Αναζήτηση

Εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ

Εβδομαδιαία εθνική εφημερίδα

Κατηγορία

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MΕ΄

Στο 9ο Κεφάλαιον του  εγχειριδίου περί της ανισότητος των φυλών, («Ορισμός της λεξεως “πολιτισμός” – Διαφορα χαρακτηριστικα των πολιτισμενων κοινωνιων. Ο Πολιτισμός μας δεν είναι ανώτερος εκείνων οι οποίοι επροηγήθησαν»), ο Κόμης ντε Γκομπινώ γράφει :

«Πολλοί έχουν θαυμάσει και δη με βασίμους λόγους, την εξαιρετική ενότητα ιδεών και απόψεων οι οποίες εκαθοδήγησαν ολόκληρο το σώμα των πολιτών στα ελληνικά κράτη της καλλίστης περιόδου. Τα συμπεράσματα για κάθε ουσιώδες σημείο ήσαν συχνά εχθρικά μεταξύ τους. Αλλά όλα προήρχοντο από την ιδία πηγή. Στην πολιτική, κάποιοι ήθελαν περισσότερον ή ολιγότερον δημοκρατία, κάποιοι περισσότερον ή ολιγότερον ολιγαρχία. Στην θρησκεία, κάποιοι επέλεξαν να προσκυνήσουν την Ελευσίνιο Δήμητρα, άλλοι την  Αθηνά Παρθένο. Ως θέμα λογοτεχνικής γεύσεως, ο Αισχύλος μπορεί να προτιμάται από τον Σοφοκλή, ο Αλκαίος από τον Πίνδαρο. Αλλά, εν τω βάθει, οι ιδέες που συνεζητήθησαν ήσαν όλες, όπως θα ημπορούσαμε να τις αποκαλέσουμε, εθνικές. Οι διαφορές αφορούσαν μόνον τα σημεία της αναλογίας. Το ίδιο συνέβη και στην Ρώμη, πριν από τους Καρχηδονιακούς Πολέμους. Ο πολιτισμός της χώρας ήταν ομοιόμορφος και αναμφισβήτητος. Έφτανε στον δούλο μέσω του κυρίου. Όλοι τον εμοιράζοντο σε διαφορετικό βαθμό, αλλά ουδείς εμοιράζετο κάποιον άλλο.

Από την εποχή των Καρχηδονιακών Πολέμων, μεταξύ των Ρωμαίων, και από την εποχή του Περικλέους και ιδιαιτέρως από εκείνην του Φιλίππου, μεταξύ των Ελλήνων, αυτή η ομοιομορφία έτεινε ολοέν και περισσότερον καταρρέουσα. Το μείγμα των εθνών έφερε μαζί του ένα μείγμα πολιτισμών. Το αποτέλεσμα ήταν μια πολύ σύνθετη και μορφωμένη κοινωνία, με έναν πολιτισμό πολύ πιο εκλεπτυσμένο από πριν. Αλλά είχε ένα εντυπωσιακό μειονέκτημα:  Τόσον στην Ιταλία, όσον και στην Ελλάδα, υπήρχε μόνο για τις ανώτερες τάξεις, ενώ τα χαμηλότερα στρώματα αφέθησαν εν αγνοία της φύσεώς του, των αξιών και των στόχων του. Ο ρωμαϊκός πολιτισμός μετά τους μεγάλους Ασιατικούς Πολέμους ήταν, χωρίς αμφιβολία, μια ισχυρά εκδήλωση της ανθρώπινης μεγαλοφυίας. Αλλά δεν ενεκοπλώθη τίποτα, παρά μόνον τους Έλληνες ρητορικούς σοφούς που προσέφεραν την φιλοσοφική του βάση, τους Σύριους δικηγόρους που εδημιούργησαν γι ‘αυτόν ένα αθεϊστικό νομικό σύστημα, τους πλουσίους άνδρες που ησχολούντο με την δημοσία διοίκηση ή το χρήμα και, τέλος, τους αδυσώπητους ηδονιστές που δεν έπραταν τίποτα . Από τις μάζες ήταν, πάντοτε, απλώς ανεκτός.

Οι λαοί της Ευρώπης δεν αντελήφθησαν τίποτα για τα Ασιατικά και Αφρικανικά του στοιχεία, ο λαός της Αιγύπτου δεν είχε καλυτέρα αντίληψη  για το τι του μετέφερε από την Γαλατία και την Ισπανία και εκείνος της Νουμιδίας δεν είχε καμία εκτίμηση για το τι μετεφέρθη σε αυτόν από τον υπόλοιπο κόσμο. Έτσι, υπό αυτό που θα ημπορούσαμε να ονομάσουμε “οι κοινωνικές τάξεις”, εζούσαν αμέτρητα πλήθη που είχαν διαφορετικόν πολιτισμό από αυτόν του επισήμου κόσμου ή δεν ήσαν καθόλου πολιτισμένα. Μόνον η μειοψηφία του ρωμαϊκού λαού εκράτησε το μυστικό και προσέδωσε σημασία σε αυτό. Έχουμε εδώ το παράδειγμα ενός πολιτισμού που είναι αποδεκτός και κυρίαρχος, όχι πλέον μέσα από τις πεποιθήσεις των λαών που ζουν υπ’ αυτόν, αλλά από την εξάντληση, την αδυναμία τους και την αδιαφορία τους.

Στην Κίνα ευρίσκουμε ακριβώς το αντίθετο. Η  έκταση είναι βεβαίως τεραστία, αλλά από το ένα άκρο έως το άλλο υπάρχει το ίδιο πνεύμα ανάμεσα στους ιθαγενείς Κινέζους. Αφήνω τους λοιπούς εκτός περιγραφής, όπως  και την πανομοιότυπο αντίληψη του πολιτισμού τους. Όποιες και εάν είναι οι αρχές του, είτε εγκρίνουμε τους στόχους του είτε όχι, πρέπει να παραδεχθούμε ότι ο ρόλος που παίζουν οι μάζες στον πολιτισμό τους καταδεικνύει  πόσον καλά τον καταλαβαίνουν. Ο λόγος δεν είναι ότι η χώρα είναι ελεύθερη υπό την έννοιά μας, ότι ένα δημοκρατικό αίσθημα αντιπαλότητος ωθεί όλους να πράξουν το καλύτερο δυνατό για να εξασφαλίσουν μια θέση που τους εγγυάται ο νόμος. Καθόλου! Δεν προσπαθώ να ζωγραφίσω μιαν ιδανική εικόνα. Οι αγρότες και ομοίως οι μεσαίες τάξεις έχουν ελάχιστες ελπίδες, εν πάση περιπτώσει, στο Μέσο Βασίλειο, να ανέλθουν με την καθαρά αξία τους. Σε αυτό το τμήμα της Αυτοκρατορίας, παρά τις επίσημες υποσχέσεις σχετικώς με το σύστημα εξετάσεων με τις οποίες πληρούνται οι δημόσιες υπηρεσίες, ουδείς αμφιβάλλει ότι οι θέσεις προορίζονται αποκλειστικώς για τα μέλη των επισήμων οικογενειών και ότι στην απόφασή τους οι καθηγητές επηρεάζονται συχνά περισσότερο από τα χρήματα παρά από την ευρυμάθεια.

