Χωρίς τίτλο.png

Μέρος ΝΕ΄

ΟΚόμης  Αρτύρ ντε Γκομπινώ στο σπουδαίο (όντως άξιο σπουδής) εγχειρίδιόν του περί της ανισότητος των ανθρωπίνων φυλών (δέκατο τέταρτο κεφάλαιον με τίτλον «Απόδειξη της διανοητικής ανισότητος των φυλών-Αντίθετοι πολιτισμοί είναι αμοιβαίως απεχθείς. Υβριδικές φυλές έχουν εξ ίσου υβριδικούς πολιτισμούς») διαπιστώνει:

«Ο πολιτισμός δεν είναι μεταδόσιμος, όχι μόνον προς τους αγρίους, αλλά και προς περισσότερον διαφωτισθέντα έθνη. Αυτό αποδεικνύεται από τις προσπάθειες της γαλλικής καλής θελήσεως και συνδιαλλαγής στο αρχαίο βασίλειον του Αλγερίου σήμερον, καθώς και από την εμπειρία των Άγγλων στην Ινδία και των Ολλανδών στην Ιάβα. Δεν υπάρχουν  εντυπωσιακότερες και πειστικότερες αποδείξεις για την ανομοιότητα και την ανισότητα των φυλών.

Θα σφάλλουμε εάν συμπεράνουμε ότι η βαρβαρότητα ορισμένων φυλών είναι τόσον έμφυτη ώστε δεν είναι δυνατή καμία πολιτιστική καλλιέργεια για αυτές. Ανάμεσα σε πολλούς αγρίους λαούς, ημπορούν να ευρεθούν ίχνη μιας καταστάσεως καλυτέρας από εκείνην που εμφανίζουν τώρα. Κάποιες φυλές, κατά τα άλλα βυθισμένες σε μια ζωώδη κατάσταση, διατηρούν προσκόλληση σε παραδοσιακούς κανόνες, μιας αξιοπεριέργου πολυπλοκότητος, στο ζήτημα του γάμου, της κληρονομίας και της διακυβερνήσεως. Οι ιεροτελεστίες τους σήμερον στερούνται νοήματος, αλλά προφανώς αναπέμπουν σε μια ανωτέρα τάξη ιδεών. Παρουσιάζονται ως παράδειγμα οι Ερυθρόδερμοι Ινδιάνοι. Οι τεράστιες ερημοι επί των οποίων περιπλανώνται υποτίθεται ότι ήσαν κάποτε οι οικισμοί των Αλλεγγανίων. Άλλοι, όπως οι ιθαγενείς των Μαριαννών Νήσων, διαθέτουν μεθόδους κατασκευής τις οποίες δεν ημπορεί να εφηύραν οι ίδιοι. Τις παραδίδουν, χωρίς σκέψη, από τον πατέρα στον υιο και τις εφαρμόζουν σχεδόν μηχανικώς.

Όταν βλέπουμε έναν λαό σε κατάσταση βαρβαρότητος, πρέπει να τον εξετάζουμε προσεκτικότερον πριν καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι αυτή ήταν πάντοτε η κατάστασή του. Πρέπει να λαμβάνουμε υπ’ όψη πολλά άλλα στοιχεία, εάν επιδιώκουμε να  αποφύγουμε το λάθος.

Μερικοί λαοί σαρώνονται από μια συγγενική τους φυλή. Υποκύπτουν σε αυτήν ολίγον έως πολύ, προσλαμβάνουν ορισμένα έθιμά της και τα ακολουθούν στο μέτρον του δυνατού. Με την εξαφάνιση της κυριάρχου φυλής, είτε με απέλαση είτε με πλήρη απορρόφησή της από τους κατακτηθέντες, οι τελευταίοι επιτρέπουν στον πολιτισμό, (ειδικώς στις ριζικές του αρχές), να αποθάνει σχεδόν εξ ολοκλήρου, διατηρούν δε μόνον το μικρό τμήμα του το οποίον κατόρθωσαν να κατανοήσουν. Όμως ακόμη και αυτό δεν ημπορεί να συμβεί εκτός μόνον σε έθνη τα οποία  σχετίζονται στο αίμα. Αυτή ήταν η στάση των Ασσυρίων απέναντι στον Χαλδαίο πολιτισμό, των Ελλήνων της Συρίας και της Αιγύπτου προς τους Έλληνες της Ευρώπης, των Ιβήρων, των Κελτών και των Ιλλυριών εμπρός στις Ρωμαϊκές ιδέες. Αν οι Τσερόκη, οι Κατάβα, οι Μουσκόγκοι, οι Σεμινόλε, οι Νατσέζ και οι ανάλογοί τους επιδεικνύουν  ακόμη κάποια ίχνη της αλλεγκανιακής νοημοσύνης, δεν ημπορώ να συμπεράνω ότι διαθέτουν καθαρό αίμα προερχόμενο  αμέσως από το αρχικόν είδος – αυτό θα εσήμαινε ότι μία φυλή που ήταν κάποτε πολιτισμένη ημπορεί να χάσει τον πολιτισμό της – λέγω απλώς ότι εάν κάποιος από αυτούς προέρχεται από τον αρχαίο κατακτητικό τύπο ως πηγή του, το ρεύμα είναι λασπώδες και καθ΄οδόν έχει αναμειχθεί με πολλούς παραποτάμους. Αν ήταν αλλιώς, οι Τσερόκη δεν θα έπεφταν ποτέ στην βαρβαρότητα. Όσο για τις άλλες, ολιγότερον ταλαντούχες φυλές, φαίνεται ότι αντιπροσωπεύουν απλώς τα υπολείμματα του ιθαγενούς πληθυσμού, τα οποία εξηναγκάσθησαν από τους ξένους κατακτητές να συνδυαστούν ώστε να αποτελέσουν τα βασικά στοιχεία μιας νέας κοινωνικής καταστάσεως.

