Χωρίς τίτλο

Μέρος Δ’

Στις 18:10 δίδεται εντολή του Αρχηγού Αεροπορίας, όπως η ματαιωθείσα αποστολή Ελλήνων Καταδρομέων στην Κύπρο δια των Α/Φ BOEING της Ολυμπιακής Αεροπορίας πραγματοποιηθεί διά των Α/Φ NORATLAS της Πολεμικής Αεροπορίας. Ειδικότερα, σύμφωνα με την δοθείσα εντολή, δεκαπέντε (15) Α/Φ του ως άνω τύπου θα έπρεπε να προσγειωθούν στο αεροδρόμιο της Σούδας, προκειμένου να απογειωθούν πριν την 12η νυκτερινή ώρα, με προορισμό το αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Πράγματι η απογείωση του πρώτου αεροσκάφους NORATLAS πραγματοποιήθηκε στις 22:15 και του 15ου στις 00:17 της επομένης 22/07/1974. Εκ των ως άνω απογειωθέντων το ένα προσγειώθηκε στην Ρόδο, ένα επέστρεψε στο Ηράκλειο χωρίς να προσγειωθεί στην Λευκωσία, ένα κατερρίφθη και δύο υπέστησαν σοβαρές βλάβες από επίγεια πυρά κατά την φάση της προσέγγισης – προσγείωσης στο Α/Δ Λευκωσίας. Δυστυχώς τα πυρά τα οποία δέχτηκαν τα μεταφορικά Α/Φ της Πολεμικής Αεροπορίας κατά την προσέγγιση – προσγείωση στο Α/Δ της Λευκωσίας ήταν φίλια, από Κύπριους στρατιώτες ελεύθερους σκοπευτές, οι οποίοι ευρίσκοντο στους παρακείμενους λόφους του αεροδρομίου, λόγω αδυναμίας ενημερώσεώς τους, ότι τα εν λόγω αεροσκάφη ήσαν Ελληνικά και όχι Τούρκικα ως είχαν ενημερωθεί νωρίτερα.

3η Ημέρα της Τουρκικής Αποβάσεως στην Κύπρο

(22 Ιουλίου 1974)

Την 07:55 δίδεται εντολή του Αρχηγού της Αεροπορίας όπως τέσσερα (4) Α/Φ PHANTOM επιφυλακής (READINESS) της Αεροπορικής Βάσεως Ανδραβίδας εκφορτωθούν από τον οπλισμό τους και μετασταθμεύσουν στο Α/Δ Ηρακλείου, προκειμένου να φορτωθούν με βόμβες CBU με προορισμό να πλήξουν στόχους στην Κύπρο.

Την 08:30 με νεώτερη εντολή του Αρχηγού Αεροπορίας διετάχθη η μεταστάθμευση άλλων τεσσάρων Α/Φ PHANTOM από την Ανδραβίδα και δύο από την Τανάγρα δια το Ηράκλειο, προκειμένου τα μεν τέσσερα της Ανδραβίδας να πλήξουν την νηοπομπή των Τουρκικών αποβατικών στην Κύπρο, τα δε δύο της Τανάγρας να αναλάβουν την προστασία τους.

Τις πρωινές ώρες της 22-7-74 ελήφθη απόφαση του Συμβουλίου Ασφάλειας του ΟΗΕ να παύσουν οι εχθροπραξίες στην Κύπρο στις 16:00 τοπική ώρα. Η Τουρκική Κυβέρνηση απάντησε, ότι θα το πράξει την 18:00 ώρα.

Με νέα διαταγή του πρωθυπουργού Αδαμ. Ανδρουτσόπουλου εντέλλεται ο Αρχηγός της Αεροπορίας να προσβάλλει τις τουρκικές αποβατικές δυνάμεις προ του χρόνου παύσεως των εχθροπραξιών.

Πράγματι στις 11:07 ώρα δίδεται εντολή από τον Αρχηγό της Αεροπορίας όπως τα 12 Α/Φ F-84F, τα οποία σταθμεύουν στο Α/Δ του Καστελίου Πεδιάδος Κρήτης απογειωθούν, με στόχο τα αποβατικά πλοία των Τούρκων. Παραδόξως η εντολή αυτή με παρέμβαση του Αρχηγού Ενόπλων Δυνάμεων ανακαλείται μετά από 2 λεπτά.

Στις 11:10 σύμφωνα με πληροφορίες, μετά από καταιγιστικά πυρά του εχθρού, οι Τούρκοι δημιουργούν μικρό προγεφύρωμα στον Άγιο Γεώργιο Κυρηνείας με πέντε άρματα μάχης.

