Αναζήτηση

Εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ

Εβδομαδιαία εθνική εφημερίδα

Κατηγορία

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος ΝΒ΄

Ο Κόμης Αρτύρ ντε Γκομπινώ στο περίφημο εγχειρίδιόν του περί της ανισότητος των ανθρωπίνων φυλών (δέκατο τρίτο κεφάλαιον με τίτλον «Οι ανθρώπινες φυλές είναι διανοητικώς άνισες : Η ανθρωπότης δεν είναι ικανή για ατέρμονα πρόοδο»), γράφει:
«Τα σύγχρονα κράτη μας είναι βεβαίως πλέον περίπλοκα και ικανοποιούν τις ανάγκες μας σε μεγαλύτερο βαθμό: αλλά όταν βλέπω τον άγριο να περιπλανάται στο δρόμο του, σφοδρός, θορυβώδης, αδρανής και βρώμικος, να σύρει τα πόδια του κατά μήκος του χέρσου εδάφους και να μεταφέρει την οξύαιχμη ράβδο που αποτελλεί το μόνο του
όπλο, ενώ ακολουθείται από την σύζυγο που έχει δεσμευθεί μαζί του με μια τελετή γάμου συνιστάμενη αποκλειστικώς από μια καινή και αγρία βία. Όταν βλέπω την γυναίκα να μεταφέρει το παιδί της, τον οποίο σκοτώνει με τα χέρια της εάν αρρωστήσει ή έστω
και αν την ανησυχεί, όταν βλέπω αυτή την άθλια ομάδα κατά την αναζήτηση της τροφής, υπό την πίεση της πείνας, να σταματά αιφνιδίως, εμπρός από έναν λοφίσκο γεμάτο ευφυή μυρμήγκια, να χάσκει καθώς τον κοιτά με θαυμασμό, βάζει τα πόδια της μέσα του, συλλαμβάνει τα αυγά των εντόμων, τα καταβροχθίζει και στην συνέχεια αποσύρεται θλιβερή στο κοίλωμα ενός βράχου.

Όταν βλέπω όλα αυτά, αναρωτιέμαι μήπως τα έντομα που μόλις εχάθησαν δεν ήσαν πλέον ταλαντούχα από την ηλιθία οικογένεια του καταστροφέως τους και εάν το ζωώδες ένστικτο – περιορισμένο όπως είναι σε έναν μικρό κύκλο καθυστερημένων – τους καθιστά
ευτυχεστέρους σχετικώς προς την ικανότητα της λογικής, η οποία έχει αφήσει την πτωχή μας ανθρωπότητα γυμνή επάνω στην γη και μάλιστα χιλιάδες φορές περισσότερο εκτεθειμένη από οποιοδή ποτε άλλο είδος, στα δεινά τα οποία προξενεί η συνδυασμένη επίδραση του αέρος, του ηλίου, της βροχής και της χιόνος.

Ο άνθρωπος, μέσα στην αθλιότητά του, δεν κατάφερε ποτέ να επινοήσει έναν τρόπον ώστε να προσφέρει σε ολόκληρη την φυλή ρούχα ή να ανταπεξέλθει στην πείνα και στην δίψα. Είναι αλήθεια ότι η γνώση την οποίαν κατέχει ο κατώτερος άγριος είναι εκτενεστέρα από αυτήν των ζώων. Αλλά τα ζώα γνωρίζουν τι είναι χρήσιμο γι ‘αυτά,
ενώ εμείς όχι. Διατηρούν την γνώση που έχουν, ενώ εμείς συχνά δεν ημπορούμε να κρατήσουμε αυτό που έχουμε ανακαλύψει. Είναι πάντα, σε κανονικές περιόδους, βέβαιον ότι ικανοποιούν τις ανάγκες τους με τα ένστικτά τους.

Υπάρχουν όμως πολυάριθμες φυλές ανθρώπων οι οποίες από την αρχή της ιστορίας τους δεν κατόρθωσαν ποτέ να ανυψωθούν επάνω από μια σκοτεινή και επισφαλή ύπαρξη. Όσον αφορά στην υλική ευημερία, δεν είμεθα καλύτεροι από τα ζώα. Ο ορίζων μας είναι ευρύτερος από τον ιδικό τους, αλλά, όπως και εκείνος, είναι ακόμη στενός και οριοθετημένος. Έχω επιμείνει σχεδόν πολύ επ’ αυτής της ατυχούς τάσεως της ανθρωπότητος να απωλέσει από την μια πλευρά, αυτό που κερδίζει από την άλλη. ‘Ομως, αυτό είναι το μείζον γεγονός που μας καταδικάζει να περιπλανηθούμε ανάμεσα στα διανοητικά μας πλαίσια, χωρίς ποτέ να επιτύχουμε, παρά τα στενά όριά τους, να συγκρατήσουμε ταυτοχρόνως όλα τα κέρδη μας. Εάν δεν υπήρχε αυτός ο θανατηφόρος νόμος, θα ημπορούσε να συμβεί σε κάποιαν ημερομηνία στο αχνό μέλλον, όταν ο άνθρωπος θα είχε συγκεντρώσει όλη την σοφία όλων των εποχών, γνωρίζων ότι ηδύνατο να γνωρίζει και κατέχων όλα όσα του ήσαν προσιτά. Θα ημπορούσε επιτέλους να
μάθει πώς να εφαρμόσει τον πλούτο του και να ζήσει εν μέσω της φύσεως, σε ειρήνη με το είδος του και όχι πλέον καθηλωμένος στην δυστυχία. Μετά το κέρδος της ηρεμίας ύστερα από όλους τους αγώνες του, θα ημπορούσε να εύρει την τελική του ανάπαυση,
αν όχι σε κατάσταση απολύτου τελειότητος, εν πάση περιπτώσει μέσα στην χαρά και στην αφθονία. Τέτοια ευτυχία, με όλους τους περιορισμούς της, δεν είναι ακόμη δυνατή για εμάς, καθώς ο άνθρωπος λησμονεί τόσον ταχέως, όσον ταχέως μαθαίνει. Δεν ημπορεί
να κερδίσει διανοητικώς και ηθικώς, χωρίς να χάσει φυσικώς και δεν κρατεί καμίαν από τις κατακτήσεις του με επαρκή δύναμη ώστε να βεβαιωθεί πως θα τις κρατήσει πάντοτε.

Εμείς οι σύγχρονοι πιστεύουμε ότι ο πολιτισμός μας δεν θα χαθεί ποτέ, διότι έχουμε ανακαλύψει την τυπογραφία, τον ατμό και την πυρίτιδα. Μήπως η τυπογραφία, η οποία δεν είναι ολιγότερον γνωστή στους κατοίκους του Τονκίνου και του Ανάμ απ’ ό,τι στην Ευρώπη, κατάφερε να τους προσδώσει έναν ανεκτό πολιτισμό; Έχουν βιβλία, και πολλά από αυτά τα βιβλία πωλούνται πολύ ευθηνότερον από τα ιδικά μας. Πώς λοιπόν αυτοί οι λαοί είναι τόσον αδύναμοι και υποβαθμισμένοι, εγγύτατα στο σημείον όπου ο πολιτισμένος άνθρωπος, αδύναμος, δειλός και διεφθαρμένος, είναι κατώτερος στην διανοητική δύναμη από κάθε βάρβαρο που μπορεί να εκμεταλλευθεί την ευκαιρία να τον συντρίψει; Η τυπογραφία είναι απλώς ένα μέσον και όχι ένας σκοπός. Εάν χρησιμοποιείται για να διαδοθούν υγιείς και ζωηρές ιδέες, θα εξυπηρετήσει έναν παραγωγικότερο σκοπό και θα βοηθήσει στην διατήρηση του πολιτισμού. Εάν, αντιθέτως, η πνευματική ζωή ενός λαού είναι τόσον περιορισμένη ώστε κανείς να μην εκτυπώνει πλέον έργα φιλοσοφίας, ιστορίας και λογοτεχνίας τέτοια που ημπορούν να δώσουν ισχυρά τροφή στην μεγαλοφυία ενός έθνους, εάν ο υποβαθμισμένος Τύπος απλώς χρησιμεύει για να πολλαπλασιάσει τις ανθυγιεινές και δηλητηριώδεις συσπάσεις των απονευρωμένων νοών, εάν η θεολογία του είναι έργο αιρετικών, η πολιτική του έργο λιβελλογράφων, η ποίησή του έργο ελευθερίων ηθών, τότε πώς και γιατί η τυπογραφία
και ο Τύπος πρέπει να είναι ο σωτήρ του πολιτισμού;

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤIΝΟΥ

(Φ. 212)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο

Μέρος ΝΑ΄

OΚόμης  Αρτύρ ντε Γκομπινώ στο περίφημο εγχειρίδιόν του περί της ανισότητος των ανθρωπίνων φυλών (13o κεφάλαιον με τίτλον «Οι ανθρώπινες φυλές είναι διανοητικώς άνισες: Η ανθρωπότης δεν είναι ικανή για ατέρμονα πρόοδο»), γράφει:

«(…) Έχουμε πάντοτε περιφρονήσει τις συγκρίσεις με την πόλη της Αθηνάς, καθώς επείσαμε τον ίδιον τον εαυτόν μας ότι, μια θεμελιώδης διαφορά μεταξύ της σημερινής μας κοινωνικής τάξεως και του αρχαίου ελληνικού κράτους εδημιουργήθη από την δουλεία. Αυτό ήταν κατάλληλο για πλέον εκτεταμένη δημαγωγία. Το παραδέχομαι, αλλά αυτό είναι όλο. Οι άνθρωποι ομιλούσαν για τους δούλους με τον ίδιο τρόπο που σήμερα ομιλεί κανείς γιά τους εργαζομένους και τις κατώτερες τάξεις. Και, επιπλέον, πόσον προχωρημένοι ήσαν συγκριτικώς οι Αθηναίοι, όταν προσεπάθησαν να ευχαριστήσουν τον πληθυσμό των δούλων τους μετά τη μάχη των Αργινουσών!

Ας στραφούμε τώρα στην Ρώμη. Εάν ανοίξετε τις επιστολές του Κικέρωνος, θα εύρετε στον Ρωμαίο ρήτορα έναν μετριοπαθή σύγχρονο Βρεττανό Συντηρητικό (Tory). Η δημοκρατία του είναι ακριβώς όπως οι συνταγματικές μας κοινωνίες, σε όλα όσα σχετίζονται με την γλώσσα των κομμάτων και τις κοινοβουλευτικές συζητήσεις. Και εκεί επίσης, στα χαμηλότερα βάθη, ένας πληθυσμός υποβαθμισμένων σκλάβων εκόχλαζε, πάντα με την εξέγερση στην καρδιά του και μερικές φορές και με τις γροθιές του. Θα αφήσουμε αυτόν τον όχλο στην μία πλευρά. Και ημπορούμε να το πράξουμε τόσο πιο εύκολα καθώς ο νόμος δεν ανεγνώριζε την πολιτική ύπαρξή τους. Δεν υπελογίζοντο στην πολιτική και η επιρροή τους περιορίζετο σε περιόδους αναστατώσεως. Ακόμα και τότε, απλώς επραγματοποίησαν τις εντολές των επαναστατών που εγεννήθησαν ελεύθεροι.