Αλλά αν και οι ναυαγίσασες φιλοδοξίες ημπορούν να θρηνολογούν γιά τα κακά του συστήματος, δεν φαντάζονται ότι θα ημπορούσε να υπάρξει κάτι καλύτερο και η υπάρχουσα κατάσταση των πραγμάτων είναι αντικείμενο αδιαμφισβητήτου θαυμασμού για ολόκληρο τον λαό. Η εκπαίδευση στην Κίνα είναι εξαιρετικώς γενική και διαδεδομένη. Επεκτείνεται σε τάξεις αρκούντως κατώτερες  από εκείνες οι οποίες, στην Γαλλία, θα ημπορούσαν ενδεχομένως να αισθανθούν την έλλειψή της. Το χαμηλό κόστος των βιβλίων, ο αριθμός και οι χαμηλές αμοιβές των σχολείων, προσφέρουν ένα συγκεκριμένο μέτρο εκπαιδεύσεως προσιτό σε  όλους. Οι στόχοι και το πνεύμα των νόμων είναι γενικώς καλώς κατανοητοί και η κυβέρνηση είναι υπερήφανη διότι έχει καταστήσει τη νομική γνώση προσιτή σε όλους. Υπάρχει έντονο ένστικτο απορρίψεως ενάντια στις ριζικές αλλαγές στην Κυβέρνηση.

[Ο Άγγλος ποιητής και Κυβερνήτης του Χονγκ – Κόνγκ  Τζων Φράνσις Ντέηβις, (1795 –1890), στο βιβλίον του «Οι Κινέζοι» (εκδοθέν στο Λονδίνο, 1840), το οποίον επικαλείται εδω σε υποσημείωση ο ντε Γκομπινώ, γράφει: «Τρεις ή τέσσερις τόμοι οποιουδήποτε συνηθισμένου έργου, μεγέθους και σχήματος “οκτημορίου” (17X11 εκ.), ημπορούν να έχουν ως συνολικό ποσό κόστους ισοδύναμο με δύο σελλίνια. Ενας  κατάλογος χειρογράφων σε βιβλιοπωλείο της Καντώνος  έδιδε τιμή περί των τεσσάρων βιβλίων του Κομφούκιου, συμπεριλαμβανομένου και του εγχειριδίου του σχολιασμού τους, κατά τι μικροτέρα από ημίσεια κορώνα. Το χαμηλό κόστος της κοινής λογοτεχνίας τους οφείλεται εν μέρει στον τρόπον εκτυπώσεως, αλλά εν μέρει και στην χαμηλή τιμή του χαρτιού».]

Ένας πολύ αξιόπιστος κριτικός στο θέμα αυτό, ο κ. Τζων Φ. Ντέηβις ο Βρετανός Επίτροπος στην Κίνα, ο οποίος όχι μόνον ζούσε στην Καντώνα αλλά εμελέτησε τις υποθέσεις του με την εγγυτέρα προσήλωση, λέγει ότι οι Κινέζοι είναι ένας λαός του οποίου η ιστορία δεν δείχνει ούτε μιια απλή απόπειρα κοινωνικής επαναστάσεως ή οποιανδήποτε αλλαγή στις εξωτερικές μορφές της εξουσίας. Κατά την άποψή του, περιγράφονται καλύτερα ως «έθνος σταθερών συντηρητικών».

Η αντίθεση είναι πολύ εντυπωσιακή, όταν στρεφόμεθα στον πολιτισμό του ρωμαϊκού κόσμου, όπου οι κυβερνητικές αλλαγές ηκολούθησαν η μία την άλλη με εκπληκτική ταχύτητα μέχρι την έλευση των βόρειων λαών. Παντού σε αυτή τη μεγάλη κοινωνία και σε κάθε εποχή, ημπορούμε να ανεύρουμε πληθυσμούς τόσον απομονωμένους από την υπάρχουσα τάξη, ώστε να είναι έτοιμοι για τα αγριότερα πειράματα. Τίποτα δεν αφέθηκε ανεξερεύνητο σε αυτή τη μακρά περίοδο, ουδεμία αρχή παρέμεινε σεβαστή. Η ιδιοκτησία, η θρησκεία, η οικογένεια, ημφισβητήθησαν όλες, και, πολλοί, τόσον στον Βορρά όσον και στο Νότο, είχαν την τάση να εφαρμόσουν τις νέες θεωρίες στην πράξη.

Απολύτως τίποτα στον ελληνορωμαϊκό κόσμο δεν στηρίζεται σε μια σταθερά βάση, ούτε καν στην ενότητα της Αυτοκρατορίας, τόσον απαραίτητο ώστε θα εσκέπτετο  κανείς για την γενική ασφάλεια. Επιπλέον, δεν ήσαν μόνον οι στρατοί, με το πλήθος  των αυτοσχεδίων Καισάρων, που προσέκρουαν  συνεχώς σε αυτό το Παλλάδιον της κοινωνίας. Οι ίδιοι οι αυτοκράτορες, αρχής γενομένης με τον Διοκλητιανό, είχαν τόσον ολίγη πίστη στη μοναρχία, ώστε καθιέρωσαν από μόνοι τους μια κατανομή της εξουσίας. Τελικώς υπήρχαν τέσσαρες κυβερνήτες ταυτοχρόνως. Δεν εδημιουργήθη ούτε ένα θεσμικό όργανο, ούτε μια αρχή, σε αυτή την δυστυχισμένη κοινωνία, που δεν είχε κανέναν καλύτερο λόγο για να συνεχίσει να υπάρχει, παρά την φυσική αδυναμία να αποφασίσει σε ποιο βράχο πρέπει να κατακρημνισθεί. Μέχρις ότου ήλθε η στιγμή που συνετρίβη στα δραστήρια όπλα του Βορρά και εξηναγκάσθη επιτέλους να καταστεί κάτι σαφές. Έτσι ευρίσκουμε μια πλήρη αντίθεση ανάμεσα σε αυτές τις δύο μεγάλες κοινωνίες, την Ουράνιο και την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Στον πολιτισμόν της Ανατολικής Ασίας θα προσθέσω εκείνον των Βραχμάνων, ο οποίος είναι επίσης εξαιρετικής δυνάμεως  και καθολικότητος. Εάν στην Κίνα όλοι ή σχεδόν όλοι έχουν φθάσει σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο γνώσεως, το ίδιο συμβαίνει και με τους Ινδουιστές. Κάθε άνθρωπος, συμφώνως προς την κάστα του, μοιράζεται ένα πνεύμα το οποίον έχει διαρκέσει επί αιώνες και γνωρίζει ακριβώς τι πρέπει να μάθει, να σκέπτεται και να πιστεύει. Μεταξύ των Βουδιστών του Θιβέτ και άλλων περιοχών της Άνω Ασίας, τίποτα δεν είναι σπανιότερον από έναν αγρότη ο οποίος δεν ημπορεί να διαβάσει. Ο καθένας έχει παρόμοιες πεποιθήσεις για τα σημαντικά ζητήματα της ζωής.