Στις 12:24 δίνεται και νέα εντολή του Αρχηγού της Αεροπορίας για απογείωση των 12 αεροσκαφών F-84F από το Καστέλι με στόχο τα αποβατικά τουρκικά αεροσκάφη. Η διαταγή αυτή ανακαλείται επίσης σε διάστημα 2 λεπτών.

Στις 13:00 δίνεται εντολή να μετασταθμεύσουν 4 αεροσκάφη PHANTOM από Ανδραβίδα στο Ηράκλειο και να φορτωθούν με βόμβες CBU. Για επίσπευση του χρόνου τα Α/Φ θα έπρεπε να απογειωθούν με τον οπλισμό που φέρουν και στην διαδρομή προς Ηράκλειο να ρίξουν τις βόμβες στην θάλασσα. Νεωτέρα εντολή του Αρχηγού Αεροπορίας προς 28ΤΑΔ, όπως δέκα Α/Φ PHANTOM απογειωθούν από Ηράκλειο σε χρόνο ώστε να είναι άνωθεν του στόχου στην Κύπρο στις 16:00 μ.μ.

Στις 13:20 αναφερθεί από 28 ΤΑΔ ότι στις 13:45 θα είναι έτοιμα 4 (τέσσερα) Α/Φ PHANTOM σε ρόλο διώξεως βομβαρδισμού με βόμβες CBU και 2 (δύο) για προστασία αυτών σε ρόλο αναχαιτίσεως. Τελικώς ούτε και αυτά δεν υπήρξε η αποφασιστικότητα να δοθεί διαταγή για την εκτέλεση της αποστολής τους.

Έτσι χάνεται η δυνατότητα εκμεταλλεύσεως του χρόνου μέχρις της καταπαύσεως του πυρός για μια επιθετική παρουσία στον Αγώνα της Κύπρου.

Και η απορία τόσο ημών όσο και των απλών Ελλήνων πολιτών είναι η εξής: Προς τι η αντικατάσταση των Α/Φ F-84F από τα PHANTOM και ο καταιγισμός όλων αυτών των εντολών για ανάθεση στόχων, όταν καμία από αυτές δεν υλοποιήθηκε;

Εν συνεχεία έχουμε διάφορες παραβιάσεις των Τούρκων, έχουμε επίθεση σε ένα ζεύγος Ελληνικών Α/Φ F-5, το οποίο ανταπέδωσε τα πυρά.

Στις 14:55 ένα εκ των μετασταθμευόντων στο Α/Δ του Ηρακλείου PHANTOM συνετρίβη κατά την προσγείωση, με αποτέλεσμα να κλείσει επί αρκετή ώρα το Α/Δ και το τελευταίο Α/Φ του σχηματισμού να προσγειωθεί στο Α/Δ της Σούδας.

Στο σημείο αυτό θεωρώ αναγκαίο να καταθέσω, ότι σε τυχαία συνάντηση που είχα με τον Ταξίαρχο Δημήτριο Ιωαννίδη τις απογευματινές ώρες της ημέρας εκείνης και σε ερώτησή μου γιατί φτάσαμε σε αυτή την κατάσταση, με πικρία και με απογοήτευση μου απήντησε: “Κύριε Παγώνη η απάντηση είναι απλή. Φτάσαμε εδώ απ’ τις ενέργειες εκείνων που εγώ επέλεξα, παραμερίζοντας άλλους ενδεχομένως καλύτερους απ’ αυτούς και λιγότερο ευάλωτους στις παρεμβάσεις των ισχυρών ξένων. Την ευθύνη για όλους αυτούς την έχω εγώ.”

4η Ημέρα της Τουρκικής Αποβάσεως στην Κύπρο

(23 Ιουλίου 1974)

Η κατάσταση της μη εμπλοκής των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Κύπρο φαίνεται να σταθεροποιείται. Απόδειξη ότι δίδεται άδεια υπερπτήσεως πολιτικών Α/Φ εντός του Ελληνικού FIR και τα μέτρα επιφυλακής των χειριστών των πολεμικών Μοιρών γίνονται πιο χαλαρά.