Όσον αφορά λοιπόν, στους διόλου μη λαμβανομένους υπ’ όψη δούλους, δεν μας προσφέρει η Ρωμαϊκή Αγορά (το Φόρουμ) όλα τα συστατικά ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους; Ο πληθυσμός, απαιτεί άρτον και θεάματα, ελεύθερες χορηγίες και το δικαίωμα να τα απολαμβάνει. Η μεσαία τάξη, η οποία επέτυχε τον στόχο της μονοπωλήσεως των δημόσιων υπηρεσιών. Οι ευγενείς, πάντα μεταμορφούμενοι και χορηγούντες έδαφος, πάντα απολλύοντες τα δικαιώματά τους, σε σημείον όπου ακόμη και οι υπερασπιστές τους συμφωνούν ως ένα από τα μέσον αμύνης τους, να αποποιηθούν όλα τους τα προνόμια και απλώς να διακηρύξουν την «ελευθερία για όλους» – δεν έχουμε εδώ πράγματι μιαν ακριβή αντιστοίχηση με την εποχή μας;

Πιστεύει κανείς ότι από τις απόψεις που ακούμε σήμερα, όσον διαφορετικές και αν είναι, υπάρχει έστω και μια μόνον ή ακόμη και κάποια σκιά μιας απόψεως, που δεν ήταν γνωστή στην Ρώμη; Ομίλησα ανωτέρω σχετικώς με τις Τουσκουλανές Επιστολές (του Κικέρωνος): περιέχουν τις σκέψεις ενός Συντηρητικού με προοδευτικές κλίσεις. Αντίθετοι προς τον Σύλα, ο Πομπήιος και ο Κικέρων ήσαν Φιλελεύθεροι. Δεν ήσαν αρκετά φιλελεύθεροι για τον Καίσαρα, ενώ ήσαν πάρα πολύ φιλελεύθεροι για τον Κάτωνα. Αργότερον, κατά την αρχή του Πριγκηπάτου (πρώτη φάση της Αυτοκρατορίας), στον Πλίνιο τον Νεώτερο ευρίσκουμε έναν μετριοπαθή βασιλόφρονα, αν και αγαπούσε την ηρεμία. Ήταν κατά της υπερβολικής ελευθερίας για τον λαό και κατά της υπερβολικής εξουσίας για τον αυτοκράτορα. Οι απόψεις του ήσαν θετικιστικές. Ολίγον ησχολήθη με τις εξαφανισθίσες λάμψεις της εποχής των Φαβίων και προετίμησε την ανιαρή διοίκηση ενός Τραϊανού. Δεν συνεμφώνησαν όλοι μαζί του. Πολλοί εφοβήθησαν μια άλλην εξέγερση, όπως αυτή του Σπαρτάκου, και επίστευαν ότι ο αυτοκράτωρ δεν ημπορούσε να κάνει υπερβολικώς δεσποτική χρήση της εξουσίας του. Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι από τους επαρχιώτες εζήτησαν και έλαβαν αυτό που πρέπει να ονομάσουμε συνταγματικές εγγυήσεις. Ενώ και οι σοσιαλιστικές απόψεις ηύραν έναν εκπρόσωπο, τόσον πολύ υψηλόν όπως ο Γαλάτης αυτοκράτορωρ Γάϊος Ιούνιος Πόστουμος, ο οποίος κατέθεσε στους υπηκόους του την διακήρυξη, «Οι πλούσιοι και οι πτωχοί είναι φυσικοί εχθροί» («Dives et pauper inimici»).

Στην πραγματικότητα, κάθε άνθρωπος ο οποίος είχεν οποιανδήποτε αξίωση να μοιρασθεί με τον διαφωτισμό της εποχής, σθεναρώς διακηρύσσοντα την ισότητα των ανθρωπίνων φυλών, το δικαίωμα όλων των ανθρώπων να συμμετέχουν στα καλά πράγματα του κόσμου τούτου, την προφανή αναγκαιότητα του Ελληνο-Ρωμαϊκού πολιτισμού, την τελειότητα και την κομψότητά του, την βεβαιότητα του για μια μελλοντική πρόοδο πέραν από την παρούσα του κατάσταση και, ως επιστέγασμα όλων, την ύπαρξή του για πάντα. Αυτές οι ιδέες δεν ήσαν μόνον η υπερηφάνεια και η παρηγορία των παγανιστών. Ενέπνευσαν επίσης  και τις σθεναρές ελπίδες των πρώτων και λίαν πασιγνώστων Πατέρων της Εκκλησίας, των οποίων τις απόψεις εξέφραζε ως αυτοδιορισθείς  διερμηνεύς ο Τερτυλλιανός.

Τέλος, για να ολοκληρωθεί η εικών με ένα τελευταίο χαρακτηριστικό γνώρισμα, το πλέον πολυάριθμο κόμμα όλων, εσχηματίσθη από τους αδιαφόρους, από τους ανθρώπους που ήσαν πολύ αδύναμοι ή δειλοί, υπερβολικώς σκεπτικοί ή απαξιωτικοί ώστε να ανεύρουν αλήθεια μέσα από όλες τις αποκλίνουσες θεωρίες που διήλθαν καλειδοσκοπικώς προ των  οφθαλμών τους. Αυτοί που αγαπούσαν την τάξη όταν υπήρχε και όταν επήλθε η αταξία την άντεξαν (όσον ημπορούσαν). Αυτοί οι οποίοι οποίοι ανέκαθεν ανηρωτώντο για την πρόοδο των υλικών ανέσεων που ήσαν άγνωστες στους πατέρες τους και οι οποίοι, δίχως να θέλουν να σκεφτούν πάρα πολύ την «άλλη πλευρά», παρηγορούντο επαναλαμβάνοντες επενειλημμένως και πάλιν : «Υπέροχα είναι τα σημερινά έργα!»

Θα υπήρχαν περισσότεροι λόγοι να πιστεύσουμε ότι εκάναμε βελτιώσεις στην πολιτική επιστήμη, εάν είχαμε εφεύρει κάποιους μηχανισμούς που προ ημών ήσαν άγνωστοι στα βασικά τους συστατικά. Δεν είναι ιδική μας μια τέτοια δόξα. Οι περιορισμένες μοναρχίες, για παράδειγμα, ήσαν οικείες σε κάθε περίοδο και υπάρχουν αξιοπερίεργες περιπτώσεις μεταξύ ορισμένων ινδιανικών αμερικανικών φυλών, οι οποίες από άλλες απόψεις έχουν παραμείνει άγριες. Δημοκρατικές και αριστοκρατικές δημοκρατίες όλων των ειδών, ισορροπημένες με τους πλέον διαφόρους τρόπους, υπήρξαν τόσον στον Νέο όσον και στον Παλαιό κόσμο. Η Τλαξκάλα είναι εξίσου καλό παράδειγμα με την Αθήνα, την Σπάρτη και την Μέκκα προ του Μωάμεθ. Ακόμα και αν απεδείχθη ότι επιφέραμε κάποιες δευτερεύουσες βελτιώσεις στην τέχνη της διακυβερνήσεως, θα αρκούσε αυτό για να δικαιολογήσει μια τόσο σαφή διαπίστωση, ότι δηλαδή η ανθρωπίνη φυλή είναι ικανή για απεριόριστη πρόοδο; Ας είμεθα συγκρατημένοι, τόσον όσον αυτός ο σοφότερος των βασιλιάδων, όταν είπε, «Ουδέν νεώτερον υπό τον ήλιον». (από τον «Εκκλησιαστή»  της Τορά, δηλαδή το έργο του Σολομώντος).

Ερχόμεθα  τώρα στο ζήτημα των τρόπων. Οι ιδικοί μας φέρονται ως ευγενέστεροι  από εκείνες των άλλων μεγάλων ανθρωπίνων κοινωνιών. Αλλά αυτό είναι πολύ αμφίβολον. Υπάρχουν σήμερον κάποιοι οι οποίοι ρητορεύοντες ισχυρίζονται πως θα ήθελαν να καταργήσουν τον πόλεμο ανάμεσα στα έθνη. Παρέλαβαν αυτήν την θεωρία από τον Σενέκα. Επίσης ορισμένοι σοφοί της Ανατολής είχαν, σχετικώς προς αυτό το θέμα, απόψεις παρόμοιες με εκείνες της Μοραβικής αδελφότητος. Αλλά, ακόμα και αν οι φίλοι της οικουμενικής ειρήνης κατόρθωναν να καταστήσουν την Ευρώπη αηδιασμένη με την ιδέα του πολέμου, θα έπρεπε επιπλέον να επιφέρουν μια μόνιμο αλλαγή στα πάθη της ανθρωπότητος. Ούτε ο Σενέκας ούτε οι Βραχμάνοι απέκτησαν μια τέτοια νίκη. Είναι αμφίβολον εάν θα επιτύχουμε εκεί όπου αυτοί απέτυχαν. Ειδικότερον επειδή ημπορούμε ακόμα να ιδούμε στους αγρούς μας και στους δρόμους μας τα αιματηρά ίχνη που άφησε η λεγομένη «ανθρωπότης» μας. Συμφωνώ ότι οι αρχές μας είναι καθαρές και άξιες. Η πρακτική μας αντιστοιχεί σε αυτές;

Πριν συγχαρούμε εαυτούς για τα επιτεύγματά μας, ας αναμείνουμε μέχρις ότου οι σύγχρονες χώρες μας ημπορούν να καυχηθούν για δύο αιώνες ειρήνης, όπως ημπορούσε  η Ρωμαϊκή Ιταλία, [Αμεδαίου Τιερύ «Ιστορία της Γαλατίας υπό την ρωμαϊκή διοίκηση» («Histoire de la Gaule sous l ‘administration romaine») τόμος 1, σελίς 241] το παράδειγμα της οποίας δεν ακολουθήθηκε δυστυχώς από μεταγενέστερες περιόδους. Διότι από την αρχή του σύγχρονου πολιτισμού, ουδέποτε παρήλθαν πενήντα χρόνια χωρίς σφαγές.

Επομένως, η ικανότης για άπειρο πρόοδο δεν φαίνεται από την παρούσα κατάσταση του πολιτισμού μας. Ο άνθρωπος κατάφερε να μάθει μερικά πράγματα, αλλά έχει ξεχάσει πολλά άλλα. Δεν έχει προσθέσει μια νέα αίσθηση στα αισθήματά του, ένα νέο άκρο στα άκρα του, μιαν ικανότητα στην ψυχή του. Έχει απλώς εξερευνήσει μιαν άλλη περιοχή του κύκλου στον οποίο είναι περιορισμένος,  ενώ ακόμη και η σύγκριση του πεπρωμένου του με εκείνο πολλών ειδών πτηνών και εντόμων δεν εμπνέει πάντοτε πολύ ευχάριστες σκέψεις για την ευτυχία του σε αυτήν την ζωή.

Οι μέλισσες, οι μύρμηγγες και οι τερμίτες έχουν ανεύρει για τον εαυτόν τους, από την ημέρα της δημιουργίας τους, το είδος ζωής που τους ταιριάζει. Τα τελευταία δύο, στις κοινότητές τους, εφηύραν έναν τρόπο να κτίζουν τις κατοικίες τους, να τοποθετούν τις προμήθειές τους και να φροντίσουν τα ωά τους, ο οποίος κατά την γνώμη των φυσιοδιφών δεν θα ημπορούσε να αλλάξει ούτε να βελτιωθεί. Όπως είναι, ήταν πάντα επαρκής για τις μικρές επιθυμίες των πλασμάτων που τον χρησιμοποιούν. Ομοίως, οι μέλισσες – με την …. μοναρχική κυβέρνησή τους, η οποία παραδέχεται την απομάκρυνση  του κυριάρχου αλλά όχι την κοινωνική επανάστασης – δεν έχουν παραμείνει ούτε για μιαν ημέρα εκτός του τρόπου ζωής που ταιριάζει περισσότερον στις ανάγκες τους. Οι μεταφυσικοί είχαν την δυνατότητα επί μεγάλο χρονικό διάστημα, να αποκαλούν τα ζώα μηχανές και αποδίδουν την αιτία των κινήσεών τους στον Θεό, που ήταν η «ψυχή των θηρίων», («anima brutorum»). Τώρα, που οι συνήθειες αυτών των αποκαλουμένων «αυτομάτων» μελετώνται προσεκτικότερον, δεν έχουμε απλώς παραιτηθεί από αυτήν την περιφρονητική θεωρία. Έχουμε επιπλέον αναγνωρίσει ότι το ένστικτο έχει μιαν ικανότητα που το αναβιβάζει σχεδόν στην μεγαλοπρέπεια της λογικής. (…..)»

Α. Κωνσταντίνου

(Φ. 211)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος Ν΄

OΚόμης  Αρτύρ ντε Γκομπινώ στο δέκατο τρίτο κεφάλαιον  του ιδιαιτέρως ενδιαφέροντος  εγχειριδίου του περί της ανισότητος των φυλών (με τίτλον «Οι ανθρώπινες φυλές είναι διανοητικώς άνισες : Η ανθρωπότης δεν είναι ικανή για ατέρμονα πρόοδο»), γράφει μεταξύ άλλων :

«Προκειμένου να εκτιμήσουμε τις διανοητικές διαφορές μεταξύ των φυλών, θα έπρεπε πρώτα να διαπιστώσουμε τον βαθμό ανοησίας στην οποίαν ημπορεί να εκπέσει η ανθρωπότης. Γνωρίζουμε ήδη το υψηλότερο σημείο που ημπορεί να φτάσει, δηλαδή τον πολιτισμό. Οι περισσότεροι επιστήμονες – παρατηρητές, ήσαν μέχρι τώρα πολύ επιρρεπείς στο να παρουσιάσουν τους χαμηλοτέρους τύπους χειροτέρους από όσον πραγματικώς είναι.