Ευρίσκουμε την ίδια ομοιομορφία μεταξύ των Ευρωπαίων; Η ερώτηση δεν αξίζει καν να τεθεί. Ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός δεν έχει σαφώς  έντονο χρώμα, ούτε σε ολόκληρα έθνη, ούτε ακόμα και μέσα στους ιδίους λαούς. Δεν χρειάζεται να ομιλήσω για την Ρωσία ή για τα περισσότερα από τα Αυστριακά Κράτη. Η απόδειξη θα ήταν πολύ εύκολη. Αλλά εξετάσετε την Γερμανία ή την Ιταλία (ειδικώς την Νότιο Ιταλία). Η Ισπανία παρουσιάζει μια παρομοία εικόνα, αν και σε αμυδρότερες γραμμές. Η Γαλλία ευρίσκεται στην ίδια θέση με την Ισπανία.»

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 205)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MΔ΄

OΚόμης Αρτύρ ντε Γκομπινώ στο περιβόητο εγχειρίδιόν του περί της ανισότητος των ανθρωπίνων φυλών, στο 7ο Κεφάλαιο « Ο Χριστιανισμός δεν δημιουργεί και δεν αλλάζει την ικανότητα πολιτισμού», γράφει :

«Μετά τα επιχειρήματά μου σχετικώς με το θέμα των θεσμών και των κλιμάτων, έρχομαι σε ένα άλλο θέμα, το οποίον θα έπρεπε πραγματικώς να το θέσω υπεράνω όλων. Όχι ότι νομίζω ότι είναι ισχυρότερον απ’ ό,τι πράγματι είναι, αλλά επειδή τα γεγονότα επί των οποίων βασίζεται επιβάλλουν φυσικώς τον σεβασμό μας. Εάν τα συμπεράσματά μου στα προηγούμενα κεφάλαια γίνουν αποδεκτά, δύο σημεία καθίστανται ολοέν και εμφανέστερα: πρώτον, ότι οι περισσότερες ανθρώπινες φυλές είναι για πάντα ανίκανες πολιτισμού, εφόσον παραμείνουν αμιγείς. Δεύτερον, ότι οι φυλές αυτές δεν στερούνται  μόνον της απαραιτήτου εσωτερικής ωθήσεως για να εκκινήσουν τον δρόμο της βελτιώσεως, αλλά επίσης καμία εξωτερική δύναμη, όσον ενεργητική και να είναι από άλλες απόψεις, δεν είναι αρκετά ισχυρή ώστε να μετατρέψει την συγγενή ανικανότητά τους σε γονιμότητα.

Οι χριστιανοί ανευρίσκονται σε όλα τα γεωγραφικά πλάτη και σε όλα τα κλίματα. Οι στατιστικές, ανακριβείς ίσως, αλλά ακόμη αληθινές, μας δείχνουν έναν τεράστιον αριθμό από αυτούς: Μογγόλοι που περιπλανώνται στις πεδιάδες της Άνω Ασίας, άγριοι κυνηγοί στο οροπέδιο της Κορδελιέρας των Άνδεων, Εσκιμώοι που αλιεύουν στον πάγο του Αρκτικού κύκλου, καθώς  και Κινέζοι και Ιάπωνες που πεθαίνουν διωκόμενοι. Η ελαχίστη παρατήρηση θα το καταδείξει αυτό, και θα μας εμποδίσει να περιπέσουμε στο πολύ συνηθισμένο λάθος, να συγχέουμε την παγκόσμιο δύναμη της αναγνωρίσεως των αληθειών του Χριστιανισμού και της αποδοχής των αρχών του, με την πολύ διαφορετική ικανότητα που οδηγεί μιαν ανθρωπίνη φυλή και όχι άλλη. Θα κατανοήσουμε τις επίγειες συνθήκες κοινωνικής βελτιώσεως, και θα ημπορέσουμε να ανέλθουμε από μια βαθμίδα  της κλίμακος σε μιαν άλλη, ώστε να φθάσουμε τελικώς στην κατάσταση που ονομάζουμε πολιτισμό. Οι  βαθμίδες αυτής της κλίμακος είναι το μέτρον της ανισότητας των ανθρώπινων φυλών.

… Με την προϋπόθεση ότι ένας άνθρωπος πιστεύει, αλλά και ότι καμία από τις καθημερινές ενέργειές του δεν τείνει να παραβιάσει τις διατάξεις της θρησκείας, τότε τίποτε άλλο δεν έχει σημασία. Πόσο σημαντικό είναι το σχήμα της οικίας ενός χριστιανού, η κοπή και το υλικό των ρούχων του, το σύστημα διακυβέρνησεώς του, το μέτρον της τυραννίας ή της ελευθερίας στα δημόσια ιδρύματα του; Ημπορεί να είναι αλιεύς, κυνηγός, γεωργός, ναυτικός, στρατιώτης, … ό,τι θέλετε. Σε όλες αυτές τις διαφορετικές απασχολήσεις υπάρχει κάτι να εμποδίσει κάποιον άνθρωπο – σε οποιοδήποτε έθνος και εάν ανήκει, στο αγγλικό, στο τουρκικό, στο σιβηριανό, στο αμερικανικό, στων Οττεντότων – να δεχθεί το φως της χριστιανικής πίστεως; Απολύτως τίποτα ! Και όταν επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, τα υπόλοιπα, ελάχιστα υπολογίζονται. Ο άγριος Γκάλλα (Αιθίωψ της εθνότητος Ορόμο) μπορεί να παραμείνει Γκάλλα και όμως να γίνει σταθερός πιστός, ως καθαρό «σκεύος εκλογής», όπως ο ιερότερος πρελάτος (Καθολικός επίσκοπος) στην Ευρώπη.

Αν ανοίξω τους  «Βίους των Αγίων», θα ανακαλύψω πολλούς σοφούς μεταξύ τους; Σίγουρα όχι. Η εταιρεία των ευλογημένων, των οποίων το όνομα και η μνήμη τιμώνται από την Εκκλησία, αποτελείται κυρίως από εκείνους που ήσαν επιφανείς για την αρετή και την αφοσίωσή τους. Αλλά, αν και γεμάτοι ιδιοφυΐα σε όλα όσα αφορούν στον ουρανό, δεν είχαν καμία ευφυΐα για τα πράγματα της γης. Όταν βλέπω την Αγία Ρόζα της Λίμα να τιμάται εξίσου με τον Άγιο Βερνάρδο, η διακονία της Αγίας Ζήτας (προστάτιδος των μαιών) δεν ήταν μικροτέρα εκείνης της Αγίας Θηρεσίας. Όταν βλέπω όλους τους αγγλοσαξονικούς αγίους, τους περισσοτέρους Ιρλανδούς μοναχούς, τους δυσφορικούς ερημίτες του αυγυπτιακής Θηβαΐδος, τις λεγεώνες των μαρτύρων που εξεπήδησαν από το υπολειμματικό καθίζημα του λαού, τους οποίους ανεβίβασε μια  αιφνιδία λάμψη θάρρους και αφοσιώσεως για να λάμψουν με αιωνία Δόξα – όταν βλέπω όλους αυτούς να τιμώνται στον ίδιο βαθμό με τους ευφυεστέρους απολογητές του δόγματος, ως οι σοφότεροι υπερασπιστές της πίστεως, τότε ευρίσκομαι δικαιωμένος στο συμπέρασμά μου ότι ο Χριστιανισμός δεν είναι μια πολιτιστική δύναμη, με την στενή και κοσμική έννοια της φράσεως.