Σε σύσκεψη της στρατιωτικής ηγεσίας σε διάφορα πολιτικά πρόσωπα υπό την προεδρία του Στρατηγού Φαίδωνα Γκιζίκη τις απογευματινές ώρες, αποφασίζεται η πρόσκληση του αυτοεξόριστου τέως Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή να αναλάβει την διακυβέρνηση της Χώρας. Πράγματι ο Κ. Καραμανλής ειδοποιείται από τους Αρχηγούς των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, αποδέχεται την πρόσκληση και την 22:40 ώρα απογειώνεται από το Παρίσι με Α/Φ που του διέθεσε ο Πρόεδρος της Γαλλίας Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν. Ο κ. Καραμανλής φτάνει στο αεροδρόμιο του Ελληνικού τις πρώτες ώρες της 24ης Ιουλίου 1974.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Εκ των προαναφερθέντων προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:

α. Η στάση της Ελλάδας, τόσο όσον αφορά στην απόβαση των Τουρκικών Δυνάμεων στην Κύπρο, όσο και στις παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου υπήρξε υποτονική και ηττοπαθής. Ακόμη και η εντολή στους πιλότους των μαχητικών μας αεροπλάνων να μην εκδηλώσουν επίθεση εναντίον των τουρκικών, εκτός και αν βληθούν απ’ αυτά καταδεικνύει του λόγου το αληθές.

β. Η κήρυξη γενικής επιστράτευσης στις 20-07 παρά το γεγονός ότι διετάχθη δια λόγους αποτροπής, είχε αρνητικά αποτελέσματα, διότι εμφάνισε τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις απροετοίμαστες και ανοργάνωτες για εμπλοκή τους σε πόλεμο με την Τουρκία. Για την Γενική Επιστράτευση που εδόθη στις 09:15 ελέχθησαν πολλά σχόλια, δια ελλείψεις επιστρατευτικού υλικού και οργανώσεως. Τίποτα από αυτά δεν θα παρουσιάζονταν εάν προ της κηρύξεως της Γενικής Επιστράτευσης διατάσσονταν και εκτελούντο τα προβλεπόμενα μέτρα όπως ενεργοποίηση των επιστρατευτικών κέντρων ή επάνδρωση αυτών και ο εφοδιασμός των δια του προβλεπόμενου επιστρατευτικού υλικού.

γ. Η μη εφαρμογή του σχεδίου “Κ” μετά την επίθεση της Τουρκίας εναντίον της Κύπρου ως τούτο είχε εκπονηθεί και αποφασιστεί από την Στρατιωτική και Πολιτική Ηγεσία, είχε αρνητικές επιπτώσεις στο ηθικό των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων.

δ. Η καθυστέρηση αποφάσεως δια χρησιμοποίηση των Α/Φ PHANTOMS στις 07:55 τις 22-07 και η εκ παραλλήλου προσπάθεια αξιοποιήσεως αυτών εις την Αεροπορική Βάση όπου διετάχθη να μετασταθμεύσουν είχαν ως αποτέλεσμα να μην χρησιμοποιηθούν τα προβλεπόμενα από το σχέδιο “Κ” Α/Φ F-84F.

ε. Τέλος, αποτελεί κοινό τόπο, ότι με δεδομένη την υπεροχή των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων έναντι των Τουρκικών αντίστοιχων της Τουρκίας, την συγκεκριμένη χρονική στιγμή, η χώρα μας απώλεσε μια μεγάλη ευκαιρία να δώσει ένα μάθημα στους Τούρκους, παίρνοντας εκδίκηση για την Μικρασιατική καταστροφή και αποτρέποντας την διχοτόμηση της Κύπρου.

Προς επίρρωση αυτών παραθέτουμε την δήλωση του Διοικητού της εκστρατευτικής δυνάμεως στην Κύπρο Τούρκου Στρατηγού Μπεντρεντίν Ντεμιρέλ, η οποία έχει ως εξής: “Οι δυνάμεις μου δεν σεβάστηκαν τις διαταγές για κατάπαυση του πυρός. Μεταξύ των δυσκολιών που αντιμετωπίσαμε ήταν και το γεγονός, ότι δεν καταφέραμε να καταλάβουμε το Α/Δ της Λευκωσίας. Εάν οι Έλληνες δεν ήσαν διχασμένοι κατά την διάρκεια του δεύτερου Αττίλα θα πρόβαλαν πολύ μεγαλύτερη αντίσταση”. Απαντώντας σε ερώτηση για το τι θα μπορούσε να γίνει σε μια ενδεχόμενη ελληνοτουρκική σύρραξη είπε: “Ο αριθμός των ανδρών και των όπλων δεν λένε τίποτα από μόνα τους. Αν λέγαμε ότι είμαστε 50 εκατομμύρια και οι Έλληνες μόνο 10, θα είχαμε διαπράξει ένα μεγάλο λάθος. Οι Έλληνες έχουν αποδείξει ότι είναι πολεμιστές”».

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΓΩΝΗΣ

Ταξίαρχος (Ι) ε.α.

(Φ. 211)

 

Advertisements