Σχεδόν όλες οι πρώιμες περιγραφές μιας αγρίας φυλής την παριστούν με τρομακτικά χρώματα, πολύ τρομεροτέρα από την πραγματικότητα. Της αποδίδουν τόσον μικρά δύναμη λογικής και κατανοήσεως, ώστε φαίνεται να είναι ανάλογος με τον πίθηκο και κατωτέρα από τον ελέφαντα. Είναι βεβαίως αλήθεια ότι ευρίσκουμε και την αντίθετο γνώμη : Αν κάποιος πλοίαρχος γίνει καλώς δεκτός σε μία νήσο, αν συναντήσει, όπως πιστεύει, ένα ευγενικό και φιλόξενο καλωσόρισμα και καταφέρει να κάνει ολίγους εντοπίους να εργασθούν κατ’ ολίγον με τους ναύτες του, τότε γεμίζει επαίνους αυτόν τον ευτυχισμένο λαό. Δηλώνεται ότι είναι κατάλληλοι για οτιδήποτε και ικανοί για τα πάντα. Και μερικές φορές ο ενθουσιασμός εκτοξεύει όλα τα όρια, οπότε ορκίζεται ότι έχει ανεύρει μεταξύ τους μερικές υψηλότερες νοημοσύνες.

Πρέπει να εφεσιβάλλουμε και τις δύο κρίσεις – τόσον τις σκληρές όσον και τις ευνοϊκές. Το γεγονός ότι ορισμένοι Ταϊτινοί εβοήθησαν στην επισκευή ενός φαλαινοθηρικού δεν κάνει το έθνος τους ικανό για πολιτισμό. Επειδή ένας άνθρωπος από την Τόνγκα  επιδεικνύει καλή θέληση προς τους ξένους, δεν είναι απαραιτήτως ανοικτός σε ιδέες προόδου. Ομοίως, δεν έχουμε το δικαίωμα να υποβαθμίσουμε έναν ιθαγενή μιας μέχρι τώρα αγνώστου ακτής στο επίπεδον του αγρίου, μόνο και μόνον επειδή υποδέχεται τους πρώτους επισκέπτες του με μια ρίψη βελών, ή ημπορεί να ευρεθεί να τρώγει ωμές σαύρες και πίτες λάσπης. Ένα τέτοιο συμπόσιο ασφαλώς δεν δηλώνει πολύ υψηλή νοημοσύνη ή πολύ καλλιεργημένους τρόπους. Αλλά ακόμα και στον πλέον αποτρόπαιο κανίβαλο υπάρχει ένας σπινθήρ του θείου πυρός και σε κάποιο βαθμό πάντοτε η φλόγα της κατανοήσεως ημπορεί να ανάψει σε αυτόν. Δεν υπάρχουν φυλές τόσον χαμηλές, ώστε να μην δεχθούν κάποιες κρίσεις, αληθινές ή ψευδείς, δίκαιες ή άδικες, για  τα πράγματα γύρω τους. Η απλή ύπαρξη τέτοιων κρίσεων αρκεί για να καταδείξει ότι, σε κάθε κλάδο της ανθρωπότητος διατηρείται μια ζωντανή ακτίς ευφυΐας. Αυτή είναι που καθιστά και τους πλέον υποβαθμισμένους αγρίους προσβασίμους σε θρησκευτικές διδασκαλίες και τους διακρίνει με έναν ειδικό τρόπο, τον οποίον συνειδητοποιούν οι ίδιοι, ακόμα και από τα πλέον έξυπνα θηρία.

Είναι όμως αυτές οι ηθικές δυνατότητες, οι οποίες ευρίσκονται στο οπίσθιο μέρος της συνειδήσεως κάθε ανθρώπου, ικανές για άπειρη επέκταση; Μήπως όλοι οι άνθρωποι κατέχουν εξίσου μιαν απεριόριστο δύναμη πνευματικής αναπτύξεως; Με άλλα λόγια, έχει κάθε ανθρωπίνη φυλή την ικανότητα να γίνει ίση με κάθε άλλη; Το ερώτημα αφορά τελικώς στην άπειρο ικανότητα βελτιώσεως που έχει το είδος στο σύνολόν του, καθώς και στην ισότητα των φυλών. Αρνούμαι και τα δύο σημεία.

Η ιδέα μιας ατέρμονος προόδου είναι πολύ σαγηνευτική για πολλούς συγχρόνους φιλόσοφους και την υποστηρίζουν δηλώνοντες ότι, ο πολιτισμός μας έχει πολλά ευεργετήματα και πλεονεκτήματα που οι διαφορετικώς εκπαιδευμένοι πρόγονοί μας δεν είχαν. Προωθούν όλα τα φαινόμενα που διακρίνουν τις σύγχρονες κοινωνίες μας. Έχω μιλήσει για αυτά ήδη. Αλλά χαίρομαι που ημπορώ να τα μετέλθω και πάλιν.

Μας λέγεται ότι οι επιστημονικές μας απόψεις είναι αληθέστερες από ό,τι ήσαν. Ότι τα κίνητρά μας είναι, κατά κανόνα, ευγενικότερα και τα ήθη μας καλύτερα από αυτά των Ελλήνων και των Ρωμαίων. Ειδικώς όσον αφορά στην πολιτική ελευθερία, λένε, έχουμε ιδέες και συναισθήματα, πεποιθήσεις και ανοχές, που αποδεικνύουν την ανωτερότητα μας. Υπάρχουν ακόμη και ορισμένοι ελπιδοφόροι θεωρητικοί που υποστηρίζουν ότι, τα θεσμικά μας όργανα πρέπει να μας οδηγήσουν κατευθείαν στον κήπο των Εσπερίδων, (ο οποίος από τότε που οι αρχαίοι ναυτικοί ανέφεραν ότι δεν ήταν στις Καναρίους Νήσους, ανεζητήθη τόσον καιρό και με τόσον κακή επιτυχία).

Μια ολίγον σοβαροτέρα εξέταση της ιστορίας θα δείξει ποία αλήθεια υπάρχει σε αυτές τις υψηλές αξιώσεις. Είμεθα βεβαίως πιο μορφωμένοι από τους αρχαίους. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχουμε επωφεληθεί από τις ανακαλύψεις τους. Εάν έχουμε συγκεντρώσει περισσότερες γνώσεις από αυτούς, είναι απλώς και μόνον επειδή είμεθα οι κληρονόμοι και οι μαθητές τους και συνεχίσαμε την εργασία τους. Μήπως σημαίνει ότι η ανακάλυψη της ισχύος του ατμού και η επίλυση μερικών μηχανικών προβλημάτων μας έφεραν στον δρόμο για την παντογνωσία; Το πολύ, η επιτυχία μας ημπορεί να μας οδηγήσει στην διερεύνηση όλων των μυστικών του υλικού κόσμου. Πριν επιτύχουμε αυτή την κατάκτηση, υπάρχουν πολλά πράγματα που πρέπει να κάνουμε, τα οποία δεν έχουμε ξεκινήσει ακόμη, από τα οποία δεν υπάρχει ακόμη καν υποψία σχετική με την ίδια τους την ύπαρξη. Αλλά ακόμη και όταν η νίκη είναι δική μας, πρέπει να προχωρήσουμε ένα μόνον βήμα πέραν από την ωμή επιβεβαίωση των φυσικών νόμων; Συμφωνώ ότι θα έχουμε αυξήσει σημαντικώς την δύναμή μας να επηρεάσουμε την φύση και να την αξιοποιήσουμε στην υπηρεσία μας. Θα ανεύρουμε διαφορετικούς τρόπους να ταξιδέψουμε στον κόσμο ή βεβαίως θα αναγνωρίσουμε ότι ορισμένες διαδρομές είναι αδύνατες. Θα μάθουμε πώς να κινούμεθα ελευθέρως στον αέρα και, τοποθετούμενοι ολίγα μίλια εγγύτερον  στα όρια της γηίνης ατμοσφαίρας, ανακαλύψαμε ή αποσαφηνίσαμε κάποια αστρονομικά ή άλλα προβλήματα. Αλλά τίποτα περισσότερο. Όλα αυτά δεν μας οδηγούν στο άπειρο. Ακόμα και αν είχαμε υπολογίσει όλα τα πλανητικά συστήματα που κινούνται μέσα στο διάστημα, θα έπρεπε  να είμαστε πιο κοντά τους; Έχουμε μάθει έστω και ένα μόνον πράγμα για τα μεγάλα μυστήρια που ήσαν άγνωστα στους αρχαίους; Απλώς, όσον ημπορώ να ιδώ,  έχουμε αλλάξει τις προηγούμενες μεθόδους περιφοράς στο σπήλαιον όπου ευρίσκεται το μυστικό. Όμως, δεν έχουμε ακόμα διαπεράσει το σκότος του ούτε κατά ένα εκατοστό.

Και επιπλέον, αναγνωρίζοντες ότι σε ορισμένες κατευθύνσεις είμεθα πιο φωτισμένοι, μάλλον πρέπει να έχουμε χάσει κάθε ίχνος πολλών πραγμάτων που ήσαν γνωστά στους απομεμακρυσμένους μας προγόνους. Ημπορούμε άραγε να αμφιβάλλουμε ότι, κατά την εποχή του Αβραάμ, ήσαν γνωστά πολύ περισσότερα για την αρχέγονο ιστορία από όσα γνωρίζουμε σήμερα; Πόσες από τις ανακαλύψεις μας, που έγιναν τυχαίως ή μετά τεραστία εργασία, είναι απλώς ανακαλύψεις της λησμονηθείσης γνώσεως! Επιπλέον, πόσον κατώτεροι είμεθα από πολλές απόψεις, από όσους έχουν ζήσει πριν από εμάς! Όπως ανέφερα ανωτέρω, με μια διαφορετική συσχέτιση, ημπορεί κανείς να συγκρίνει ακόμη και τα πλέον υπέροχα έργα μας με τα θαύματα που εξακολουθούν να παρατηρούνται στην Αίγυπτο, στην Ινδία, στην Ελλάδα και στην Αμερική; Και αυτά καταμαρτυρούν την εξαφανισμένη μεγαλοπρέπεια πολλών άλλων κτιρίων, τα οποία πολύ ολιγότερον έχουν καταστραφεί από το βαρύ χέρι του χρόνου παρά από τις άσκοπες καταστροφές του ανθρώπου. Ποιες είναι οι τέχνες μας σε σύγκριση με αυτές της Αθήνας; Ποιοι είναι οι στοχαστές μας, σε σχέση με αυτούς της Αλεξανδρείας και της Ινδίας; Ποιοι είναι οι ποιητές μας, δίπλα στον Βαλμίκι, στον Καλιντάσα, στον Όμηρο και στον Πίνδαρο;

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 210)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MΘ΄

OΚόμης Αρτύρ ντε Γκομπινώ στο δωδέκατο κεφάλαιον  του περιβοήτου και διαβοήτου  εγχειριδίου του περί της ανισότητος των φυλών (με τίτλον «Πώς εχωρίσθησαν φυσιολογικώς οι φυλές και πώς εσχηματίσθησαν οι διάφορες ποικιλίες από την ανάμειξή τους. Είναι άνισες στην δύναμη και στην ωραιότητά τους »), γράφει μεταξύ άλλων:

«Έτσι, δεν υπάρχει τίποτα ενάντια στην αντίληψη ότι οι πρώτες ανθρώπινες οικογένειες θα ημπορούσαν συντόμως να χωρισθούν και να ζήσουν υπό πολύ διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες, σε περιοχές πολύ απομεμακρυσμένες μεταξύ τους. Ωστόσον, δεν είναι απαραίτητον, ακόμη και υπό τις παρούσες συνθήκες, οι χώροι να είναι πολύ απομεμακρυσμένοι, ώστε να εξασφαλίζεται μια διακύμανση της θερμοκρασίας και οι τοπικές συνθήκες που προκύπτουν από αυτήν. Σε ορεινές χώρες όπως η Ελβετία, η απόσταση ολίγων μιλίων προξενεί μια τέτοια διαφορά στο έδαφος και την ατμόσφαιρα, ώστε ευρίσκουμε πρακτικώς παρακείμενες την χλωρίδα της Λαπωνίας και της Νοτίου Ιταλίας. Ομοίως στην Isola Madre στην Lago Maggiore, τα πορτοκάλια, οι μεγάλοι  κάκτοι και οι νάνοι φοίνικες μεγαλώνουν στην ύπαιθρο, με πλήρη θέα του αλπικού ορεινού περάσματος του  Simplon. Δεν χρειάζεται να περιορισθούμε στα όρη. Η θερμοκρασία της Νορμανδίας είναι χαμηλοτέρα από αυτήν του Τζέρσεϋ, ενώ στο στενό τρίγωνο που σχηματίζεται από τις δυτικές ακτές της Γαλλίας, η βλάστηση είναι του πλέον ποικίλου χαρακτήρος [παρατίθεται σημείωμα του Αλεξάντερ φον Χούμπολτ από το «Asie centrale», 3ος τόμος.]

