Τα οικονομικά της Μεταπολίτευσης και πώς οδήγησαν στο σημερινό χάος

Από την Τρόικα στο Σήμερα

Ιανουάριος- Μάιος 2010: Η Ευρώπη δεν συζητά την αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας, με απόφαση του πρόεδρου της ΕΚΤ. Το ΔΝΤ θεωρεί πως αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους σημαίνει συστημικό κίνδυνο.

  • 18 Οκτωβρίου 2010: Οι Μέρκελ και Σαρκοζί συμφωνούν ότι θα πρέπει από εδώ και στο εξής να γίνονται αναδιαρθρώσεις κρατικών χρεών.
  • 21 Ιουλίου 2011: Αποφασίζεται το PSI I που προβλέπει σε όρους καθαρής τρέχουσας αξίας «κούρεμα» 21% επί των ελληνικών ομολόγων. Το φθινόπωρο, Μέρκελ και Σόιμπλε αποφασίζουν ότι το ποσοστό είναι μικρό, και καταλήγουν ότι το «κούρεμα» θα πρέπει να φτάσει το 50% (PSI II).
  • 8 Μαρτίου 2012: Υλοποιείται το PSI II, που προβλέπει τελικό κούρεμα 53,5%.
  • Απρίλιος 2012-Δεκέμβριος 2012: Μετά από 9 μήνες αβεβαιότητας, ενώ έχουν προηγηθεί δύο εκλογικές αναμετρήσεις και γίνονται έντονες συζητήσεις περί ενδεχόμενου Grexit, η ύφεση είναι μεγαλύτερη της αναμενόμενης και, αντί για πρωτογενές πλεόνασμα, έχουμε πρωτογενές έλλειμμα. Το ΔΝΤ ζητεί αναδιάρθρωση. Πρόγραμμα επαναγοράς ελληνικών ομολόγων τον Δεκέμβριο. Δέσμευση Eurogroup για μέτρα ελάφρυνσης του χρέους υπό προϋποθέσεις.
  • 2013: Πάγωμα των συζητήσεων περί ρύθμισης του ελληνικού χρέους λόγω γερμανικών εκλογών.
  • 1 Απριλίου 2014: Το Eurogroup στην Αθήνα επικυρώνει το πλεόνασμα, αλλά δεν ανοίγει το θέμα του χρέους. Η Ελλάδα προχωρεί σε νέα έκδοση ομολόγων.
  • Πρώτη εβδομάδα Φεβρουαρίου 2015: Ο Γιάνης Βαρουφάκης θέτει το ζήτημα του «κουρέματος» του χρέους σε περιοδεία του στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
  • 31 Αυγούστου 2015: Η Άνγκελα Μέρκελ ανακοινώνει πως αλλάζει το κριτήριο βάσει του οποίου χαρακτηρίζει βιώσιμο το ελληνικό χρέος- πλέον θα λαμβάνεται υπόψη το ύψος των ετήσιων υποχρεώσεων αποπληρωμής του χρέους και δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 15% του ΑΕΠ.
  • 9 Μαΐου 2016: Η Ευρωζώνη ανοίγει την συζήτηση για το θέμα του χρέους, παραπέμποντας τις όποιες αποφάσεις για μετά το τέλος του προγράμματος, το 2018, κάτι που δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα αλλά και ούτε πρόκειται.

Στον απόηχο όλων αυτών των κινήσεων εκ μέρους της Τρόικας και του ΔΝΤ, οι αριθμοί στα θεμελιώδη μεγέθη είναι αποκαρδιωτικοί.