Οι περισσότερες από τις φυλές της Νοτίου Αμερικής ευρέθησαν επί αιώνες στην αγκάλη της Εκκλησίας. Αλλά πάντοτε παρέμεναν άγριες, χωρίς να κατανοούν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό που εξεδιπλώθη  εμπρός στους οφθαλμούς τους. Δεν με εκπλήσσει το γεγονός ότι οι Τσερόκη της Βορείου Αμερικής έχουν τροποποιηθεί σε μεγάλο βαθμό από τους Μεθοδιστές ιεραποστόλους. Αλλά θα με εξέπλητε πολύ εάν αυτή η φυλή, αν και παρέμεινε με καθαρό αίμα, κατόρθωνε ποτέ να σχηματίσει ένα από τα κράτη της Αμερικανικής Ενώσεως ή να ασκήσει οποιανδήποτε επιρροή στο Κογκρέσο. Θεωρώ επίσης φυσικό ότι οι Δανοί Λουθηρανοί και οι Λουθηρανοί της Μοραβιανής προτεσταντικής Εκκλησίας έχουν ανοίξει τους οφθαλμούς των Εσκιμώων στο φως της πίστεως. Αλλά θεωρώ εξίσου φυσικό ότι οι μαθητές τους θα έπρεπε να έχουν παραμείνει στην κοινωνική κατάσταση στην οποίαν ελίμνασαν επί αιώνες. Και πάλιν, οι Λάπωνες της Σουηδίας είναι, όπως ίσως ανεμένετο, στην ίδια κατάσταση βαρβαρότητος με τους προγόνους τους, παρόλον που έχουν παρέλθει αιώνες από τότε που το ευαγγέλιον… τους έφερε για πρώτην φορά το μήνυμα της σωτηρίας.

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 204)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MΓ΄

Tο κύριο κριτήριον του Γκομπινώ για την εκτίμηση της ανωτερότητος μιας «φυλής» ήταν η ικανότης της να δημιουργεί έναν μεγάλο πολιτισμό. Κατά την γνώμη του, υπήρχαν δέκα τέτοιοι πολιτισμοί κατά τη διάρκεια της Ιστορίας, επτά στον Παλαιό Κόσμο και τρεις στην Αμερική. Οι επτά ήσαν εκείνοι των Ινδών, των Αιγυπτίων, των Ασσυρίων, των Ελλήνων, των Κινέζων, των Ρωμαίων και τελικώς «των γερμανικών φυλών». Οι Αμερικανικοί πολιτισμοί ήσαν αυτοί των Αλεγκανίων, Μεξικανών και Περουβιανών. Πρέπει να επισημανθεί ότι κατά την εποχή που έγραψε ο Γκομπινώ, ήταν ελάχιστα πιθανόν να συνειδητοποιήσουμε ότι ο πολιτισμός των Ασσυρίων προέρχεται από αυτόν των Σουμέριων. Ο Αλεγκάνιος (alleghanienne) πολιτισμός του ήταν προφανώς ένας κλάδος του αρχαίου πολιτισμού «οικοδομήσεως αναχωμάτων», που εν συνεχεία ανεγνωρίσθη ως ευρέως διαδεδομένος στις Ηνωμένες Πολιτείες.

[Οι διάφοροι πολιτισμοί αποκαλούμενοι συλλογικώς «Κτίστες Αναχωμάτων» (Mound Builders) ήσαν εγγενείς της Βορείου Αμερικής οι οποίοι, κατά την διάρκεια μιας περιόδου 5.000 ετών, εδημιούργησαν διαφόρους τύπους χωματίνων αναχωμάτων για θρησκευτικούς και τελετουργικούς, ταφικούς και οικιστικούς σκοπούς. Αυτά περιελάμβαναν τους προ-Κολομβιανούς πολιτισμούς της Αρχαϊκής περιόδου, την περίοδο Γούντλαντ (πολιτισμοί Αντένα και Χόουπγουελ). Και η περίοδος του Μισισιπή, η οποία χρονολογείται από το 3500 π.Χ. περίπου («κατασκευή» του Γουώτσον Μπρέϊκ) μέχρι και τον 16ον  αιώνα, και ζώσα σε περιοχές των Μεγάλων Λιμνών, στην κοιλάδα του ποταμού Οχάϊο και στην κοιλάδα του ποταμού Μισισιπή και στα ύδατα των παραπόταμων του.]

Από τον 19ο αιώνα, η κυρίαρχη επιστημονική άποψη είναι ότι τα αναχώματα, κατεσκευάσθησαν από αυτόχθονες λαούς της Αμερικής. Οι Ισπανοί εξερευνητές του δεκάτου έκτου αιώνος εγνώρισαν ιθαγενείς που ζούσαν σε διάφορες μεταγενέστερες πόλεις του Μισισιπή, περιέγραψαν τους πολιτισμούς τους και άφησαν τεχνουργήματα και αντικείμενα. Η έρευνα και η μελέτη αυτών των πολιτισμών και των λαών εβασίσθη κυρίως στην αρχαιολογία και στην ανθρωπολογία.

Είναι σαφές ότι με το όνομα «γερμανικές φυλές» («races germaniques») ο Γκομπινώ ενοούσε την Νορδική / Βόρειο υποφυλή της Λευκής φυλής (τους ανθρώπους τους καλουμένους και Νορδίδες). Ο πολιτισμός της συγχρόνου (μεταμεσαιωνικής) Ευρώπης απεδόθη στους ανθρώπους αυτού του φυλογονιδιακού αποθέματος, που είχαν έλθει σε κάποιο βαθμό σε γάμους με τους Σλάβους και άλλους, χωρίς να υποβαθμίσουν πολύ γρήγορα το φυσικό ένστικτό τους της πρωτοβουλίας. Οι Γερμανικοί πληθυσμοί ήσαν, για τον Γκομπινώ, ένας κλάδος της «Αρίας φυλής», στον οποίον απεδόθησαν, εν μέρει τουλάχιστον, έξι από τους μεγάλους πολιτισμούς του Παλαιού Κόσμου – όλοι, δηλαδή, εκτός από τον Ασσυριακό. Ο Γκομπινώ θεωρούσε ότι, ο πολιτισμός είχε μεταφερθεί στην Κίνα από τους Αρίους των Ινδιών. Οι Άριοι, με την έννοιά του, φαίνεται να ήσαν οι διάφοροι λευκοί λαοί που μιλούσαν ινδο-ευρωπαϊκές γλώσσες, διότι δεν τους εχαρακτήριζε με σαφείς όρους  φυσικής ανθρωπολογίας. Επίστευε πως αυτοί ήσαν οι μεγάλοι επαγωγοί  του πολιτισμού.