Οι αντιθέσεις πρέπει να ήσαν τεράστιες, ακόμη και στις μικρότερες περιοχές, στις ημέρες που ηκολούθησαν την πρώτη εμφάνιση του είδους μας στον πλανήτη. Ο ίδιος αυτός τόπος ημπορεί ευκόλως να καταστεί  θέατρον τεραστίων ατμοσφαιρικών επαναστάσεων, όταν η θάλασσα υπεχώρησε ή επροχώρησε με την πλημμύρα ή την αποξήρανση των γειτονικών περιοχών. Όταν τα όρη ανεδλυθησαν αιφνιδίως ως τεράστιες μάζες, ή εβυθίστησαν στο κοινό επίπεδο της γης, έτσι ώστε οι πεδιάδες να καλύπτουν ό,τι ήταν κάποτε οι κορυφές τους. Και όταν οι ταραχές, που μετεκίνησαν τον άξονα της γης, επηρεάζουσες την ισορροπίαν της και την κλίση των πόλων προς την εκλειπτική,  ήλθαν  να διαταράξουν την γενικήν οικονομία του πλανήτη.

Μπορούμε τώρα να θεωρήσουμε ότι έχουμε συγκεντρώσει όλες τις αντιρρήσεις, που ημπορεί να απαιτηθούν ως προς την δυσκολία αλλαγής του τόπου και του κλίματος κάποιου στις πρώιμες περιόδους του κόσμου. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίον ορισμένες ομάδες της ανθρώπινης οικογένειας δεν θα έπρεπε να έχουν πάει τόσον πολύ μακριά, ενώ άλλες είχαν συσσωρευθεί σε μια περιορισμένη περιοχή και παρόλα αυτά είχαν εκτεθεί σε λίαν ποικίλουσες επιρροές. Επομένως, θα ημπορούσαν να έχουν δημιουργηθεί οι δευτερεύοντες τύποι, από τους οποίους προέρχονται οι υπάρχουστες φυλές.

Όσον αφορά στον τύπο του ανθρώπου που εδημιουργήθη αρχικώς, τον  Αδαμίτη, θα τον αφήσουμε εντελώς  εκτός του εδώ επιχειρήματος. Διότι είναι αδύνατον να γνωρίζουμε οτιδήποτε για τον συγκεκριμένο χαρακτήρα του ή επί πόσον μακρόν έχει κρατήσει ή απωλέσει την ομοιότητα του προς καθεμιάν από τις μετέπειτα οικογένειες. Η έρευνά μας δεν θα μας οδηγήσει περισσότερον οπίσω από τις φυλές  του δευτέρου σταδίου. Θεωρώ ότι αυτές οι φυλές διαιρούνται φυσικώς σε τρείς και μόνον, στην λευκή, την μαύρη και την κιτρίνη. Αν χρησιμοποιήσω μια βάση διαιρέσεως που προτείνεται από το χρώμα του δέρματος, δεν θεωρώ ότι αυτή είναι σωστή ή επιτυχής, διότι οι τρεις κατηγορίες για τις οποίες ομιλώ δεν διακρίνονται ακριβώς από το χρώμα, το οποίον είναι ένα λίαν περίπλοκο και μεταβλητό πράγμα. Έχω ήδη ειπεί ότι, ορισμένα δεδομένα στην διαμόρφωση του σκελετού είναι πολύ σημαντικότερα. Δεν με θεωρώ δικαιολογημένο να το πράξω, πρέπει να κάνω την επιλογή μου από το λεξιλόγιον που ήδη χρησιμοποιείται.

Οι όροι ημπορεί να μην είναι πολύ καλοί, αλλά είναι εν πάση περιπτώσει ολιγότερο ανοικτοί σε αντιρρήσεις από οποιονδήποτε άλλον, ειδικώς αν καθορίζονται προσεκτικώς. Βεβαίως τους προτιμώ από όλους τους ορισμούς οι οποίοι προέρχονται από την γεωγραφία ή την ιστορία, διότι αυτοί έχουν προκαλέσει μιαν ακόμη σύγχυση σε ένα ήδη συγκεχυμένο θέμα. Ημπορώ λοιπόν να ειπώ, μια για πάντα, ότι καταλαβαίνω ως λευκούς άνδρες τα μέλη εκείνων των φυλών που ονομάζονται επίσης Καυκάσα, Σημιτική ή Ιαπετική. Ως μαύρους άνδρες εννοώ τους Χαμίτες. Ως κιτρίνους τους Αλταϊκούς, Μογγολικούς, Φιννικούς και Ταταρικούς κλάδους. Αυτά είναι τα τρία πρωταρχικά στοιχεία της ανθρωπότητος. Δεν υπάρχει πλέον λόγος να παραδεχθούμε τις είκοσι οκτώ ποικιλίες του Μπλούμενμπαχ αντί  τις επτά του Πρίτσαρντ. Και τα δύο αυτά συστήματα περιλαμβάνουν διαβόητα υβρίδια. Είναι πιθανόν ότι, κανένας από τους τρεις πρωτότυπους τύπους δεν ευρέθη ποτέ σε απόλυτο απλότητα – καθαρότητα.

Οι μεγάλοι κοσμικοί παράγοντες δεν είχαν απλώς δημιουργήσει τις τρεις σαφώς διακριτές ποικιλίες. Είχαν επίσης, κατά την διάρκεια της δράσεώς τους, προκαλέσει την εμφάνιση πολλών υποειδών.  Αυτά διεκρίνοντο από κάποιες ιδιαιτερότητες, αρκούντως πέραν του γενικού χαρακτήρος που είχαν από κοινού με ολόκληρο τον κλάδο τους. Η φυλετική διασταύρωση δεν ήταν αναγκαία για την δημιουργία αυτών των συγκεκριμένων τροποποιήσεων. Υπήρχαν πριν από οποιανδήποτε διασταύρωση. Θα ήταν άσκοπο να προσπαθήσουμε να τα εντοπίσουμε σήμερα στην υβριδική συσσώρευση η οποία αποτελεί αυτό που αποκαλούμε «λευκή φυλή». Θα ήταν εξίσου αδύνατον σε σχέση με την κιτρίνη φυλή. Ίσως ο μαύρος τύπος να διετηρήθη σε κάποιον βαθμό καθαρός. Εν πάση περιπτώσει έχει παραμείνει πλησιέστερον στην αρχική του μορφή και, επομένως, δείχνει εκ πρώτης όψεως τι δεν δίδεται από την μαρτυρία των αισθήσεών μας, στην περίπτωση των άλλων μεγάλων ανθρωπίνων διαιρέσεων, αλλά ημπορεί να είναι, παραδεκτό  με την δύναμη της ιστορικής αποδείξεως.

Οι νέγροι διαιώνιζαν πάντοτε τις αρχικές μορφές της φυλής τους, όπως ο προγναθικός  τύπος με την ούλη τρίχωση, ο ινδικός τύπος του Καμαούν και ο τύπος του Ντεκκάν και ο Πελάγιος τύπος της Πολυνησίας. Νέες ποικιλίες έχουν δημιουργηθεί σίγουρα από την ανάμειξή τους. Αυτή είναι η προέλευση αυτών που ημπορούμε να ονομάσουμε «τριτογενείς τύπους», οι οποίοι εμφανίζονται στην λευκή και στην κιτρίνη φυλή, καθώς και στην μαύρη. Έχουν γίνει πολλά σχετικώς με ένα αξιοσημείωτο δεδομένο, το οποίον χρησιμοποιείαται σήμερον ως ασφαλές κριτήριον για τον προσδιορισμό της φυλετικής καθαρότητας ενός έθνους. Αυτό το δεδομένο αφορά στην  ομοιότητα του προσώπου, του σχήματος και της γενικής συατάσεως, συμπεριλαμβανομένης της χειρονομίας και της στάσεως του σώματος. Όσον περισσότερον χωρούν αυτές οι ομοιότητες, τόσον ολιγότερον μίγμα αίματος υποτίθεται ότι είναι στο σύνολον του λαού. Από την άλλη πλευρά, όσον μεγαλυτέρα διασταύρωση υπήρξε, τόσον μεγαλύτερες διαφορές θα ανεύρουμε στα χαρακτηριστικά, στο ανάστημα, στην βάδιση και στην γενική εμφάνιση των ατόμων. Το δεδομένο είναι αναμφισβήτητο και από αυτό ημπορούν να συναχθούν πολύτιμα συμπεράσματα. Αλλά τα συμπεράσματα είναι ολίγον διαφορετικά από εκείνα που έγιναν έως τούδε.

Η πρώτη σειρά παρατηρήσεων με τις οποίες ανεκαλύφθη το γεγονός επραγματοποιήθη στους Πολυνησίους. Τώρα, αυτοί απέχουν πολύ από το να συνιστούν μιαν καθαρά φυλή. Προέρχονται από μείγματα, σε διαφορετικές αναλογίες, κιτρίνης και μαύρης φυλής. Ως εκ τούτου, η πλήρης μετάδοση του τύπου που βλέπουμε σήμερα μεταξύ των Πολυνησίων δείχνει όχι την καθαρότητα της φυλής τους, αλλά απλώς ότι τα περισσότερα ή λιγότερο πολυάριθμα στοιχεία από τα οποία αυτή συντίθεται έχουν τελικώς συγχωνευθεί σε μια πλήρη και ομοιογενή ενότητα. Κάθε άνθρωπος έχει το ίδιο αίμα στις φλέβες του όπως και ο γείτονάς του και έτσι ουδείς λόγος υπάρχει να διαφέρει φυσικώς από αυτόν. Ακριβώς όπως οι αδελφοί και οι αδελφές είναι συχνά παρόμοιοι, ως παργόμενοι  από παρόμοια στοιχεία, έτσι όταν δύο φυλές έχουν συγχωνευθεί τόσον εντελώς, ώστε δεν υπάρχει καμία ομάς στους προκύψαντες ανθρώπους στην οποίαν κυριαρχεί η μία συστατική φυλή, δημιουργείται ένας τεχνητός τύπος με ένα είδος τεχνητής, πλασματικής καθαρότητος. Και κάθε νεογέννητο παιδί φέρει τον εντύπωμά του.

Αυτό που έχω καθορίσει ως «τριτογενή τύπο» ημπορεί με αυτόν τον τρόπο να αποκτήσει ευκόλως την ποιότητα που διετέθη εσφαλμένως  σε έναν λαό απολύτως καθαράς φυλής, δηλαδή η ομοιότης των μεμονωμένων μελών μεταξύ τους. Αυτό θα ημπορούσε να επιτευχθεί σε πολύ μικρότερο χρόνο σε αυτό το στάδιον, καθώς οι διαφορές μεταξύ δύο ποικιλιών του ιδίου τύπου είναι σχετικώς μικρές. Σε μιαν οικογένεια, για παράδειγμα, όπου ο πατέρας και η μητέρα ανήκουν σε διαφορετικά έθνη, τα παιδιά θα είναι ωσάν το ένα ή το άλλο, αλλά θα υπάρξουν ελάχιστες πιθανότητες για οιανδήποτε πραγματική ταυτότητα των φυσικών χαρακτηριστικών μεταξύ τους. Εάν, ωστόσον, οι γονείς είναι και οι δύο από το ίδιο εθνικό απόθεμα, μια τέτοια ταυτότης θα παραχθεί ευκόλως. Πριν προχωρήσουμε περισσότερο πρέπει να αναφέρουμε έναν άλλο νόμο : Η διασταύρωση του αίματος δεν συνεπάγεται απλώς τη σύντηξη των δύο ποικιλιών, αλλά δημιουργεί και νέα χαρακτηριστικά, τα οποία από τούδε παρέχουν την πλέον σημαντική άποψη από την οποίαν θα εξετάζουμε οποιοδήποτε συγκεκριμένο υποείδος.»