  • Απώλεια εθνικού εισοδήματος 61,6 δισ. ευρώ ή 26%
  • Άλμα του δημοσίου χρέους κατά 52,3 μονάδες του ΑΕΠ (από 126,7% σε 179% του ΑΕΠ)
  • Περικοπές 19,13 δισ. ευρώ στους μισθούς του Δημοσίου, στις συντάξεις και στις κοινωνικές παροχές, και απώλειες εσόδων 5 δισ. ευρώ
  • Μείωση του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος κατά 61,6 δισ. ευρώ ή κατά 26%.
  • Περικοπές κατά 19,13 δισ. ευρώ στους μισθούς του Δημοσίου, στις συντάξεις και στις κοινωνικές παροχές, και ταυτόχρονη αύξηση του δημοσίου χρέους κατά 52,3% του ΑΕΠ.

Από την έκθεση αναλυτικών στατιστικών δεδομένων με τίτλο «H Ελληνική Οικονομία», την οποία συνέταξε η Ελληνική Στατιστική Αρχή, με σκοπό να παρουσιάσει τα πλέον επικαιροποιημένα στοιχεία για την εξέλιξη των βασικών δεικτών της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία 7-12 έτη, προκύπτουν αποκαλυπτικά αυτά συμπεράσματα.

Αναλυτικά, από τις εξελίξεις στα βασικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας την περίοδο των Μνημονίων, όπως αποτυπώνονται στην 35σέλιδη έκδοση της ΕΛΣΤΑΤ:

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): Το 2009, το ΑΕΠ της Ελλάδος σε τρέχουσες τιμές ανερχόταν σε 237,534 δισ. ευρώ. Μέσα στα επτά επόμενα έτη, κατά την διάρκεια των οποίων εφαρμόστηκαν τρία Μνημόνια, το ΑΕΠ της χώρας συρρικνώθηκε κατά 61,646 δισ. ευρώ ή κατά 25,9%, και περιορίστηκε στα 175,888 δισ. ευρώ (τέλος 2016). Αιτία είναι τα υφεσιακά δημοσιονομικά μέτρα που εφαρμόστηκαν με τα Μνημόνια, περιορίζοντας σημαντικά τα εισοδήματα και την κατανάλωση. Η μεγαλύτερη ετήσια μείωση του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές σημειώθηκε το 2011, κατά τον δεύτερο χρόνο εφαρμογής του πρώτου Μνημονίου. Την χρονιά εκείνη (κατά την οποία κυβερνούσε την χώρα το ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Γιώργο Παπανδρέου, υπουργούς Οικονομικών τον Γ. Παπακωνσταντίνου μέχρι τον Ιούνιο και τον Ε. Βενιζέλο σε όλο το δεύτερο εξάμηνο και αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών για θέματα προϋπολογισμού τον Φίλιππο Σαχινίδη), το ΑΕΠ της χώρας συρρικνώθηκε κατά 19 δισ. ευρώ ή κατά 8,4%: από 226,031 δισ. ευρώ που είχε διαμορφωθεί στο τέλος Δεκεμβρίου 2010, περιορίστηκε στα 207,029 δισ. ευρώ στο τέλος Δεκεμβρίου 2011.

Ήταν η χρονιά που νομοθετήθηκαν και τέθηκαν σε εφαρμογή από τους κ.κ. Παπακωνσταντίνου, Βενιζέλο και Σαχινίδη τα πλέον επαχθή και άκρως «υφεσιακά» φορολογικά μέτρα, όπως η αύξηση του μεσαίου συντελεστή ΦΠΑ (για τα τρόφιμα, τα φάρμακα, τους λογαριασμούς ΔΕΚΟ, τις μεταφορές, τις υπηρεσίες επισκευών κ.λπ.) από το 11% στο 13%, η μείωση του βασικού αφορολογήτου ορίου εισοδήματος των φυσικών προσώπων από τα 12.000 στα 5.000 ευρώ, η μείωση των πρόσθετων αφορολογήτων ορίων εισοδήματος που ίσχυαν τότε για τους τρίτεκνους και τους πολύτεκνους κατά ποσά της τάξεως των 3.500-4.500 ευρώ, οι αυξήσεις κατά 30% έως και 70% στα τεκμήρια διαβίωσης, οι περικοπές των εκπτώσεων φόρου εισοδήματος για όλα τα φυσικά πρόσωπα με μεσαία και υψηλά εισοδήματα, η μείωση του αφορολογήτου ορίου του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας από τις 400.000 στις 200.000 ευρώ, η επιβολή ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης 1%-4% σε ετήσια εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ, η επιβολή ετησίου τέλους επιτηδεύματος 500-1.000 ευρώ σε όλους τους αυτοαπασχολούμενους και τις επιχειρήσεις, η επιβολή έκτακτης εισφοράς 5% στα τεκμήρια διαβίωσης, η αύξηση του ΦΠΑ στην εστίαση από το 13% στο 23%, η σταδιακή εξίσωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο πετρέλαιο κίνησης και, τέλος, η επιβολή φόρου σε όλα τα ηλεκτροδοτούμενα κτίσματα μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος.

