Χρήστο Μπασαγιάννη δέχτηκε σε ακρόαση εκατοντάδες μάρτυρες, στρατιωτικούς και πολιτικούς, επί αρκετούς μήνες. Δυστυχώς καταφανείς πολιτικές σκοπιμότητες δεν επέτρεψαν την έκδοση ενιαίου πορίσματος, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τις διοχετευθείσες στον τύπο πληροφορίες, να εκδοθούν δύο πορίσματα, ήτοι ένα από τους βουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και ένα από τους βουλευτές της Ν.Δ. Τελικώς κανένα εκ των δύο πορισμάτων δεν εδόθη στην δημοσιότητα κι ούτε έφθασε στην δικαιοσύνη, επιβεβαιώνοντας την υπάρχουσα τότε φημολογία, ότι η έρευνα έγινε για τα μάτια του κόσμου. Διότι από την στιγμή που οι επαΐοντες γνώριζαν, ότι υπάρχουν ευθύνες και για τα πολιτικά πρόσωπα, ήταν επόμενο ο «φάκελος» να κατευθυνθεί στον κάλαθο των αχρήστων.

Ο γράφων κλήθηκε να παρουσιασθεί στην Επιτροπή της Βουλής την 04 Φεβρουαρίου ‘87, κατά τον χρόνο όπου απουσίαζα για ιδιωτικούς λόγους στις ΗΠΑ. Η έντονη επιθυμία μου να συνεισφέρω στην αποκάλυψη της αλήθειας για τα γεγονότα εκείνα, με οδήγησε στο Προξενείο μας στην Νέα Ορλεάνη όπου κατέθεσα 27σέλιδο υπόμνημα, στο οποίο εξιστορούσα με κάθε λεπτομέρεια τα γεγονότα, όπως εγώ τα έζησα και όπως τα είχα καταγράψει στο ημερολόγιό μου. Στο υπόμνημά μου εκείνο επισύναψα αντίγραφο αναφοράς μου προς τον τότε Αρχηγό της Αεροπορίας με ημερομηνία 29 Ιουνίου 1974, η οποία αφορούσε σε σύσκεψη Διοικητών Τακτικών Διοικήσεων, η οποία πραγματοποιήθηκε στο DIYARBAKIR της Τουρκίας και στην οποία συμμετείχα. Θεωρώ σκόπιμο να ενημερώσω ότι στην αναφορά μου περιέλαβα και προσωπικές μου απόψεις που αποκόμισα από τις επαφές μου με συναδέλφους Τούρκους αξιωματικούς από τους οποίους μου δόθηκε η εντύπωση ότι πιθανώς, Ιούλιο ή Αύγουστο, θα έχουμε θερμό επεισόδιο με την Τουρκία. Πέραν, όμως, των εγγράφων αυτών, μετά την επιστροφή μου στην Ελλάδα παρουσιάστηκα επανειλημμένως ενώπιον της Επιτροπής Μπασαγιάννη. Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να καταθέσω την διαπίστωσή μου, ότι διάχυτη ήταν η πεποίθηση του Προέδρου της Επιτροπής της Βουλής, ότι η Ελλάδα πλεονεκτούσε στρατιωτικά εκείνη την περίοδο. Συνεπώς, σε περίπτωση αναμετρήσεως, νικήτρια θα ήταν η χώρα μας. Δεν έκρυβε δε ο κ. Χ. Μπασαγιάννης την δυσαρέσκειά του για την στάση της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της εποχής εκείνης.

Πριν αναφερθώ στις δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων (Ε.Δ.) της Ελλάδος την υπ’ όψη περίοδο, θεωρώ αναγκαίο να σημειώσω, ότι την Άνοιξη του 1974 έγινε μια πρωτοφανής προσπάθεια εξοπλισμού των τριών Κλάδων των Ε.Δ. με σύγχρονα οπλικά συστήματα. Αλλά και πέραν τούτου ο ούριος άνεμος ο οποίος έπνεε τότε στα οικονομικά της χώρας, μετά και τον εντοπισμό των κοιτασμάτων πετρελαίου της Θάσου, είχε ανεβάσει το ηθικό όλων των Στελεχών των Ε.Δ. και είχε δημιουργήσει κλίμα ανωτερότητας έναντι των Ε.Δ. της Τουρκίας.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά το αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας και ενθουσιασμού που επεκράτησε μεταξύ των εκατοντάδων συναδέλφων όλων των Κλάδων στην συγκέντρωση της Αεροπορικής Βάσης Ελευσίνας την Άνοιξη του 1974, όταν ο Δικτάτωρ Ταξίαρχος Δημ. Ιωαννίδης ανακοίνωσε στους συγκεντρωθέντες, ότι σύντομα θα ολοκληρωθούν οι έρευνες και θα αρχίσει η εξόρυξη των πετρελαίων της Θάσου, και σε άλλα σημεία, οπότε η Ελλάδα γίνεται μια υπερδύναμη στο χώρο των Βαλκανίων και γενικότερα στην Ν.Α. Ευρώπη.