«Τα ευρωπαϊκά έθνη και οι απόγονοί τους ανήκουν στην πλέον όμορφη φυλή. Κάποιος πρέπει μόνον να συγκρίνει τους διαφόρους τύπους ανθρώπων διασπάρτους επάνω στην επιφάνεια της γης ώστε να πεισθεί γι ‘αυτό. Από το σχεδόν υποτυπώδες πρόσωπο και την δομή του Πελαγιανού και του Πεσεράϋ (κατοίκου της Γης του Πυρός) έως την υψηλή και με ευγενικές αναλογίες φιγούρα του Καρλομάγνου, την ευφυή κανονικότητα των χαρακτηριστικών του Ναπολέοντος και την επιβλητική μεγαλοσύνη που εκπνέεται από το βασιλικό πρόσωπο του Λουδοβίκου ΙΔ’, υπάρχει μια σειρά διαβαθμίσεων. Οι λαοί που δεν είναι λευκού αίματος προσεγγίζουν την ομορφιά, αλλά δεν την επιτυγχάνουν. Όσοι είναι πιο κοντά σε εμάς, έρχονται πιο κοντά και στην ομορφιά. Όπως είναι τα εκφυλισμένα αποθέματα των Άριων της Ινδίας και της Περσίας και οι σημιτικοί λαοί οι οποίοι εμολύνθησαν ολιγότερον από την επαφή με την μαύρη φυλή».

Και συνεχίζει ο ψευδεπιγράφως και δαιμονολογικώς θεωρούμενος ως «πρωτοκήρυξ» του πλέον αμειλίκτου ρατσισμού : «Ημπορεί να παρατηρηθεί ότι το πλέον ευχάριστο μείγμα, από την άποψη της ομορφιάς, είναι αυτό που παράγεται  από τον γάμο λευκού και μαύρου. Χρειάζεται μόνον να παραθέσουμε την εντυπωσιακή γοητεία πολλών μουλάτων, κρεολών και καντρούνων (μιγάδων κατά τεταρτημόριο), δίπλα σε μείγματα κιτρίνου και λευκού, τέτοια όπως οι Ρώσοι και οι Ούγγροι. Η σύγκριση δεν είναι προς όφελος των τελευταίων. Δεν είναι ολιγότερον βέβαιον ότι ένας όμορφος Ινδός από το Ρατζπούτ (βορειοκεντρική Ινδία – από το raja-putra, «υιος ενός βασιλέως») είναι  σαφώς ιδανικότερος  απ’ ό,τι ο τελειότερος Σλάβος.»

Στο 16ο κεφάλαιο του Α’ βιβλίου γράφει : «Αυτό είναι το μάθημα της Ιστορίας. Μας δείχνει ότι όλοι οι πολιτισμοί προέρχονται από την λευκή φυλή, ότι κανένας πολιτισμός δεν ημπορεί να υπάρξει χωρίς την βοήθειά της και ότι, μια κοινωνία είναι μεγάλη και λαμπρή μόνον στο μέτρο που διατηρεί το αίμα της ευγενικής ομάδος που την εδημιούργησε, Στον πλέον ένδοξο κλάδο του είδους μας. Από το πλήθος των λαών που ζουν ή έχουν ζήσει στην γη, μόνον δέκα έχουν ανέλθει στην θέση των πλήρων κοινωνιών. Οι  υπόλοιποι έχουν στροβιλισθεί γύρω από αυτές περισσότερον ή ολιγότερον ανεξάρτητοι, όπως οι πλανήτες γύρω από τους ηλίους τους. Αν υπάρχει κάποιο στοιχείο ζωής σε αυτούς τους δέκα πολιτισμούς το οποίον δεν οφείλεται στην ώθηση των λευκών φυλών, σε οποιονδήποτε σπόρο του θανάτου που δεν προέρχεται από τα κατώτερα αποθέματα τα οποία αναμιγνύονται μαζί τους, τότε ολόκληρη η θεωρία επί της  οποίας στηρίζεται αυτό το βιβλίο είναι ψευδής. Από την άλλη πλευρά, αν τα γεγονότα είναι όπως λέω, τότε έχουμε μιαν απρόσβλητη απόδειξη της ευγενείας του ιδικού μας είδους.

Μόνον οι πραγματικές λεπτομέρειες ημπορούν να δώσουν την τελική σφραγίδα της αληθείας στο σύστημά μου, και μόνο αυτές ημπορούν να δείξουν με αρκετή ακρίβεια τις πλήρεις συνέπειες της κυρίας θέσεώς  μου ότι, οι λαοί εκφυλίζονται μόνον λόγω των διαφόρων προσμίξεων αίματος στις οποίες υποβάλλονται. Ότι ο εκφυλισμός τους ανταποκρίνεται ακριβώς στην ποσότητα και στην ποιότητα του νέου αίματος και ότι η πλέον απίστευτη κατέρρειψη στην ζωτικότητα ενός πολιτισμού δίνεται όταν τα κυβερνώντα στοιχεία μιας κοινωνίας και εκείνα που αναπτύσσονται από την φυλετική αλλαγή έχουν γίνει τόσον πολυάριθμα, ώστε σαφώς απομακρύνονται από την ομοιογένεια που είναι απαραίτητη για την ζωή τους και συνεπώς καθίσταται αδύνατο να εναρμονισθούν και να αποκτήσουν τα κοινά ένστικτα και συμφέροντα, την κοινή λογική της υπάρξεως, η οποία είναι η μόνη δικαίωση για οποιονδήποτε κοινωνικό δεσμό. Δεν υπάρχει μεγαλυτέρα κατάρα από αυτήν την διαταραχή, διότι όσο κακό ημπορεί να έχει προξενήσει στην παρούσα κατάσταση των πραγμάτων, υπόσχεται ακόμη χειρότερο για το μέλλον.»

Οι  κατά Γκομπινώ «δέκα πολιτισμοί» που προανεφέρθησαν είναι οι εξής:

«I. Ο Ινδικός πολιτισμός…

II … Οι Αιγύπτιοι, γύρω από τους οποίους συνεκεντρώθησαν οι Αιθίοπες, οι Νούβιοι και μερικοί μικρότεροι λαοί στα δυτικά της οάσεως του Άμμωνος. Αυτή η κοινωνία εδημιουργήθη από μιαν Άρια αποικία από την Ινδία, που εγκατεστάθη στην άνω κοιλάδα του Νείλου. .. και

III. Οι Ασσύριοι, με τους οποίους ημπορούν να ταξινομηθούν οι Εβραίοι, οι Φοίνικες, οι Λύδιοι, οι Καρχηδόνιοι και οι Χυμιαρίτες. Εχάρησαν τις πολιτιστικές ιδιότητές τους στις μεγάλες Λευκές εισβολές που ημπορούν να ομαδοποιηθούν κάτω από το όνομα των απογόνων του Σημ και του Χαμ. Οι Ζωροαστρικοί Ιρανοί που εκυβέρνησαν μέρος της Κεντρικής Ασίας υπό τα ονόματα των Μήδων, των Περσών και των Βακτρίων, ήσαν κλάδοι  της οικογενείας των Αρίων.

  1. Οι Έλληνες …
  2. Ο κινεζικός πολιτισμός, που προέρχεται από μιαν αιτία παρομοία προς εκείνη που λειτουργεί στην Αίγυπτο. Μια αποικία της Αρίας φυλής από την Ινδία έφερε το φως του πολιτισμού και στην Κίνα. Αντί, όμως, να αναμειχθούν με μαύρους λαούς, όπως στον Νείλο, η αποικία απερροφήθη από τους Μαλαίους και τις κίτρινες φυλές και ενισχύθηκε, από τα βορειοδυτικά, με έναν ικανό αριθμό λευκών στοιχείων, εξίσου Αρίων, αλλά όχι πλέον Ινδουιστών.
  3. Ο αρχαίος πολιτισμός της ιταλικής χερσονήσου, το λίκνο του ρωμαϊκού πολιτισμού ….