Α. Κωνσταντiνου

(Φ. 209)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ                                                            Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες Μέρος MΗ΄

 

eer

O Κόμης  Αρτύρ ντε Γκομπινώ στο δωδέκατο κεφάλαιον  του σπουδαίου  (χρήζοντος μεθοδικής σπουδής) εγχειριδίου του περί της ανισότητος των φυλών (με τίτλον «Πώς εχωρίσθησαν φυσιολογικώς οι φυλές και πώς εσχηματίσθησαν οι διάφορες ποικιλίες από την ανάμειξή τους. Είναι άνισες στην δύναμη και στην ωραιότητά τους»), γράφει:

«Το ζήτημα των κοσμικών επιρροών είναι ένα ζήτημα που πρέπει να αποσαφηνισθεί πλήρως, καθώς περιορίζομαι σε επιχειρήματα που βασίζονται σε αυτό. Το πρώτο πρόβλημα με το οποίον πρέπει να ασχοληθώ είναι το εξής: «Πώς θα ημπορούσαν οι άνδρες, των οποίων η κοινή προέλευση υπονοεί ένα ενιαίο σημείον εκκινήσεως, να έχουν εκτεθεί σε μια τέτοια ποικιλία επιρροών εκ των έξω;» Μετά τον πρώτο διαχωρισμό των φυλών, οι ομάδες ήσαν ήδη αρκετές ώστε να ευρεθούν υπό εντελώς διαφορετικές συνθήκες κλίματος. Πώς λοιπόν, λαμβανομένων υπ’ όψη των τεραστίων δυσκολιών που αντιμετώπιζαν, τα τεράστια δάση και τις ελώδεις πεδιάδες που έπρεπε να διασχίσουν, τις αμμώδεις ή χιονισμένες ερήμους, τα ποτάμια, τις λίμνες και τους ωκεανούς, πώς με όλα αυτά τα εμπόδια κατάφεραν να καλύψουν τις αποστάσεις που ο πολιτισμένος άνθρωπος σήμερα, με όλη του την ανεπτυγμένη ισχύ, ημπορεί να υπερβεί  μόνον με μεγάλο φόβο και πρόβλημα;

Για να απαντήσουμε σε αυτές τις αντιρρήσεις, πρέπει να προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε πού είχε την αρχική του κοιτίδα το ανθρώπινο είδος. Μια πολύ αρχαία ιδέα, η οποία υιοθετήθηκε και από μερικά μεγάλα σύγχρονα μυαλά, όπως ο Κυβιέ, είναι ότι τα διάφορα ορεινά συστήματα πρέπει να εχρησίμευσαν ως σημείον εκκινήσεως  για ορισμένε φυλές. [Ο Ζωρζ Κυβιέ (Georges Lιopold Chrιtien Frιdιric Dagobert Cuvier, 23 Αυγούστου 1769 – 13 Μαΐου 1832) ήταν Γάλλος φυσιοδίφης και ζωολόγος. Υπήρξε κυρίαρχη μορφή στην έρευνα των φυσικών επιστημών στις αρχές του 19ου  αιώνος και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην καθιέρωση των πεδίων της συγκριτικής ανατομίας και της παλαιοντολογίας δια της συγκρίσεως ζώντων ζώων με απολιθώματα. Είναι ιδιαίτερα γνωστός για την καθιέρωση της εξαφανίσεως ως γεγονότος, ων ο σημαντικότερος θιασώτης του καταστροφισμού στην γεωλογία των αρχών του 19ου  αιώνος, αντιτιθέμενος στις θεωρίες σταδιακής εξελίξεως του Λαμάρκ και του Ετιέν Ζοφρουά ντε Σεν Ιλέρ.]

Συμφώνως προς αυτήν την θεωρία, οι λευκές φυλές, ακόμα και ορισμένες αφρικανικές ποικιλίες των οποίων το κρανίον είναι διαμορφωμένο ωσάν το ιδικό μας, είχαν την πρώτη εγκατάστασή τους στον Καύκασο. Η κιτρίνη φυλή κατήλθε από τα παγωμένα ύψη των ορέων Αλτάϊ. Και πάλιν, οι φυλές των προγνάθων Νέγρων έκτισαν τις πρώτες καλύβές τους στις νότιες πλαγιές του Άτλαντος και κατέστησαν αυτές σημείον εκκινήσεως των πρώτων μετακινήσεών τους. Έτσι, οι τρομακτικοί τόποι της γης, με δύσκολη πρόσβαση και γεμάτοι χειμάρρους φρίκης, σπηλιές, παγωμένα βουνά, αιώνια χιόνια και αδιαπέραστες αβύσσους, ήσαν στην πραγματικότητα πιο οικείο στις πρωτόγονες εποχές από οποιανδήποτε άλλη περίοδο. Συνάμα,  όλοι οι τρόμοι του αγνώστου καραδοκούσαν για τους πρώτους προγόνους μας, στις ακάλυπτες πεδιάδες, στις όχθες των μεγάλων ποταμών, στις ακτές των λιμνών και των θαλασσών.

Το κύριο κίνητρο που παροτρύνει τους αρχαίους φιλοσόφους να προωθήσουν αυτήν την θεωρία και τους συγχρόνους  να την αναβιώσουν φαίνεται να ήταν η ιδέα ότι για να περάσει επιτυχώς μέσα από τις μεγάλες φυσικές κρίσεις του κόσμου, η ανθρωπότης πρέπει να είχε συγκεντρωθεί στα ορεινά ύψη, όπου οι πλημμύρες και οι κατακλυσμοί δεν ημπορούσαν να φθάσουν σε αυτές. Αυτή η μεγάλη και γενική ερμηνεία της παραδόσεως του Αραράτ ημπορεί να ταιριάξει ίσως στις μεταγενέστερες εποχές, όταν τα παιδιά των ανθρώπων είχαν καλύψει πλέον το πρόσωπο της γης. Αλλά είναι εντελώς ανεφάρμοστη στον χρόνο της σχετικής ηρεμίας, ο οποίος εσηματοδότησε την πρώτη εμφάνισή τους. Είναι επίσης αντίθετο σε όλες τις θεωρίες ως προς την ενότητα του είδους. Και πάλιν τα όρη, ήδη από τους πλέον απομεμακρυσμένους χρόνους έχουν αποτελέσει αντικείμενο βαθέος τρόμου και θρησκευτικού δέους. Σε αυτά έχει τεθεί, σε όλες τις μυθολογίες, η κατοικία των θεών. Ήταν στην χιονισμένη κορυφή του Ολύμπου, ήταν στο Όρος Μερού όπου οι Έλληνες και οι Βραχμάνοι εφαντάζοντο τις θεϊκές τους συνόδους. Ήταν στην κορυφή του Καυκάσου όπου ο Προμηθεύς υπέστη την μυστηριώδη τιμωρία  του, λόγω του ακόμα πιο μυστηριώδους εγκλήματος του. Εάν οι άνδρες είχαν αρχίσει να κατασκευάζουν τον οίκο τους στα απομεμακρυσμένα ύψη, δεν είναι απίθανον  ότι η φαντασία τους θα τους είχε προκαλέσει να τον ανορθώσουν έως το ύψος του ίδιου του ουρανού. Έχουμε ένα ελάχιστο σεβασμό για αυτό που είδαμε και γνωρίσαμε και πατήσαμε κάτω από τα πόδια μας. Δεν θα υπήρχαν θεότητες άλλες παρά εκείνες των υδάτων και των πεδιάδων. Ως εκ τούτου, κλίνω στην αντίθετη πεποίθηση, ότι οι επίπεδες και ακάλυπτες περιοχές μαρτυρούν τα πρώτα βήματα του ανθρώπου. Αυτό είναι, παρεμπιπτόντως, η βιβλική έννοια. [ Γένεσις Β’, 8, 10, 15]

Αφού έγιναν οι πρώτοι οικισμοί σε αυτά τα μέρη, οι δυσκολίες υπολογισμού των μεταναστεύσεων μειώνονται αισθητώς. Διότι οι επίπεδες περιοχές γενικώς διακόπτονται από ποταμούς και φθάνουν έως την θάλασσα, οπότε έτσι δεν θα εχρειάζετο να αναλάβουν το δυσχερές έργον της διελεύσεως των δασών, των ερήμων και των μεγάλων ελών.

Υπάρχουν δύο είδη μεταναστεύσεων, η εκουσία και η απροσδόκητη. Η πρώτη τίθεται εκτός προβληματισμού σε ό,τι αφορά τις λίαν πρώιμες περιόδους. Η τελευταία είναι πιθανοτέρα, και έτι πιθανοτέρα μεταξύ ανικάνων και απροετοιμάστων αγρίων, απ’ ό,τι μεταξύ των πολιτισμένων εθνών. Μια οικογένεια συνωστισμένη μαζί επάνω σε μια παρασυρόμενη σχεδία, ολίγοι ατυχείς άνθρωποι, έκπληκτοι από την εισόρμηση της θαλάσσης, προσκολλημένοι σε κορμούς δέντρων και παγιδευμένοι από τα ρεύματα, είναι αρκετή εικών ώστε να υπολογίσουμε  μια μεταφορά ανθρώπων σε μεγάλες αποστάσεις.

Όσον ασθενέστερος είναι ο άνθρωπος, τόσον περισσότερο είναι παίγνιον των ανοργάνων δυνάμεων. Όσον ολιγοτέρα εμπειρία έχει, τόσον δουλοπρεπέστερον ανταποκρίνεται σε ατυχήματα τα οποία δεν ημπορεί ούτε να προβλέψει ούτε να αποφύγει. Υπάρχουν εντυπωσιακά παραδείγματα της ευκολίας με την οποίαν οι άνδρες ημπορούν να μεταφερθούν, παρά την θέλησή τους, σε μεγάλες αποστάσεις. Έτσι, ακούμε ότι το 1696 δύο μεγάλα μονόξυλα από το Ανκόρσο, που περιείχαν περίπου τριάντα αγρίους, άνδρες και γυναίκες, ενεπλάκησαν σε μια καταιγίδα και αφού περιεπλανήθησαν κάποιο διάστημα παρασυρόμενοι ασκόπως  έφθασαν τελικώς στην Σαμάλ, μία εκ των Φιλιππίνων νήσων,  τριακόσιες λεύγες (1450 χιλιόμετρα) από το σημείον εκκινήσεώς τους.

Επίσης, τέσσαρες ιθαγενείς της Ουλέα μετεφέρθησαν στην θάλασσα με ένα μονόξυλο, με μία αιφνοδία θύελλα. Παρεσύρθησαν επί οκτώ μήνες και έφθασαν επιτέλους σε μίαν από τις Νήσους Ράντακ, στο ανατολικόν άκρο του Αρχιπελάγους της Καρολίνας, μετά από ακούσιο ταξίδι 550  λευγών (2655 χιλιομέτρων). Αυτοί οι άτυχοι άνδρες ζούσαν αποκλειστικώς με ιχθυοφαγία και συλλέγοντες προσεκτικώς κάθε σταγόνα βροχής που ημπορούσαν. Όταν η βροχή δεν τους έφθανε, εβυθίζοντο στα βάθη της θαλάσσης και έπιναν νερό από εκεί, όπου, όπως λέγεται, είναι ολιγότερον αλμυρό. Βεβαίως, όταν έφθασαν στις Ράντακ, οι ταξιδιώτες ήσαν σε αξιοθρήνητο κατάσταση. Αλλά σύντομα συνήλθαν και τελικώς απεκαταστάθησαν σε πλήρη υγεία [Καρόλου Λάϊελ «Αρχές Γεωλογίας, τόμος 2, σελίς 119.]

Αυτά τα δύο παραδείγματα αποτελούν επαρκή μαρτυρία για την ταχεία διάχυση των ανθρωπίνων ομάδων σε πολύ διαφορετικές περιοχές και υπό τις πλέον ποικίλες τοπικές συνθήκες. Εάν απαιτούνται περαιτέρω αποδείξεις, θα ημπορούσαμε να αναφέρουμε την ευκολία με την οποία μεταφέρονται έντομα, φυτά και ριζόποδα σε όλο τον κόσμο. Βεβαίως είναι περιττό να επιδείξουμε ότι αυτό που συμβαίνει σε τέτοια πράγματα, ημπορεί, κατά μείζονα λόγο, να συμβεί ευκολότερον στον άνθρωπο. [Ο (Γερμανός φυσιοδίφης και εξερευνητής Φρίντριχ Βίλχελμ Χάϊνριχ) Αλεξάντερ Φράιχερ φον Χούμπολτ δεν πιστεύει ότι αυτή η υπόθεση μπορεί να εφαρμοστεί στη μετανάστευση φυτών. “Αυτό που γνωρίζουμε”, λέγει, “για την καταστροφική δράση που ασκεί το θαλασσινό νερό, κατά την διάρκεια ενός ταξειδίου 500 ή 600 λευγών, επί της  αναπαραγωγικής δυνάμεως των περισσότερων σπόρων, δεν ευνοεί τη θεωρίαν της μεταναστεύσεως των λαχανικών μέσω των ωκεανίων ρευμάτων Μια τέτοια θεωρία είναι πολύ γενική και περιεκτική” ( “Κριτική εξέταση της ιστορίας της γεωγραφίας της νέας ηπείρου” / “Examen critique de l’ histoire de la geographic du nouveau continent” – τόμος 2, σελίς. 78).»]