Ο Δημ. Ιωαννίδης πέραν των τεραστίων παραγγελιών πολεμικού υλικού την άνοιξη του ‘74, θεώρησε σκόπιμο να αναθεωρηθούν, εις όφελος της χώρας μας, οι κατά καιρούς υπογραφείσες συμβάσεις για την παραχώρηση διευκολύνσεων στις Η.Π.Α. Σκοπός τους ήταν να ζητηθούν ανταλλάγματα προς όφελος των Ε.Δ. για κάθε διευκόλυνση, που θα παρείχετο στις Η.Π.Α.

Όμως η υπεροχή των Ελληνικών Ε.Δ. τον Ιούλιο του 1974 δεν αφορούσε μόνο στον πρώτιστο παράγοντα εθνικής ισχύος ενός κράτους, δηλαδή στο ηθικό των Στελεχών, αλλά επεκτείνετο και στον εξοπλισμό και στην εν γένει υποδομή των Ε.Δ., η οποία καταφανώς υπερτερούσε της αντίστοιχης τουρκικής.

Αναλυτικότερα:

Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία

  1. Διέθετε είκοσι (20) υπερσύγχρονα F-4 (PHANTOMS), έναντι ουδενός της Τουρκικής Αεροπορίας και ικανοποιητικό αριθμό πρωτοποριακών βομβών C.B.U., οι οποίες μόλις είχαν παραληφθεί. Οι βόμβες C.B.U. χρησιμοποιούνται από το Πολ. Ναυτικό των Η.Π.Α., δημιουργούν μεγάλη καταστροφή, διότι εκρήγνυνται άνωθεν του εδάφους, διασκορπίζοντας πολλά μικρότερα βομβίδια. Παρελήφθησαν χωρίς πυροσωλήνες τις οποίες ζητήσαμε από την Βάση των Η.Π.Α. της Σούδας και οι οποίοι μας τις παρεχώρησαν.
  2. Παρείχε υψηλό επίπεδο εκπαιδεύσεως των χειριστών, θέμα που επιβεβαιωνόταν σε όλες τις ΝΑΤΟϊκές Ασκήσεις και υψηλή διαθεσιμότητα των αεροπορικών μας συστημάτων.
  3. Διέθετε μεγάλο αριθμό Αντιαεροπορικών βλημάτων εδάφους – αέρος Κ/Β “ΧΩΚ” με τεράστιες δυνατότητες εντοπισμού εγκλωβισμού και κατάρριψης των εχθρικών αεροσκαφών (Α/Φ).
  4. Είχε αξιοποιήσει δέκα (10) βοηθητικά αεροδρόμια, δια των οποίων εξασφαλιζόταν η διασπορά των αεροπορικών δυνάμεων.
  5. Διέθετε επαρκή αριθμό ταπήτων άμεσης αποκατάστασης των ζημιών, οι οποίες θα προκαλούντο στους διαδρόμους των Ελληνικών Αεροδρομίων από την προσβολή εχθρικών Α/Φ.
  6. Τέλος, διέθετε εκατόν εξήντα (160) καταφύγια Α/Φ, εκ οπλισμένου σκυροδέματος, ως και άλλα πενήντα (50) υπό κατασκευή, άτρωτα από συμβατικά όπλα.

Το Πολεμικό Ναυτικό

Η προμήθεια σύγχρονων υποβρυχίων, η ενδελεχής γνώση του Αιγαίου από τους Κυβερνήτες των πολεμικών μας πλοίων και η ένδοξη παράδοση του Πολεμικού μας Ναυτικού αποτελούσαν εγγύηση της αδιαμφισβήτητης υπεροχής των Ελληνικών Ε.Δ. στην θάλασσα.

Ο Ελληνικός Στρατός

Ο εφοδιασμός του Στρατού Ξηράς με τα σύγχρονα για την εποχή Γαλλικά Άρματα Μάχης, αλλά και με τα τελευταίου τύπου αντιαρματικά βλήματα είχαν καταστήσει και τον Στρατό σε πλεονεκτική θέση έναντι του Στρατού του αντιπάλου. Πέραν όμως αυτών πλεονεκτική ήταν και η διάταξη των αμυντικών θέσεων του Στρατού μας στον Έβρο.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΓΩΝΗΣ

Ταξίαρχος (Ι) ε.α.

(Φ. 208)

 

Advertisements