Χωρίς τίτλο

Μέρος Γ’

Με ομιλία του στον ΟΗΕ την 19-7-1974, ο Μακάριος κάλεσε τους Τούρκους να επέμβουν στην Κύπρο. Την ίδια ημέρα το πρωί πραγματοποιήθηκε στο γραφείο του Πρωθυπουργού Αδ. Ανδρουτσόπουλου σύσκεψη, στην οποία παρευρέθησαν ο Υφυπουργός Εξωτερικών Κυπραίος και ο Αρχηγός Ενόπλων Δυνάμεων Μπονάκος. Σκοπός της συσκέψεως ήτο η εξεύρεση λύσεως και αποφυγή πολέμου μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Στις 02:55 διετάχθη από τον Αρχηγό Αεροπορίας τα Α/Φ τα ευρισκόμενα εις Ηράκλειο και Καστέλι να φορτωθούν με τα προβλεπόμενα πυρομαχικά. Στις 08:40 δίδεται και νέα διαταγή του Αρχηγού της Αεροπορίας τα Α/Φ που ευρίσκοντο στο Καστέλι να τεθούν σε ετοιμότητα 30 λεπτών και από τα Α/Φ τα ευρισκόμενα εις Ηράκλειο, δύο σε ετοιμότητα των 5~, έτερα δύο σε ετοιμότητα 15~, τα δε υπόλοιπα σε ετοιμότητα 30~. Στην συνέχεια της ημέρας γίνονται ενέργειες και δίνονται διαταγές προς κάλυψη ελλείψεων και παρουσιαζομένων προβλημάτων.

1η Ημέρα.

Η Απόβαση στην Κύπρο (20 Ιουλίου 1974)

Οι πρώτες πληροφορίες από τα RADAR της Κύπρου την 00:25 ώρα αποκαλύπτουν, ότι εντοπίσθηκαν τα ίχνη των Τουρκικών πολεμικών πλοίων σε απόσταση 23 ΝΜ βορειοδυτικά της Κυρήνειας. Λίγη ώρα αργότερα ο Αρχηγός του ΓΕΑ δίδει εντολή όπως ολόκληρη η Ελληνική Αεροπορική Δύναμη τεθεί, σε κατάσταση μέγιστης ετοιμότητας για ανάληψη πολεμικής αποστολής.

Στις 04:40 τα ίχνη των τουρκικών σκαφών έχουν πλησιάσει τις Βόρειες Κυπριακές ακτές. Στις 05:40 προσβάλλεται το ένα εκ των δύο Κυπριακών RADAR. Στις 06:12 ρίπτονται αλεξιπτωτιστές στις ακτές της Κυρήνειας από τα τουρκικά μεταγωγικά αεροσκάφη. Λίγο μετά την 6η πρωινή ώρας μας μεταβιβάζεται πληροφορία, ότι τα αμερικάνικα κανάλια της τηλεοράσεως μεταδίδουν δήλωση του πρωθυπουργού της Τουρκίας Ετσεβίτ, ότι γίνεται απόβαση των τούρκικων δυνάμεων στην Κύπρο.

Η απόφαση πράγματι άρχισε στις 07:30 ώρα. Στις 08:15 δίδεται εντολή όπως τα σταθμεύοντα στο αεροδρόμιο Καστελίου Κρήτης Α/Φ F-84F τεθούν σε άμεση ετοιμότητα για ανάληψη πολεμικής αποστολής στην Κύπρο.

Τα ως άνω Α/Φ κατά την άποψή μου θα έπρεπε να είχαν προσβάλλει τα αποβατικά τουρκικά πλοία πριν καν πλησιάσουν τις Κυπριακές ακτές.

Την 08:00 ώρα της 20-7-1974, κατά την διάρκεια συσκέψεως του Πολεμικού Συμβουλίου, υπό τον Αρχηγό Ενόπλων Δυνάμεων, παρουσιάστηκε κλιμάκιο Αμερικανών Αξιωματούχων αποτελούμενο από τον Υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Σίσκο, τον Υφυπουργό Εθνικής Αμύνης Έλγουορθ και τον πρεσβευτή Τάσκα και με παρέμβασή τους στους παριστάμενους Έλληνες Αξιωματικούς εζήτησαν να επιδειχθεί εκ μέρους της χώρας σύνεση και να αποφευχθεί η πολεμική σύρραξη, διότι αυτή θα ήταν καταστροφική για όλους. Ζήτησαν δε πίστωση χρόνου, για να επιδιώξουν το ίδιο και από την Τουρκική ηγεσία.

Κατά τον υπό συζήτηση χρόνο υπήρξαν ορισμένες παραβιάσεις του εναέριου χώρου από τουρκικά Α/Φ, τα οποία αναχαιτίζονται από τα Α/Φ αναχαιτίσεως της Ελληνικής Αεροπορίας.