VII. Οι γερμανικές φυλές, οι οποίες τον 5ον  αιώνα μετεμόρφωσαν τον δυτικό νου. Αυτοί ήσαν επίσης Άριοι.

VIII – X. Οι τρεις πολιτισμοί της Αμερικής: ο Αλεγκάνιος , ο Μεξικανικός και ο Περουβιανός.»

Το εκτεταμένο  βιβλίο του Γκομπινώ τελειώνει σε μιαν απαισιόδοξη σημείωση: Η υβριδοποίηση κατέστρεψε τους μεγάλους πολιτισμούς της συγχρόνου εποχής, όπως είχε καταστρέψει και εκείνους του παρελθόντος. «Έτσι η ανάμειξη, η ανάμειξη παντού, πάντοτε ανάμειξη: αυτό είναι το σαφέστερο, το βεβαιότερο και ανθεκτικότερο έργο των μεγάλων κοινωνιών και των ισχυρών πολιτισμών !». Ο πολυμαθής στοχαστής αναγνωρίζει δύο περιόδους στην ύπαρξη του ανθρώπου στην Γη : «Αυτή που έχει περάσει, είχε ιδεί και κατείχε την νεότητα, την δύναμη, το πνευματικό μεγαλείο του είδους. Η άλλη, που έχει αρχίσει, θα γνωρίσει την παραπαίουσα πομπή προς την απαθλίωση».

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 203)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MB΄

OΚόμης ντε Γκομπινώ έγραψε μια διάσημη φυλογνωσική και ιστορική πραγματεία, καθώς και μυθιστορήματα και διηγήματα για τα οποία κυρίως τον ενθυμούνται σήμερον. Αλλά διάφορα παραδείγματα της φυλετικής του οπτικής είναι αρκούντως κοινά και στα φανταστικά του έργα. Ο Γκομπινώ επισημαίνει ότι η Ελίζαμπεθ, η δυναμική ηρωίς της «Αδελαΐδος» (1869), είναι Αρία. («Nouvelles»,σ. 19).Στις αρχικές σελίδες του «Les Pleiades» (1874), επικεντρώνεται στην αντίθεση ανάμεσα σε έναν βαρύ, σκοτεινόχρωμο  και απαθή Ελβετό και έναν λεπτό, ξανθό, ζωηρό Λομβαρδό. Περαιτέρω στο μυθιστόρημα ο συγγραφεύς μας πληροφορεί ότι η Αγγλία είναι κατοικημένη «από αυτήν την ευτυχή φυλή, από αυτό το πρότιμο έθνος», (σελίς 30, Βιβλίο Ι, Κεφάλαιον 3). Μάλιστα η Λούση, μία Αγγλίς, είναι η επιτομή της χάριτος. Οι σύντομες ιστορίες στις «Ασιατικές νουβέλες» (1876) έχουν επίσης φυλετική έμπνευση. Ο Γκομπινώ επισημαίνει στην εισαγωγή του στο έργο ότι, περιγράφει το γήρας μιάς φυλής (των Λευκών Αρίων). Και αν ο Μοχσέν  ο ήρωας του διηγήματος «Οι εραστές του Κανταχάρ», είναι όμορφος και σθεναρός, αυτό συμβαίνει επειδή είναι ένας καθαρόαιμος Αφγανός και όχι κάποιος μιγάς. Η δύναμη της φυλής απεικονίζεται στην περίπτωση της Ομν – Τζεχάν, της ηρωίδος στο διήγημα «Η χορεύτρια της Σαμάχα» : Παρά το γεγονός ότι η σύζυγος ενός Ρώσου στρατηγού την είχε υιοθετήσει στην ηλικία των τριών ή τεσσάρων ετών και την αντιμετώπιζε ωσάν δική της κόρη, η έφηβη, υπακούουσα την κλήση του πολεμοχαρούς Λεσγιανού αίματός της, επέδειξε έναν ακραίο βαθμό αγριότητος. Προσεπάθησε ακόμη και να στραγγαλίσει την τροφό της και να τυφλώσει μία από τις θετές αδελφές της.

Οι ναζί εδανείσθησαν πολλές ιστορικές παρατηρήσεις και  παραδοχές από την ιδεολογία του Γκομπινώ, ενώ ο ίδιος δεν ήταν αντισημίτης, θα ημπορούσε μάλιστα να χαρακτηρισθεί ως το ακριβώς αντίθετο. (Paul Fortier, «Γκομπινώ and German Racism» στο «Comparative Literature», τόμος  19, τεύχος 4 – 1967, σελίδες 341 – 350). Ο Γκομπινώ εξεφράσθη θετικώς για τους Εβραίους, στο δοκίμιόν του για την ανισότητα των φυλών, όπου τους αναφέρει ως «ελεύθερο, ισχυρό και ευφυή λαό, ο οποίος προέκοψε, παρά τις αντιξοότητες στην Γη του Ισραήλ».

Ο Γκομπινώ εθεώρησεν ότι ο πρώιμος πολιτισμός των Εβραίων προήλθεν από εκείνον της Μεσοποταμίας, με κάποια αιγυπτιακή επιρροή. Η ανικανότης τους να δημιουργήσουν έναν πραγματικώς ανεξάρτητο πολιτισμό απεδόθη στο γεγονός ότι ήσαν «χαμιτοποιημένοι» / «chamatises» (δηλαδή, υβριδοποιήθησαν σε κάποιον βαθμό με τους Χαμίτες). Παρ’ όλα απέδιδε μεγάλη  σημασία και ιστορική αξία στους Εβραίους. Εκείνοι που καθ΄ υπερβολήν έχουν την τάση να αποδίδουν με ευκολία σε αυτόν τον κακό του ναζισμού, θα εκπλαγούν όταν διαβάσουν αυτά που πράγματι έγραψε.