Μακρά περίοδος ύφεσης και στασιμότητας

Σε σταθερές τιμές έτους 2010, το ΑΕΠ της χώρας σημείωσε μείωση 5,5% το 2010, 9,1% το 2011, 7,3% το 2012 και 3,2% το 2013. Το 2014 σημείωσε άνοδο 0,4% , το 2015 υπέστη μείωση 0,2% και το 2016 κατέγραψε μηδενική μεταβολή. Ουσιαστικά, καθ’ όλη τη διάρκεια της επταετούς περιόδου 2010-2016, κατά την οποία εφαρμόστηκαν τρία Μνημόνια, η μόνη χρονιά κατά την οποία το ΑΕΠ, σε σταθερές τιμές, σημείωσε -έστω και μικρή -αύξηση ήταν το 2014. Δηλαδή, το έτος αυτό ήταν και το μοναδικό της «μνημονιακής» περιόδου στο οποίο η οικονομία σημείωσε έστω και μικρή ανάπτυξη. Εν τέλει, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι την περίοδο 2010-2013 η οικονομία εισήλθε απότομα σε ένα «τούνελ» βαθιάς ύφεσης, κι ότι στην συνέχεια ακολούθησε μια τριετία στασιμότητας, κατά την οποία το ΑΕΠ σε σταθερές τιμές κινήθηκε με ετήσιους ρυθμούς μεταβολής κοντά στο 0%.

ΑΠΟ ΤΟ 2016 μέχρι σήμερα από την μια βλέπουμε συνεχείς υπερβάσεις των πραγματοποιθέντων πρωτογενών πλεονασμάτων έναντι των συμφωνηθέντων στόχων με την Τρόικα, και από την άλλη, παρατηρούμε συνεχείς αποκλίσεις προς τα κάτω των πραγματοποιθέντων ρυθμών ανάπτυξης έναντι των στόχων της κυβέρνησης. Κατά τα προηγούμενα 2 χρόνια (2016 – 2017), ενώ ο στόχος ήταν να διαμορφώσουμε ένα σωρευτικό πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4 δισ. ευρώ, διαμορφώσαμε ένα πλεόνασμα-μαμούθ της τάξης των 13,6 δισ. ευρώ. Παρατηρήθηκε δηλαδή απόκλιση γύρω στα 9,6 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο, βέβαια, πλεόνασμα διαμορφώθηκε το 2017 (4% του ΑΕΠ). Την ίδια ώρα, ο ρυθμός ανάπτυξης του 2017 διαμορφώθηκε στο 1,4% αντί του προβλεπόμενου 2,7%. Παρόμοια, για το 2018, ο αρχικός στόχος της ανάπτυξης 2,5% αναθεωρείται συνεχώς προς τα κάτω.

Εν κατακλείδι, οι καταστροφικές κυβερνήσεις των τελευταίων ετών, το μόνο που κατάφεραν ήταν να απομυζήσουν την περιουσία του Ελληνικού λαού, να την παραδώσουν στους δανειστές και να φέρουν την οικονομία σε ένα τέλμα!

Γ. Α. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

(Φ. 273)