Εν τω μεταξύ οι τούρκικες αεροπορικές δυνάμεις επιχειρούν προσβολές εναντίον θέσεων πυροβολικού και τεθωρακισμένων της Κυπριακής Εθνοφρουράς.

Στις 09:15 διετάχθη Γενική Επιστράτευσις.

Στις 10:20 από το Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων αποφασίζεται η λήψις Γενικού Συναγερμού.

Στις 10:35 δίδεται εντολή στην Ολυμπιακή Αεροπορία να διαθέσει τρία Α/Φ BOEING 707 για την μεταφορά δυνάμεως καταδρομών στην Κύπρο τις νυκτερινές ώρες.

Στις 15:45 γίνεται επίταξη της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Δύο Α/Φ BOEING αποστέλλονται στην Σμύρνη για την μεταφορά στην Ελλάδα των εκεί υπηρετούντων στο ΝΑΤΟ Ελλήνων Αξιωματικών. Οι δραστηριότητες της 20-7-74 συμπληρώνονται με την παραλαβή των καταδρομέων από το Αεροδρόμιο της Μίκρας στην Θεσσαλονίκη και την μεταφορά τους στο αεροδρόμιο της Σούδας στην Κρήτη με τρία BOEING 707 της Ο.Α.

2η Ημέρα της Τουρκικής Αποβάσεως στην Κύπρο (21 Ιουλίου 1974)

Στις 01:30 της 21-7-74 ο κυβερνήτης ενός εκ των τριών BOEING, τα οποία έχουν μεταφέρει τους καταδρομείς από την Β. Ελλάδα στην Σούδα, στο οποίο είναι μάλιστα φορτωμένος ο οπλισμός των καταδρομέων, αναφέρει βλάβη του συστήματος πέδησης. Επειδή η βλάβη δεν μπορούσε να αποκατασταθεί άμεσα και η αντικατάσταση του Α/Φ θα απαιτούσε μεγάλο χρόνο, ο υπεύθυνος της Δυνάμεως Καταδρομών εζήτησε την αναβολή της αποστολής. Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνουν δύο παρατηρήσεις. Η πρώτη αφορά στο παράδοξο της φορτώσεως του οπλισμού των καταδρομέων σε ξεχωριστό Α/Φ με συνέπεια σε περίπτωση αδυναμίας, για οποιοδήποτε λόγο, του εν λόγω Α/Φ να προσγειωθεί, η μεταφερόμενη στρατιωτική δύναμη να είναι άοπλη. Η δεύτερη, ότι το τεχνικό προσωπικό της Πολεμικής Αεροπορίας δεν είχε την τεχνογνωσία των Α/Φ BOEING, με αποτέλεσμα να μην έχει επίγνωση της σοβαρότητας της βλάβης, ή του τρόπου αποκατάστασής της. Διάχυτη δε ήταν η εντύπωση μεταξύ των αεροπορικών κύκλων την εποχή εκείνη, ότι η βλάβη στο συγκεκριμένο BOEING προεκλήθη απ’ το ίδιο το πλήρωμα του Α/Φ, προκειμένου να μην πραγματοποιηθεί η αποστολή. Δυστυχώς ούτε το θέμα της φορτώσεως του οπλισμού, ούτε εκείνο της βλάβης του BOEING διερεύνησαν επαρκώς. Εν τω μεταξύ, συνεχίζονται οι προσβολές υπό των Τουρκικών Δυνάμεων του Αεροδρομίου Τύμβου, της ΕΛΔΥΚ και του Πενταδακτύλου. Προσβάλλεται επίσης το Αεροδρόμιο Λευκωσίας και συνεχίζεται η μεταφορά πεζοπόρων τμημάτων στην περιοχή Κυρήνειας.

Στις 11:38 προσγειώνεται στο αεροδρόμιο του Ελληνικού Α/Φ, το οποίο μεταφέρει τον υφυπουργό των ΗΠΑ Σίσκο επιστρέφοντα εκ Τουρκίας. Δεν κατέστησαν γνωστές οι επαφές του εν λόγω Αμερικανού υφυπουργού με Έλληνες Αξιωματικούς μετά την άφιξη.

Τις μεσημβρινές ώρες σε σύσκεψη που γίνεται στο γραφείο του Πρωθυπουργού Αδαμαντίου Ανδρουτσόπουλου, με συμμετοχή των αρχηγών των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, δίδεται η εντολή του Πρωθυπουργού να προσβληθεί από την Ελληνική Αεροπορία η τούρκικη αποβατική δύναμη.

Στις 17:10 περιέχεται η πληροφορία, ότι το RADAR Κατάρας της Κύπρου επλήγη με βόμβες NAPALM και εγκαταλείφθηκε από το προσωπικό.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΓΩΝΗΣ

Ταξίαρχος (Ι) ε.α.

(Φ. 210)

 

Advertisements