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(φ.208)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MΖ΄

O Κόμης  Αρτύρ ντε Γκομπινώ γράφει, μεταξύ άλλων, στο ενδέκατο κεφάλαιον (με τίτλον «Οι φυλετικές διαφορές είναι μόνιμοι»),  του περιβοήτου  εγχειριδίου του περί της ανισότητος των φυλών:

«…Σε αυτό το σημείον, και μόνον σε αυτό, η παράδοση είναι ομόφωνος. Οι λευκοί λαοί έχουν δημιουργήσει για τους εαυτούς τους έναν Αδάμ και μιαν Εύα, τους οποίους  ο Μπλούμενμπαχ θα έλεγε Καυκασίους. Ενώ στις  “Αραβικές Νύκτες” ένα βιβλίον που αν και φαίνεται προφανώς ασήμαντο, είναι ορυχείον αληθών ρητών και καλώς παρατηρηθέντων γεγονότων, διαβάζουμε ότι μερικοί Νέγροι θεωρούν τον Αδάμ και την σύζυγό του ως μαύρους και επειδή αυτοί εδημιουργήθησαν κατ’ εικόναν του Θεού, ο Θεός πρέπει επίσης να είναι μαύρος όπως και οι άγγελοι, ενώ ο προφήτης του Θεού ήταν βεβαίως στα πρόθυρα της θεότητος, ώστε … επέδειξε ένα λευκό δέρμα στους μαθητές του.

Δυστυχώς, η σύγχρονη επιστήμη δεν ημπόρεσε να παράσχει πόρισμα μέσα στον λαβύρινθο των διαφόρων απόψεων. Καμία πιθανή υπόθεση δεν κατόρθωσε να διαφωτίσει αυτό το σκότος και, κατά πάσαν πιθανότητα, οι ανθρώπινες φυλές είναι διαφορετικές από τον κοινό πρόγονο τους, (εάν έχουν έναν), όπως είναι και μεταξύ τους. Συνεπώς, θα υποθέσω χωρίς συζήτηση την αρχή της ενότητος. Και το μόνο μου καθήκον, στο στενό και περιορισμένο πεδίο στο οποίο αυτοπεριορίζομαι, είναι να εξηγήσω την πραγματική απόκλιση από τον πρωτόγονο τύπο. Είναι πολύ δύσκολο να απεμπλακούν μεταξύ τους οι αιτίες. Η θεωρία των μονογενετιστών αποδίδει την απόκλιση, όπως έχω ήδη ειπεί, στις συνήθειες, στο κλίμα και στην γεωγραφική τοποθεσία. Είναι αδύνατον να συμφωνήσουμε με αυτό. Βεβαίως επήλθαν αλλαγές στην σύσταση των φυλών, από την αυγή της ιστορίας, από τέτοιες εξωτερικές επιρροές. Αλλά δεν φαίνεται να ήσαν αρκετά σημαντικές για να ημπορέσουν να εξηγήσουν πλήρως τις πολλές ζωτικές αποκλίσεις που υπάρχουν. Αυτό θα καταστεί σαφές αυτοστιγμεί.

….Θα υποθέσω ότι υπάρχουν δύο φυλές που εξακολουθούν να έχουν ομοιότητα προς τον πρωτόγονο τύπο και τυγχάνει να ζουν, η μία σε μιαν ορεινή χώρα στο εσωτερικό μιας ηπείρου και η άλλη σε μία νήσο στο μέσον του ωκεανού. Η ατμόσφαιρα και οι συνθήκες διατροφής της καθεμιάς θα είναι αρκούντως διαφορετικές. Θα υποθέσω ότι η μία έχει πολλούς τρόπους για να αποκτήσει φαγητό, η άλλη πολύ ολίγους. Περαιτέρω, θα τοποθετήσω την πρώτη σε ένα κρύο κλίμα, την δευτέρα υπό έναν τροπικό ήλιο. Με αυτόν τον τρόπο η εξωτερική αντίθεση μεταξύ τους θα είναι πλήρης. Η πορεία του χρόνου θα προσθέσει το ιδικόν της βάρος στην δράση των φυσικών δυνάμεων και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, οι δύο ομάδες θα συγκεντρώσουν σταδιακώς μερικά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα οποία θα τις διακρίνουν μεταξύ τους. Αλλά ακόμα και μετά από πολλούς αιώνες δεν θα έχει πραγματοποιηθεί καμία ζωτική ή οργανική αλλαγή στην σύστασή τους.

Έχει πραγματοποιηθεί στην φυσική οργάνωση των φυλών πριν από την αυγή της ιστορίας, καθώς τουλάχιστον παρατηρούμε ότι αυτή η περίοδος εκτείνεται μόνο στο ήμισυ περίπου της ηλικίας που αποδίδεται στο είδος μας. Εάν για τρεις ή τέσσερεις χιλιάδες χρόνια το σκότος είναι αδιαπέραστο, έχουμε ακόμα μια περίοδο τριών χιλιάδων ετών, από την οποίαν ημπορούμε να πάμε οπίσω στην αρχή, στην καταβολή, τουλάχιστον για την περίπτωση ορισμένων εθνών. Τα πάντα τείνουν να καταδεικνύουν ότι οι φυλές που ήσαν τότε γνωστές και οι οποίες παρέμειναν σχετικώς καθαρές, δεν έχουν αλλάξει από τότε σημαντικώς στην εξωτερική εμφάνισή τους, αν και μερικές από αυτές δεν ζουν πλέον στους ίδιους χώρους και έτσι δεν επηρεάζονται πλέον από τις ίδιες εξωτερικές αιτίες.

…Σκεφθείτε ως παράδειγμα, τους Άραβες, του γένους του Ισμαήλ. Τους ευρίσκουμε ακόμη όπως εκπροσωπούνται στα αιγυπτιακά μνημεία, όχι μόνον στις άγονες ερήμους της γης τους, αλλά και στις εύφορες και συχνάκις υγρές περιοχές του Μαλαμπάρ και της ακτής Κορομαντέλ, στις νήσους των Ινδιών, καθώς και σε πολλά σημεία της βορείου ακτής της Αφρικής, όπου, στην πραγματικότητα, είναι πλέον μεικτοί από οπουδήποτε αλλού. Ίχνη τους εξακολουθούν να υπάρχουν σε ορισμένα μέρη του Ρουσιγιόν (Roussillon), του Λανγκντόκ (Languedoc) και της ισπανικής ακτής, παρόλον που έχουν παρέλθει σχεδόν δύο αιώνες από την εισβολή τους. Αν η απλή επιρροή του περιβάλλοντος είχε την δύναμη, όπως υποτίθεται, για την δημιουργία και την απομάκρυνση των ορίων μεταξύ των οργανικών τύπων, δεν θα επέτρεπε να παραμείνουν τόσο πολύ απαράλλακτοι. Η αλλαγή τόπου θα επέφερε μιαν αντίστοιχη αλλαγή μορφής. Οι ποιητές, στις ιστορίες τους περί έρωτος, ενδιαφέρονται απλώς να δείξουν τις ηρωίδες τους στην άνθηση της ομορφιάς τους, χωρίς να σκεφθούν την ηθική τους ανάπτυξη. Και οι Ανατολικοί ποιητές πάντα δημιουργούσαν τις νεανίδες ερωμένες τους μικρότερες από την ηλικία που ορίζει το Κοράνιο. Η Ζουλέϊκα και η Λεϊλά σίγουρα δεν είναι ακόμη μετά βεβαιότητος δεκατεσσάρων ετών.

Στην Ινδία, η διαφορά είναι ακόμα πιο έντονη. Η Σακούνταλα θα ήταν απλώς παιδί στην Ευρώπη. Η καλυτέρα εποχή έρωτος για ένα κορίτσι της Ινδίας είναι από τα εννέα έως τα δώδεκα έτη. Είναι μια πολύ γενική άποψη, από μακρού δεκτή και καθιερωμένη μεταξύ των ινδικών, περσικών και αραβικών φυλών, ότι η άνοιξη της ζωής, για μια γυναίκα, ανθίζει σε μιαν εποχή που θα πρέπει να αποκαλούμε ολίγον πρόωρο. Οι δικοί μας συγγραφείς έχουν εδώ και καιρό ακολουθήσει την κατεύθυνση σε αυτό το θέμα, των ρωμαϊκών προτύπων τους. Αυτοί, όπως και οι Έλληνες διδάσκαλοί τους, θεωρούσαν τα δεκαπέντε ως την καλυτέρα ηλικία του θηλυκού έρωτος. Δεδομένου ότι, η λογοτεχνία μας έχει επηρεαστεί από τις βόρειες ιδέες, δεν είδαμε στα μυθιστορήματά μας τίποτα άλλο παρά κορίτσια δεκαοκτώ ετών, ή ακόμη και μεγαλύτερα. Επιστρέφοντες τώρα σε σοβαρότερα επιχειρήματα, τα ευρίσκουμε εξίσου άφθονα. Εκτός από αυτά που έχω ειπεί για τους Γερμανούς Εβραίους, ημπορεί να αναφερθεί ότι σε πολλά μέρη της Ελβετίας η σεξουαλική ανάπτυξη του λαού είναι τόσον αργή που, στην περίπτωση των ανδρών, δεν είναι πάντα πλήρης στα είκοσι έτη. Οι Βοημοί ή οι Τσιγγάνοι, δίδουν ένα άλλο σύνολο αποτελεσμάτων, τα οποία ημπορούν ευκόλως να επαληθευθούν. Δείχνουν την ίδια πρώιμο εξέλιξη με τους Ινδούς, οι οποίοι είναι συγγενείς με αυτούς. Και κάτω από τον πλέον άσχημο ουρανό, στην Ρωσία και στην Μολδαβία, εξακολουθούν να κρατούν την έκφραση και το σχήμα του προσώπου και τις φυσικές αναλογίες, καθώς και τις ιδέες και τα έθιμα των Παριών των Ινδιών.

…Από την εποχή που οι πρώτες τουρανικές ορδές κατήλθαν από τα βορειοανατολικά μέχρις εκείνην την εποχή οπότε έγιναν κύριοι της πόλεως του Κωνσταντίνου, μια περίοδος που περιλάμβανε πολλούς αιώνες, επήλθαν μεγάλες αλλαγές στον κόσμο. Και οι δυτικοί Τούρκοι υπέφεραν πολλές περιπέτειες της τύχης. Ήσαν με την σειρά τους νικητές και κατακτητές, δούλοι και κύριοι, και πολύ διαφορετικοί ήσαν οι λαοί μεταξύ των οποίων εγκατεστάθησαν. Συμφώνως με του χρονικογράφους, «οι Ογούζοι, οι πρόγονοί τους, κατέβηκαν από τα όρη Αλτάϋ και κατά την εποχή του Αβραάμ έζησαν στις τεράστιες στέπες της Άνω Ασίας που εκτείνεται από το Κατάϊ (Κίνα)  έως την λίμνη Αράλη, από την Σιβηρία μέχρι το Θιβέτ”. Αυτό είναι το αρχαίο και μυστηριώδες πεδίο που εξακολουθούσε να κατοικείται και από πολλούς Γερμανικούς λαούς. Είναι περίεργον το γεγονός ότι, μόλις οι Ανατολικοί συγγραφείς αρχίσουν να μιλούν για τους λαούς του Τουρκεστάν, επαινούν την ομορφιά τους, του προσώπου και του παραστήματός τους.

Οι υπερβολικές εκφράσεις αποτελούν τον κανόνα, σε αυτό το πλαίσιον. Και καθώς αυτοί οι συγγραφείς είχαν προ οφθαλμών τα όμορφα είδη του αρχαίου κόσμου, ως πρότυπο, δεν είναι πολύ πιθανόν ο ενθουσιασμός τους να είχε προκληθεί από τη θέα πλασμάτων τόσον αναμφισβητήτως ασχήμων και απωθητικών όπως τα συνηθισμένα δείγματα της μογγολικής φυλής. Έτσι, παρά το γλωσσικόν επιχείρημα, το οποίον ημπορεί να χρησιμοποιηθεί εσφαλμένως, θα ημπορούσαμε ακόμη να διατυπώσουμε μια καλή υπόθεση για την άποψή μας. Αλλά θα παραδεχθούμε το σημείον και θα αποδεχθούμε ότι οι Ογούζοι των Αλτάϋ ήσαν πράγματι ένας Φινλανδικός λαός. Και θα μεταβούμε στην μωαμεθανική περίοδο, όταν οι Τουρκικές φυλές εγκατεστάθησαν, με διαφορετικά ονόματα και υπό ποικίλες περιστάσεις, στην Περσία και στην Μικρά Ασία ».