Επικαλούμενος και τις παρατηρήσεις του Γερμανού ιατρού, φυσιολόγου, συγκριτικού ανατόμου και ερπατολόγου Γιοχάννες Πέτρους Μύλλερ (στο δίτομον έργον του :  «Handbuch der Physiologie des Menschen fόr Vorlesungen», Coblenz, (1833-1840), εκδόσεις J. Hφlscher / τόμος Β΄ σελίς 639) ο Γκομπινώ γράφει: «Μετά τους Άραβες, θα αναφέρω τους Εβραίους, οι οποίοι είναι ακόμα πιο αξιοσημείωτοι στην εν λόγω συσχέτιση, καθώς έχουν εγκατασταθεί σε χώρες με πολύ διαφορετικό κλίμα από αυτό της Παλαιστίνης και έχουν εγκαταλείψει τον αρχαίο τρόπο ζωής τους. Ωστόσον, ο εβραϊκός τύπος παρέμεινε  πολύ ίδιος. Οι τροποποιήσεις που έχει υποστεί δεν έχουν ουσιώδη σημασία και ποτέ δεν ήσαν αρκετές, σε οποιαδήποτε χώρα ή γεωγραφικό πλάτος, ώστε να αλλάξει ο γενικός χαρακτήρας της φυλής. Οι πολεμοχαρείς Ρεχαμπίτες της αραβικής ερήμου, οι ειρηνικοί πορτογάλοι, γάλλοι, γερμανοί και πολωνοί Εβραίοι ομοιάζουν όλοι. Είχα την ευκαιρία να εξετάσω εκ του σύνεγγυς έναν από το τελευταίον είδος. Τα χαρακτηριστικά και το περίγραμμα της κατατομής του προέδιδαν σαφώς την προέλευσή του. Τα μάτια του ήσαν ιδιαιτέρως αξέχαστα. Αυτός ο κάτοικος του βορρά, του οποίου οι άμεσοι πρόγονοι είχαν ζήσει, επί πολλές γενεές, στο χιόνι, εφάνη να έχει μόλις μαυρισθεί από τις ακτίνες του συριακού ήλιου. Το σημιτικό πρόσωπο φαίνεται ακριβώς το ίδιο, στα κύρια χαρακτηριστικά του, όπως φαίνεται στους αιγυπτιακούς πίνακες πριν από τρεις ή τέσσερις χιλιάδες χρόνια και σε πολλά άλλα. Και το βρίσκουμε επίσης, σε μιαν εξ ίσου εντυπωσιακή και αναγνωρίσιμο μορφή υπό τις πλέον ποικίλες και διαφορετικές συνθήκες του κλίματος. Η ταυτότης του απογόνου και του προγόνου δεν σταματά στα χαρακτηριστικά: συνεχίζεται και στο σχήμα των άκρων και στην ιδιοσυγκρασία. Οι Γερμανοεβραίοι είναι συνήθως μικρότεροι και λεπτότεροι από ότι οι άντρες της ευρωπαϊκής φυλής, μεταξύ των οποίων έζησαν εδώ και αιώνες. Επιπλέον, η ηλικία γάμου μεταξύ τους είναι πολύ ενωρίτερον από ότι μεταξύ των συμπατριωτών τους μιας άλλης φυλής ».

Παραθέτει λοιπόν τους Εβραίους ως παράδειγμα ενός κληρονομικώς ανωτέρου λαού που ζει, και για μιαν εποχή που ακμάζει όπως οι Αρμένιοι, σε ένα κάπως δυσμενές περιβάλλον: «… οι Εβραίοι που περιεστοιχίσθησαν από φυλές οι οποίες ομιλούσαν διαλέκτους μιας γλώσσης σχετικής με την ιδική τους, εξεπέρασαν παρόλα αυτά όλες αυτές τις ομάδες. Κάποιος ημπορεί να τους ιδεί πολεμιστές, γεωργούς, επιχειρηματίες. Η μοναρχία, η θεοκρατία, η πατριαρχική εξουσία των αρχηγών των οικογενειών και η δημοκρατική δύναμη του λαού εκπροσωπούνται από συνελεύσεις και προφήτες, ισορροπημένες μεταξύ τους με έναν πολύ περίεργο τρόπο. Κάποιος ημπορεί να τους ιδεί υπ’ αυτήν την εξαιρετικώς πολύπλοκο μορφή διακυβερνήσεως, να διασχίζουν πολλούς αιώνες ευημερίας και δόξης και να υπερπηδούν, με ένα από τα πλέον έξυπνα συστήματα μεταναστεύσεως, τις δυσκολίες που δημιουργεί η επέκτασή τους στα στενά όρια της επικρατείας τους. Και κάποτε, ποία ήταν η επικράτειά τους; … Σε αυτήν την αθλία γωνιά του κόσμου, αυτό που ήταν οι Εβραίοι, επαναλαμβάνω, ήταν ένας λαός ικανός σε όλα όσα ανέλαβε, ένας ελεύθερος λαός, ένας ισχυρός λαός, ένας ευφυής λαός. Όταν, με τα όπλα τους ακόμα στα χέρια τους, έχασαν γενναίως την θέση ενός ανεξαρτήτου έθνους, προσέφεραν στον κόσμο σχεδόν τόσους μορφωμένους δόκτορες (docteurs)  όσους και  εμπόρους».

Παρόλον που ο Γκομπινώ απεδέχθη την συμβατική ή «μονογονετική» άποψη ότι όλη η ανθρωπότης είχε μία και μόνη προέλευση, δεν εδίστασε να τοποθετήσει ορισμένες εθνικές ταξινομικές ομάδες σε χαμηλότερο πνευματικό επίπεδο από τις άλλες. «Ο Ευρωπαίος», παρατηρεί, «δεν ημπορεί να ελπίζει στον εκπολιτισμό του Νέγρου», αλλά σπεύδει να επισημάνει αυτό τον αμβλύ ισχυρισμό υποστηρίζων ότι, δεν εξετάζει εδώ τις ηθικές και πνευματικές ικανότητες των μεμονωμένων, λαμβανομένων χωριστά. «Απορρίπτω απολύτως», γράφει, «το είδος του επιχειρήματος που συνίσταται στο να λέει : “ Κάθε Νέγρος είναι ανόητος” και κύριος λόγος για να το πράξω είναι ότι πρέπει να αναγκαστώ να αναγνωρίσω ότι κάθε Ευρωπαίος είναι ακατανόητος και εγώ κρατώ τον εαυτό μου εκατοντάδες λεύγες μακράν ενός τέτοιου παραδόξου». Ο Γκομπινώ επίσης απορρίπτει εντελώς τον χλευασμό του Βενιαμίν Φραγκλίνου ότι «… ο Νέγρος είναι ένα ζώο που τρώει όσο το δυνατόν περισσότερον και εργάζεται όσο το δυνατόν ολιγότερον».

«Έχω αρνηθεί την υπερβολική βλακεία ή την χρονία ανοησία, ακόμη και ανάμεσα στις πλέον υποβαθμισμένες φυλές. Προχωρώ πολύ περισσότερον από τους αντιπάλους μου, διότι δεν αμφισβητώ ότι πολλοί αρχηγοί των Νέγρων υπερβαίνουν το κοινό επίπεδο το οποίον ημπορούν να επιτύχουν οι αγρότες μας ή ακόμη και οι αξιοπρεπώς μορφωμένοι και ταλαντούχοι αστοί μας, με την δύναμη και την αφθονία των ιδεών τους, τον υψηλό βαθμό της εφευρετικότητος των νοών τους και την ένταση των ενεργών ικανοτήτων τους. Εκατό φορές και πάλιν, δεν ευρίσκομαι σε αυτό το στενό έδαφος των ατομικοτήτων. Μου φαίνεται πολύ άδικο για την επιστήμη να εστιάζουμε σε τέτοια μάταια επιχειρήματα».

Ο Γκομπινώ εθεώρησεν ότι οι περισσότεροι επιστημονικοί παρατηρητές έδειξαν μιαν έντονο τάση να παρουσιάζουν υπερβολικώς χαμηλή εκτίμηση των πρωτογόνων ανθρωπίνων τύπων. «Στους πλέον αποκρουστικούς κανιβάλους», ισχυρίσθηκε, «παραμένει μια σπίθα θείου πυρός και η ικανότης κατανοήσεως ημπορεί να αφυπνισθεί, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό».

