Ο Ηρακλής είναι ο ήρωας ο οποίος συνδέει τους δύο κόσμους, τον επάνω με τον κάτω, και  λειτουργεί διαμεσολαβητικά μεταξύ θεών και ανθρώπων. Λατρεύτηκε από τους αρχαίους Ελληνες ως χθόνια θεότητα. Είναι αυτός που κατέβηκε στον Άδη για να ανεβάσει τον Κέρβερο, και διεκδίκησε την Διηάνειρα, επειδή του το ζήτησε η ψυχή του Μελέαγρου. Όταν ο Ηρακλής έσπασε το κέρατο του Αχελώου στην διαμάχη μεταξύ τους για την Διηάνειρα, ο θεός ποταμός ζήτησε πίσω το κέρατο, δίνοντας ως αντάλλαγμα στον Ηρακλή το κέρας της Αμαλθείας , το οποίο είχε πάρει από την κόρη του Ωκεανού Αμάλθεια. Ο Ηρακλής λατρεύτηκε στα όρη ως θεός της γονιμότητας και της ευφορίας. Οι χθόνιες θεότητες με κορυφαία την Δήμητρα  είναι θεότητες του Κάτω Κόσμου και ταυτόχρονα θεότητες της ευφορίας, της βλάστησης και της γονιμότητας. Αυτούς και αυτές επικαλούνται οι γεωργοί, προκειμένου να φυτρώσει ο σπόρος.

Ο κόμπος του Ηρακλέους, είναι ο γνωστός μας «σταυρόκομπος». Με αυτόν τον κόμπο έδενε στον λαιμό του ο Ηρακλής την λεοντή που πήρε από το λιοντάρι της Νεμέας αφού το σκότωσε. Αλλά και η θεά  Αφροδίτη δένει τα μαλλιά της σε κόμπο. Η Άρτεμις δένει με κόμπο τον χιτώνα της στον ένα ώμο. Το «περίαμμα» είναι το κόσμημα που περιβάλλει το γυμνό κορμί της Αφροδίτης και του γυμνού Έρωτα.

Τον συναντούμε συχνά  σε επιτύμβιες στήλες καθώς δηλώνει το δέσιμο της ζωής και του θανάτου.

Ο «ηράκλειος κόμπος» δηλώνει την αναζήτηση της αθανασίας.

Ο Ηρακλής είναι ο ήρωας ο οποίος παρασταίνεται και ως γενειοφόρος ενήλικος, αλλά και ως αγένειος νέος επομένως και αναγεννημένος. Μία σύγκριση μπορεί μόνον να γίνει, ως προς την διττή απεικόνιση: αυτή μεταξύ Ηρακλέους και Χριστού, αφού είναι τα δύο πρόσωπα της ελληνικής θρησκείας, αρχαίας και σύγχρονης που και οι δύο απεικονίζονται και ως βρέφη και ως ενήλικοι άνδρες.

Θα πρέπει εδώ να σημειώσουμε ακόμη ένα πρόσωπο το οποίο συνδέεται με τον «δεσμό», τον Αλέξανδρο τον Στρατηλάτη. Είναι άλλωστε το τρίτο πρόσωπο της ελληνικής θρησκευτικότητας το οποίο αποθεώνεται στην ηλικία των 33 ετών.

Στην αρχαιότητα υπήρχε η πεποίθηση ότι το «ηράκλειον άμμα» είχε αποτρεπτικές και  ιαματικές ιδιότητες. Μια πληγή που επιδένονταν με βάση τον ηράκλειο κόμπο θεραπευόταν πιο γρήγορα. Το ηράκλειον άμμα αποτελούσε επίσης σύμβολο της γαμήλιας τελετής, γι’ αυτό και συναντάται συχνά σε κοσμήματα.

Ο Ηρακλής εκτός από τους 12 Αθλους του, ήρθε σε σύγκρουση με τον θεό Απόλλωνα.

Όταν η Πυθία αρνήθηκε να του δώσει χρησμό, ο Ηρακλής θέλησε να αρπάξει τον τρίποδα, προκειμένου να ιδρύσει αλλού μαντείο. Ο αγώνας μεταξύ των «διογενών» (ήσαν και οι δύο γιοι του Διός) έληξε με τον Δία να παρεμβαίνει ρίχνοντας κεραυνό ανάμεσα στους γιους του. Το μαντείο παρέμεινε στους Δελφούς.

(Φ. 209)

 

 

Advertisements