Α. Κωνσταντίνου

(Φ. 207)

 

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MΣΤ΄

Στο 10ο Κεφάλαιον του  εγχειριδίου περί της ανισότητος των φυλών, («Μερικοί ανθρωπολόγοι θεωρούν ότι ο Άνθρωπος έχει πολλαπλές καταβολές»), ο Κόμης ντε Γκομπινώ γράφει:

«Πρέπει πρώτον να συζητήσουμε την λέξη φυλή με τη φυσιολογική της έννοια. Πολλοί παρατηρητές, που κρίνουν από τις πρώτες εντυπώσεις και έτσι λαμβάνουν  ακραίες απόψεις, ισχυρίζονται ότι υπάρχουν τόσον ριζοσπαστικές και ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των ανθρωπίνων οικογενειών, ώστε πρέπει κανείς να τους αρνηθεί κάθε ταυτότητα προελεύσεως. Οι συγγραφείς που προσχωρούν σε μια τέτοιαν ιδέα υποθέτουν πολλές άλλες γενεαλογίες εκτός από εκείνην της πλευράς του Αδάμ. Σε αυτούς, δεν υπάρχει αρχική αντίληψη  ενότητος περί του είδους, ή μάλλον δεν υπάρχει καν παραδοχή για  ένα ανθρώπινο είδος. Υπάρχουν τρία ή τέσσερα, ή ακόμα περισσότερα, τα οποία παρήγαγαν απολύτως χωριστούς τύπους και αυτοί πάλιν έχουν ενωθεί σχηματίσαντες υβρίδια.

Οι υποστηρικτές αυτής της θεωρίας κερδίζουν εύκολα την πεποίθηση του κοινού, αναφέροντες τις σαφείς και εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ ορισμένων ομάδων ανθρώπων. Όταν εμείς ιδούμε εμπρός μας έναν άνθρωπο με κιτρινωπό δέρμα, αδύναμα μαλλιά και γενειάδα, ένα μεγάλο πρόσωπο, ένα πυραμιδωτό κρανίο, μικρό ανάστημα, παχέα άκρα και κεκλιμένους σχισμοειδείς οφθαλμούς,  με το δέρμα των βλεφάρων εστραμμένο τόσον πολύ προς τα έξω ώστε δυσχερώς ανοίγει ο οφθαλμός, αναγνωρίζουν πολύ καλά την παρουσία ενός σεσημασμένου τύπου, τα χαρακτηριστικά του οποίου είναι πανεύκολο να έχουμε κατά νουν.

Από αυτόν στρέφουμε  την προσοχή μας σε έναν άλλο, ένα Νέγρο  από την δυτική ακτή της Αφρικής, υψηλός, με ισχυρά άκρα και τάση παχυσαρκίας. Το χρώμα του δεν είναι πλέον κιτρινωπό, αλλά εντελώς μαύρο. Τα μαλλιά του δεν είναι πλέον λεπτά και αραιά, αλλά παχύτερα, χονδροειδή, συνεστραμμένα και πλούσια.

Η κάτω γνάθος του προέχει, το σχήμα του κρανίου είναι αυτό που είναι γνωστό ως προγναθικό. Τα μακρά οστά ξεχωρίζουν, η προσθία πλευρά της κνήμης και της περόνης είναι κυρτότερες απ’ ό,τι σε έναν Ευρωπαίο, οι κνήμες είναι πολύ υψηλές. Οι πόδες είναι αρκετά επίπεδοι, και η πτέρνα, αντί να είναι τοξοειδής, είναι σχεδόν σε ευθεία γραμμή με τα άλλα οστά του ποδός, τα οποία είναι πολύ μεγάλα. Το χέρι είναι σχηματισμένο ομοίως.

Όταν κοιτάξουμε στιγμιαίως ένα άτομο αυτού του τύπου, ακουσίως ενθυμούμεθα  την  κατασκευή του πιθήκου και τείνουμε να παραδεχθούμε ότι οι νεγρικές φυλές της Δυτικής Αφρικής προέρχονται από ένα είδος  που δεν έχει τίποτα κοινό, εκτός από την ανθρωπίνη μορφή, με τον  Μογγολικό  τύπο.

Ερχόμεθα κατόπιν σε φυλές των οποίων η εμφάνιση είναι ακόμα ολιγότερον κολακευτική για την ανθρωπότητα από εκείνην του Νέγρου του Κονγκό. Η Ωκεανία έχει το ιδιαίτερο προνόμιο να παρέχει τα πλέον άσχημα, υποβαθμισμένα και απωθητικά δείγματα της φυλής, η οποία φαίνεται να έχει δημιουργηθεί με τον ρητό σκοπό να σχηματίσει έναν σύνδεσμο μεταξύ του ανθρώπου και του αγριοτέρου και απλού είδους. Δίπλα σε πολλές αυστραλιανές φυλές, ο αφρικανικός Νέγρος λαμβάνει αξία και αξιοπρέπεια και φαίνεται να προέρχεται από μια πιο ευγενή πηγή. Σε πολλούς από τους εξαθλιωμένους κατοίκους του Νέου Κόσμου, το μέγεθος της κεφαλής, η υπερβολική λεπτότης των άκρων, η κοκκινωπή εμφάνιση του σώματος, είναι απολύτως αποτρόπαια. Τα μαλλιά είναι επίπεδα ή κυματιστά, και γενικώς συνεστραμμένα, η σάρκα είναι μαύρη επί ενός φαιού υποβάθρου.

Όταν, μετά την εξέταση αυτών των τύπων, που λαμβάνονται από όλα τα τεταρτημόρια του πλανήτου, επιστρέφουμε τελικώς στους κατοίκους της Ευρώπης, και της Νοτίου και Δυτικής Ασίας, τους ευρίσκουμε τόσον ανωτέρους στην ομορφιά, στην ορθή αναλογία των σκελών και την κανονικότητα των χαρακτηριστικών, ώστε ευρισκόμεθα στον πειρασμό να δεχθούμε τα συμπεράσματα εκείνων που ισχυρίζονται την πολλαπλότητα των φυλών. Όχι μόνον οι λαοί αυτοί είναι πιο όμορφοι από το υπόλοιπον της ανθρωπότητος, το οποίον ομολογώ πως είναι  μια κακάσχημη σύναξη, όχι μόνον είχαν την δόξα να δώσουν στον κόσμο

τέτοιες θαυμάσιες μορφές όπως η Αφροδίτη, ο Απόλλων, ο Ηρακλής του  Farnese, αλλά υπάρχει επίσης μια ορατή ιεραρχία ομορφιάς που ιδρύθηκε ήδη από την αρχαιότητα ακόμη και μεταξύ τους. Και σε αυτήν την φυσική αριστοκρατία οι Ευρωπαίοι είναι οι πλέον διακεκριμένοι, χάρη στο περίγραμμα και την δύναμη  της μυϊκής τους αναπτύξεως. Φαίνεται η πλέον λογική άποψη ότι, οι οικογένειες στις οποίες διαιρείται ο άνθρωπος είναι τόσον διαφορετικές όσο είναι τα ζώα διαφορετικών ειδών. Αυτό ήταν το συμπέρασμα που προήλθεν από απλή παρατήρηση και όσον ήσαν υπό κρίση μόνον γενικά γεγονότα, εφαίνετο αδιαμφισβήτητο.

Ο Camper ήταν ένας από τους πρώτους που εμείωσεν αυτές τις παρατηρήσεις σε μερικά είδη ενός συστήματος. Δεν ήταν πλέον ικανοποιημένος από τα απλώς επιφανειακά αποδεικτικά στοιχεία, αλλά επιθυμούσε να δώσει στις αποδείξεις του ένα μαθηματικό υπόβαθρο. Προσεπάθησε λοιπόν να ορίσει ανατομικώς τις διαφορές μεταξύ των φυλών. Κατάφερε να καθιερώσει μιαν αυστηρά μέθοδο που δεν άφηνε περιθώρια αμφιβολίας και οι απόψεις του εκέρδισαν την αριθμητική ακρίβεια χωρίς την οποία δεν ημπορεί να υπάρξει επιστήμη.

Η μέθοδός του ήταν να λάβει το εμπρόσθιο  τμήμα του κρανίου και να μετρά την κλίση της κατατομής με δύο γραμμές τις οποίες ονόμασε «γραμμές του προσώπου». Η διασταύρωσή τους εσχημάτιζε μια γωνία, το μέγεθος της οποίας έδιδε τον βαθμό ανυψώσεως που έφθανε η εν λόγω φυλή στην οποίαν ανήκε το κρανίο. Μία από αυτές τις γραμμές συνδέει την βάση της ρινός με το στόμιο τού έξω ακουστικού πόρου. Η άλλη ήταν η εφαπτομένη στο πλέον προέχον μέρος του μετώπου και την προεξοχή της άνω γνάθου. Με βάση την γωνία που σχηματίζεται  έτσι, κατεσκεύασε μια κλίμακα, συμπεριλαμβανομένου όχι μόνον του ανθρώπου, αλλά όλων των ειδών των ζώων.

Στην κορυφή της κλίμακος εστάθη ο Ευρωπαίος. Και όσον πιο οξεία ήταν η γωνία, τόσον μεγαλυτέρα ήταν η απόσταση από τον τύπο του, που  συμφώνως με τον Camper, ήταν ο περισσότερον τέλειος. Έτσι, τα πτηνά και οι ιχθύες επέδειξαν μικρότερες γωνίες από τα διάφορα θηλαστικά. Ένα συγκεκριμένο είδος πιθήκου έφθανε στις 42 ° (μοίρες), ή ακόμη και στις 50 °. Στην συνέχεια ακολουθούσαν οι κεφαλές του αφρικανικού Νέγρου και του Καλμούκου, οι οποίες ήγγιζαν  τις 70 °. Ο Ευρωπαίος ευρίσκετο στις 80 ° και, παραθέτω τον εφευρέτη της μεθόδου, που τα δικά του  λόγια είναι πολύ κολακευτικά για τον ιδικό μας τύπο: «Σε αυτήν την διαφορά 10 ° εξαρτάται η ανωτέρα ωραιότης του ευρωπαϊκού τύπου η οποία ημπορεί να αποκληθεί “συγκριτική ομορφιά”. Η “απόλυτη ομορφιά” που είναι τόσον εντυπωσιακή σε μερικά από τα έργα της αρχαίας γλυπτικής, όπως στην κεφαλή του Απόλλωνος και στην Μέδουσα του Σωσικλέους, είναι το αποτέλεσμα μιας ακόμη μεγαλυτέρας γωνίας, που στην προκειμένη περίπτωση ανέρχεται σε 100°.»

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 206)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MΕ΄

Στο 9ο Κεφάλαιον του  εγχειριδίου περί της ανισότητος των φυλών, («Ορισμός της λεξεως “πολιτισμός” – Διαφορα χαρακτηριστικα των πολιτισμενων κοινωνιων. Ο Πολιτισμός μας δεν είναι ανώτερος εκείνων οι οποίοι επροηγήθησαν»), ο Κόμης ντε Γκομπινώ γράφει :

«Πολλοί έχουν θαυμάσει και δη με βασίμους λόγους, την εξαιρετική ενότητα ιδεών και απόψεων οι οποίες εκαθοδήγησαν ολόκληρο το σώμα των πολιτών στα ελληνικά κράτη της καλλίστης περιόδου. Τα συμπεράσματα για κάθε ουσιώδες σημείο ήσαν συχνά εχθρικά μεταξύ τους. Αλλά όλα προήρχοντο από την ιδία πηγή. Στην πολιτική, κάποιοι ήθελαν περισσότερον ή ολιγότερον δημοκρατία, κάποιοι περισσότερον ή ολιγότερον ολιγαρχία. Στην θρησκεία, κάποιοι επέλεξαν να προσκυνήσουν την Ελευσίνιο Δήμητρα, άλλοι την  Αθηνά Παρθένο. Ως θέμα λογοτεχνικής γεύσεως, ο Αισχύλος μπορεί να προτιμάται από τον Σοφοκλή, ο Αλκαίος από τον Πίνδαρο. Αλλά, εν τω βάθει, οι ιδέες που συνεζητήθησαν ήσαν όλες, όπως θα ημπορούσαμε να τις αποκαλέσουμε, εθνικές. Οι διαφορές αφορούσαν μόνον τα σημεία της αναλογίας. Το ίδιο συνέβη και στην Ρώμη, πριν από τους Καρχηδονιακούς Πολέμους. Ο πολιτισμός της χώρας ήταν ομοιόμορφος και αναμφισβήτητος. Έφτανε στον δούλο μέσω του κυρίου. Όλοι τον εμοιράζοντο σε διαφορετικό βαθμό, αλλά ουδείς εμοιράζετο κάποιον άλλο.