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι αυτά τα υπολείμματα του πολιτισμού θα έπρεπε να έχουν διατηρήσει, χωρίς να τα κατανοούν, νόμους, τελετουργίες και έθιμα που εφευρέθησαν από ανθρώπους ευφυεστέρους από τους ίδιους. Δεν εγνώριζαν ποτέ το νόημά τους ή τις θεωρητικές αρχές τους, ούτε τις θεωρούσαν τίποτε άλλο από αντικείμενα προληπτικού σεβασμού. Το ίδιο επιχείρημα ισχύει και για τα ίχνη μηχανικής ικανότητος που συναντάμε. Οι μέθοδοι που εθαυμάζοντο από τους ταξιδιώτες ίσως τελικώς προήλθαν από μια πλέον εκλεπτυσμένη φυλή η οποία έχει εξαφανιστεί εδώ και καιρό. Μερικές φορές πρέπει να εξετάσουμε έτι περαιτέρω την προέλευσή τους. Έτσι, η λειτουργία των ορυχείων ήταν γνωστή στους Ίβηρες, τους Ακουϊτανούς και τους Βρετόνους των Νήσων Σίλι. Αλλά το μυστικό ανεκαλύφθη για πρώτην φορά στην Άπω Ασία και από εκεί έκπαλαι το έφεραν οι πρόγονοι των Δυτικών λαών κατά την διάρκεια της μεταναστεύσεώς τους.

Οι ιθαγενείς των Καρολίνων Νήσων Καρλίνα είναι σχεδόν οι πλέον ενδιαφέροντες στην Πολυνησία. Οι αργαλειοί τους, τα σκαλισμένα τους κανό, το αισθητήριό τους για το εμπόριο και την ναυσιπλοΐα θέτουν ένα βαθύ εμπόδιον μεταξύ αυτών  και των άλλων νέγρων. Δεν είναι δύσκολο να ιδούμε πώς εμφανίζονται να κατέχουν αυτές τις δυνάμεις. Τις οφείλουν στο αίμα των Μαλαίων στις φλέβες τους. Και, ταυτοχρόνως, το αίμα τους απέχει πολύ από το να είναι καθαρό, τα δε φυλετικά τους χαρίσματα έχουν επιβιώσει μόνον σε μια καχεκτική και υποβαθμισμένη μορφή.

Συνεπώς, δεν πρέπει να συναγάγουμε, από τα ίχνη του πολιτισμού που υπάρχουν ανάμεσα σε έναν βάρβαρο λαό, ότι ήταν κάποτε πράγματι πολιτισμένος. Έχει ζήσει υπό την κυριαρχία μιας άλλης φυλής, συγγενικού αίματος αλλά ανώτερη από την δική του. Ή ίσως, απλώς ζων εγγύς της άλλης φυλής, έχει, ασθενικώς και ταπεινώς, μιμηθεί τα έθιμά της. Οι άγριες φυλές σήμερον ήσαν πάντα άγριες και έχουμε δίκιο να συμπεραίνουμε, κατ’αναλογία, ότι θα συνεχίσουν να είναι έτσι, μέχρι την ημέρα που εξαφανίζονται.

Η εξαφάνισή τους είναι αναπόφευκτη όταν δύο εντελώς μη συνδεδεμένες φυλές έρχονται σε ενεργό επαφή. Και η καλυτέρα περί αυτού απόδειξη είναι η τύχη των Πολυνησίων και των Αμερικανών Ινδιάνων. Το προηγούμενο επιχείρημα κατέδειξε τα ακόλουθα γεγονότα:

(1) Οι φυλές που είναι άγριες σήμερον ήσαν πάντοτε έτσι και πάντα θα είναι, όσο υψηλοί και αν είναι οι πολιτισμοί με τους οποίους έρχονται σε επαφή.

(2) Για έναν άγριο λαό ακόμα και το να συνεχίσει να ζει μέσα στον πολιτισμό, το έθνος που εδημιούργησε τον πολιτισμόν αυτόν πρέπει να είναι ένας ευγενέστερος κλάδος της ιδίας με τον άγριον λαό φυλής.

(3) Αυτό είναι επίσης απαραίτητον εάν δύο ξεχωριστοί πολιτισμοί επηρεάζουν ο ένας τον άλλον, σε οποιανδήποτε έκταση, με ανταλλαγή των ποιοτήτων τους και γεννούν άλλους πολιτισμούς συνυφασμένους με τα στοιχεία τους. Βεβαίως, το ότι θα πρέπει κάποτε να συγχωνευθούν  δεν αποτελεί ερώτημα.

(4) Οι πολιτισμοί που απορρεόυν από δύο εντελώς ξένες φυλές ημπορούν να εγγίσουν μόνον την επιφάνεια. Ποτέ δεν συγχωνεύονται, και πάντα η μία θα αποκλείει την άλλη. Θα ειπώ περισσότερα σχετικώς με αυτό το τελευταίο σημείο, καθώς δεν έχει καταδειχθεί επαρκώς.

Η τύχη του πολέμου έφερε τον Περσικό πολιτισμό κατά πρόσωπο με τον Ελληνικό, τον Ελληνικό με τον Ρωμαϊκό, τον Αιγυπτιακό με τον Ρωμαϊκό και με τον Ελληνικό. Ομοίως, ο σύγχρονος Ευρωπαϊκός πολιτισμός αντιμετώπισε όλους εκείνους που υπάρχουν σήμερα στον κόσμο, ειδικότερον τον Αραβικό.»

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 215)

Advertisements