Από την εποχή των Καρχηδονιακών Πολέμων, μεταξύ των Ρωμαίων, και από την εποχή του Περικλέους και ιδιαιτέρως από εκείνην του Φιλίππου, μεταξύ των Ελλήνων, αυτή η ομοιομορφία έτεινε ολοέν και περισσότερον καταρρέουσα. Το μείγμα των εθνών έφερε μαζί του ένα μείγμα πολιτισμών. Το αποτέλεσμα ήταν μια πολύ σύνθετη και μορφωμένη κοινωνία, με έναν πολιτισμό πολύ πιο εκλεπτυσμένο από πριν. Αλλά είχε ένα εντυπωσιακό μειονέκτημα:  Τόσον στην Ιταλία, όσον και στην Ελλάδα, υπήρχε μόνο για τις ανώτερες τάξεις, ενώ τα χαμηλότερα στρώματα αφέθησαν εν αγνοία της φύσεώς του, των αξιών και των στόχων του. Ο ρωμαϊκός πολιτισμός μετά τους μεγάλους Ασιατικούς Πολέμους ήταν, χωρίς αμφιβολία, μια ισχυρά εκδήλωση της ανθρώπινης μεγαλοφυίας. Αλλά δεν ενεκοπλώθη τίποτα, παρά μόνον τους Έλληνες ρητορικούς σοφούς που προσέφεραν την φιλοσοφική του βάση, τους Σύριους δικηγόρους που εδημιούργησαν γι ‘αυτόν ένα αθεϊστικό νομικό σύστημα, τους πλουσίους άνδρες που ησχολούντο με την δημοσία διοίκηση ή το χρήμα και, τέλος, τους αδυσώπητους ηδονιστές που δεν έπραταν τίποτα . Από τις μάζες ήταν, πάντοτε, απλώς ανεκτός.

Οι λαοί της Ευρώπης δεν αντελήφθησαν τίποτα για τα Ασιατικά και Αφρικανικά του στοιχεία, ο λαός της Αιγύπτου δεν είχε καλυτέρα αντίληψη  για το τι του μετέφερε από την Γαλατία και την Ισπανία και εκείνος της Νουμιδίας δεν είχε καμία εκτίμηση για το τι μετεφέρθη σε αυτόν από τον υπόλοιπο κόσμο. Έτσι, υπό αυτό που θα ημπορούσαμε να ονομάσουμε “οι κοινωνικές τάξεις”, εζούσαν αμέτρητα πλήθη που είχαν διαφορετικόν πολιτισμό από αυτόν του επισήμου κόσμου ή δεν ήσαν καθόλου πολιτισμένα. Μόνον η μειοψηφία του ρωμαϊκού λαού εκράτησε το μυστικό και προσέδωσε σημασία σε αυτό. Έχουμε εδώ το παράδειγμα ενός πολιτισμού που είναι αποδεκτός και κυρίαρχος, όχι πλέον μέσα από τις πεποιθήσεις των λαών που ζουν υπ’ αυτόν, αλλά από την εξάντληση, την αδυναμία τους και την αδιαφορία τους.

Στην Κίνα ευρίσκουμε ακριβώς το αντίθετο. Η  έκταση είναι βεβαίως τεραστία, αλλά από το ένα άκρο έως το άλλο υπάρχει το ίδιο πνεύμα ανάμεσα στους ιθαγενείς Κινέζους. Αφήνω τους λοιπούς εκτός περιγραφής, όπως  και την πανομοιότυπο αντίληψη του πολιτισμού τους. Όποιες και εάν είναι οι αρχές του, είτε εγκρίνουμε τους στόχους του είτε όχι, πρέπει να παραδεχθούμε ότι ο ρόλος που παίζουν οι μάζες στον πολιτισμό τους καταδεικνύει  πόσον καλά τον καταλαβαίνουν. Ο λόγος δεν είναι ότι η χώρα είναι ελεύθερη υπό την έννοιά μας, ότι ένα δημοκρατικό αίσθημα αντιπαλότητος ωθεί όλους να πράξουν το καλύτερο δυνατό για να εξασφαλίσουν μια θέση που τους εγγυάται ο νόμος. Καθόλου! Δεν προσπαθώ να ζωγραφίσω μιαν ιδανική εικόνα. Οι αγρότες και ομοίως οι μεσαίες τάξεις έχουν ελάχιστες ελπίδες, εν πάση περιπτώσει, στο Μέσο Βασίλειο, να ανέλθουν με την καθαρά αξία τους. Σε αυτό το τμήμα της Αυτοκρατορίας, παρά τις επίσημες υποσχέσεις σχετικώς με το σύστημα εξετάσεων με τις οποίες πληρούνται οι δημόσιες υπηρεσίες, ουδείς αμφιβάλλει ότι οι θέσεις προορίζονται αποκλειστικώς για τα μέλη των επισήμων οικογενειών και ότι στην απόφασή τους οι καθηγητές επηρεάζονται συχνά περισσότερο από τα χρήματα παρά από την ευρυμάθεια.

Αλλά αν και οι ναυαγίσασες φιλοδοξίες ημπορούν να θρηνολογούν γιά τα κακά του συστήματος, δεν φαντάζονται ότι θα ημπορούσε να υπάρξει κάτι καλύτερο και η υπάρχουσα κατάσταση των πραγμάτων είναι αντικείμενο αδιαμφισβητήτου θαυμασμού για ολόκληρο τον λαό. Η εκπαίδευση στην Κίνα είναι εξαιρετικώς γενική και διαδεδομένη. Επεκτείνεται σε τάξεις αρκούντως κατώτερες  από εκείνες οι οποίες, στην Γαλλία, θα ημπορούσαν ενδεχομένως να αισθανθούν την έλλειψή της. Το χαμηλό κόστος των βιβλίων, ο αριθμός και οι χαμηλές αμοιβές των σχολείων, προσφέρουν ένα συγκεκριμένο μέτρο εκπαιδεύσεως προσιτό σε  όλους. Οι στόχοι και το πνεύμα των νόμων είναι γενικώς καλώς κατανοητοί και η κυβέρνηση είναι υπερήφανη διότι έχει καταστήσει τη νομική γνώση προσιτή σε όλους. Υπάρχει έντονο ένστικτο απορρίψεως ενάντια στις ριζικές αλλαγές στην Κυβέρνηση.

[Ο Άγγλος ποιητής και Κυβερνήτης του Χονγκ – Κόνγκ  Τζων Φράνσις Ντέηβις, (1795 –1890), στο βιβλίον του «Οι Κινέζοι» (εκδοθέν στο Λονδίνο, 1840), το οποίον επικαλείται εδω σε υποσημείωση ο ντε Γκομπινώ, γράφει: «Τρεις ή τέσσερις τόμοι οποιουδήποτε συνηθισμένου έργου, μεγέθους και σχήματος “οκτημορίου” (17X11 εκ.), ημπορούν να έχουν ως συνολικό ποσό κόστους ισοδύναμο με δύο σελλίνια. Ενας  κατάλογος χειρογράφων σε βιβλιοπωλείο της Καντώνος  έδιδε τιμή περί των τεσσάρων βιβλίων του Κομφούκιου, συμπεριλαμβανομένου και του εγχειριδίου του σχολιασμού τους, κατά τι μικροτέρα από ημίσεια κορώνα. Το χαμηλό κόστος της κοινής λογοτεχνίας τους οφείλεται εν μέρει στον τρόπον εκτυπώσεως, αλλά εν μέρει και στην χαμηλή τιμή του χαρτιού».]

Ένας πολύ αξιόπιστος κριτικός στο θέμα αυτό, ο κ. Τζων Φ. Ντέηβις ο Βρετανός Επίτροπος στην Κίνα, ο οποίος όχι μόνον ζούσε στην Καντώνα αλλά εμελέτησε τις υποθέσεις του με την εγγυτέρα προσήλωση, λέγει ότι οι Κινέζοι είναι ένας λαός του οποίου η ιστορία δεν δείχνει ούτε μιια απλή απόπειρα κοινωνικής επαναστάσεως ή οποιανδήποτε αλλαγή στις εξωτερικές μορφές της εξουσίας. Κατά την άποψή του, περιγράφονται καλύτερα ως «έθνος σταθερών συντηρητικών».

Η αντίθεση είναι πολύ εντυπωσιακή, όταν στρεφόμεθα στον πολιτισμό του ρωμαϊκού κόσμου, όπου οι κυβερνητικές αλλαγές ηκολούθησαν η μία την άλλη με εκπληκτική ταχύτητα μέχρι την έλευση των βόρειων λαών. Παντού σε αυτή τη μεγάλη κοινωνία και σε κάθε εποχή, ημπορούμε να ανεύρουμε πληθυσμούς τόσον απομονωμένους από την υπάρχουσα τάξη, ώστε να είναι έτοιμοι για τα αγριότερα πειράματα. Τίποτα δεν αφέθηκε ανεξερεύνητο σε αυτή τη μακρά περίοδο, ουδεμία αρχή παρέμεινε σεβαστή. Η ιδιοκτησία, η θρησκεία, η οικογένεια, ημφισβητήθησαν όλες, και, πολλοί, τόσον στον Βορρά όσον και στο Νότο, είχαν την τάση να εφαρμόσουν τις νέες θεωρίες στην πράξη.

Απολύτως τίποτα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο δεν στηρίζεται σε μια σταθερά βάση, ούτε καν στην ενότητα της Αυτοκρατορίας, τόσον απαραίτητο ώστε θα εσκέπτετο  κανείς για την γενική ασφάλεια. Επιπλέον, δεν ήσαν μόνον οι στρατοί, με το πλήθος  των αυτοσχεδίων Καισάρων, που προσέκρουαν  συνεχώς σε αυτό το Παλλάδιον της κοινωνίας. Οι ίδιοι οι αυτοκράτορες, αρχής γενομένης με τον Διοκλητιανό, είχαν τόσον ολίγη πίστη στη μοναρχία, ώστε καθιέρωσαν από μόνοι τους μια κατανομή της εξουσίας. Τελικώς υπήρχαν τέσσαρες κυβερνήτες ταυτοχρόνως. Δεν εδημιουργήθη ούτε ένα θεσμικό όργανο, ούτε μια αρχή, σε αυτή την δυστυχισμένη κοινωνία, που δεν είχε κανέναν καλύτερο λόγο για να συνεχίσει να υπάρχει, παρά την φυσική αδυναμία να αποφασίσει σε ποιο βράχο πρέπει να κατακρημνισθεί. Μέχρις ότου ήλθε η στιγμή που συνετρίβη στα δραστήρια όπλα του Βορρά και εξηναγκάσθη επιτέλους να καταστεί κάτι σαφές. Έτσι ευρίσκουμε μια πλήρη αντίθεση ανάμεσα σε αυτές τις δύο μεγάλες κοινωνίες, την Ουράνιο και την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Στον πολιτισμόν της Ανατολικής Ασίας θα προσθέσω εκείνον των Βραχμάνων, ο οποίος είναι επίσης εξαιρετικής δυνάμεως  και καθολικότητος. Εάν στην Κίνα όλοι ή σχεδόν όλοι έχουν φθάσει σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο γνώσεως, το ίδιο συμβαίνει και με τους Ινδουιστές. Κάθε άνθρωπος, συμφώνως προς την κάστα του, μοιράζεται ένα πνεύμα το οποίον έχει διαρκέσει επί αιώνες και γνωρίζει ακριβώς τι πρέπει να μάθει, να σκέπτεται και να πιστεύει. Μεταξύ των Βουδιστών του Θιβέτ και άλλων περιοχών της Άνω Ασίας, τίποτα δεν είναι σπανιότερον από έναν αγρότη ο οποίος δεν ημπορεί να διαβάσει. Ο καθένας έχει παρόμοιες πεποιθήσεις για τα σημαντικά ζητήματα της ζωής.

Ευρίσκουμε την ίδια ομοιομορφία μεταξύ των Ευρωπαίων; Η ερώτηση δεν αξίζει καν να τεθεί. Ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός δεν έχει σαφώς  έντονο χρώμα, ούτε σε ολόκληρα έθνη, ούτε ακόμα και μέσα στους ιδίους λαούς. Δεν χρειάζεται να ομιλήσω για την Ρωσία ή για τα περισσότερα από τα Αυστριακά Κράτη. Η απόδειξη θα ήταν πολύ εύκολη. Αλλά εξετάσετε την Γερμανία ή την Ιταλία (ειδικώς την Νότιο Ιταλία). Η Ισπανία παρουσιάζει μια παρομοία εικόνα, αν και σε αμυδρότερες γραμμές. Η Γαλλία ευρίσκεται στην ίδια θέση με την Ισπανία.»

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 205)

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