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 202)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος MA΄

Aναλύοντες ενδελεχώς την εξέλιξη των ανθρωπολογικών θεωριών και την εκ μέρους τους προσέγγιση του εθνοφυλετικού ζητήματος, παραθέτουμε απανθισματικώς μερικές οξυδερκείς, ωμές ή και ιδιάζουσες παρατηρήσεις του πολυγραφοτάτου Κόμητος Αρθούρου ντε Γκομπινώ, συγγραφέως του «Εγχειριδίου περί της ανισότητος των φυλών»  (το οποίον μεταπολεμικώς έχει επικριθεί με …δαιμονολογική υπερβολή).  Γράφει λοιπόν με προφητική οξυδέρκεια :

«Οι Άγγλοι είναι οι κύριοι της Ινδίας και όμως η ηθική επιβολή τους επί των υπηκόων τους είναι σχεδόν ανύπαρκτη.  Οι ίδιοι είναι επηρεασμένοι πολυτρόπως από τον τοπικό πολιτισμό και δεν ημπορούν να επιτύχουν την σφράγιση των ιδεών τους εφ’ ενός  λαού ο οποίος φοβάται μεν τους κατακτητές του, αλλά μόνον φυσικώς κυριαρχείται από αυτούς. Διατηρεί την ψυχή του ορθή και τις σκέψεις του εκτός των ιδικών τους. Η φυλή των Ινδών έχει καταστεί ξένη προς την φυλή η οποία την κυβερνά σήμερον, ο δε πολιτισμός της δεν υπακούει στον νόμο που χαρίζει την μάχη στους ισχυρούς. Οι εξωτερικές μορφές, τα βασίλεια και οι αυτοκρατορίες έχουν αλλάξει και θα αλλάξουν πάλι. Αλλά τα θεμέλια επί των οποίων στηρίζονται και από τα οποία πηγάζουν, δεν αλλάζουν απαραιτήτως μαζί τους. Αν και το Χαϊντεραμπάντ, η Λαχόρη και το Δελχί δεν είναι πλέον πρωτεύουσες, η ινδική κοινωνία εξακολουθεί να υφίσταται. Θα έλθει μια στιγμή, κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο, όταν η Ινδία θα ζει και πάλι δημοσίως, όπως ήδη πράττει ιδιωτικώς, ήτοι συμφώνως προς τους ιδικούς της νόμους. Και, με τη βοήθεια είτε των πράγματι υπαρχουσών εκεί φυλών, είτε μιας άλλης υβριδικής φυλής, προερχομένης από αυτές, θα αναλάβει και πάλιν, με την πλήρη έννοια της λέξεως, μια πολιτική προσωπικότητα.»

Και συνεχίζει αλλού με οξύαιχμο κριτικό πνεύμα : «….Όλοι οι άνθρωποι είναι αδέλφια”. Αυτό είναι το πολιτικό αξίωμα. Θα θέλατε να το ακούσετε με την επιστημονική του μορφή; “Όλοι οι άνθρωποι”, λένε οι υπερασπιστές της ισότητος των ανθρώπων, “διαθέτουν παρόμοιες πνευματικές δυνάμεις, ιδίας φύσεως, ιδίας αξίας, ιδίου φάσματος”. Αυτά δεν είναι ίσως τα ακριβή τους λόγια, αλλά βεβαίως αποδίδουν σωστά το νόημα. Έτσι, ο εγκέφαλος του Ινδιάνου Χιουρόν περιέχει σε μια πρώιμο, μη αναπτυγμένη μορφή, μια νοημοσύνη η οποία είναι απολύτως ίδια όπως εκείνη του Άγγλου ή του Γάλλου! Γιατί λοιπόν, κατά την διάρκεια των αιώνων, δεν επενόησε την τυπογραφία ή την ατμοκίνηση; Θα ήμουν αρκούντως δικαιολογημένος να ερωτήσω τον Χιουρόν μας γιατί, αν είναι ίσος με τους Ευρωπαϊκούς μας λαούς, η φυλή του ουδέποτε παρήγαγε έναν Καίσαρα ή έναν Καρλομάγνο ανάμεσα στους πολεμιστές της, και γιατί οι βάρδοι και οι μάγοι της έχουν αμελήσει -με κάποιον ανεξήγητο τρόπο- να καταστούν Όμηροι και Γαληνοί. Η δυσκολία τους απαντάται συνήθως με την δοξολογημένη φράση “η κυρίαρχη επιρροή του περιβάλλοντος”.

Συμφώνως προς αυτό το δόγμα, ένα νησί δεν θα ιδεί τα ίδια θαύματα του πολιτισμού όπως μια χερσαία ήπειρος, οι ίδιοι άνθρωποι θα είναι διαφορετικοί στον βορρά από αυτό που είναι στο νότο, τα δάση δεν θα επιτρέπουν τις εξελίξεις οι οποίες ευνοούνται από την ανοικτή ύπαιθρο χώρα. Τι άλλο; Η υγρασία ενός βάλτου, υποθέτω, θα παράξει έναν πολιτισμό ο οποίος αναποφεύκτως θα είχε καταπνιγεί από την ξηρότητα της Σαχάρας! Όσον ευρηματικές και αν είναι αυτές οι μικρές υποθέσεις, η μαρτυρία του γεγονότος είναι εναντίον τους. Παρά τον άνεμο και την βροχή, το ψύχος και την ζέστη, την ακαρπία και την καρποφορία, ο κόσμος έχει ιδεί την βαρβαρότητα και τον πολιτισμό να ανθίζουν παντού, αλληλοδιαδόχως, στο ίδιο έδαφος. Ο ζωώδης φελλάχος μαυρίζει από τον ίδιο ήλιο που έκαιγε τον ισχυρό ιερέα της Μέμφιδος. Ο πολυμαθής καθηγητής του Βερολίνου διαλέγεται  υπό τον ίδιο αντίξοο ουρανό ο οποίος κάποτε αντίκρυσε  την δύστυχη  ύπαρξη του αγρίου Φινλανδού.

Το περίεργο σημείο είναι ότι, η θεωρία της ισότητος, την οποίαν εναγκαλίζεται  η πλειονότης των ανθρώπων και έχει διαπεράσει τα έθιμα και τα θεσμικά μας όργανα, δεν υπήρξεν αρκούντως ισχυρά ώστε να ανατρέψει τα εναντίον της αποδεικτικά στοιχεία. Και εκείνοι οι οποίοι είναι κατά το πλείστον πεπεισμένοι για την αλήθειά της, καθημερινώς αποτίουν φόρον τιμής στο αντίθετόν της. Ουδείς, ουδέποτε αρνείται να παραδεχθεί ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των εθνών και η συνηθισμένη ομιλία των ανθρώπων, με μιαν αφελή ασυνέπεια, ομολογεί το γεγονός. Σε αυτό, μάλλον μιμείται την πρακτική άλλων εποχών, οι οποίες – και για τον ίδιο λόγο – δεν ήσαν ολιγότερον πεπεισμένες απ΄ ό,τι εμείς περί της απολύτου ισότητος των φυλών».

Ο Γκομπινώ απαξίωσε την σημασία του περιβάλλοντος : «Θέλω να ειπώ ότι δεν ήταν ο τόπος που εδημιούργησε την αξίαν ενός έθνους, διότι  ποτέ δεν το έκανε και ποτέ δεν θα το κάνει. Αντιθέτως, ήταν το έθνος που προσέδωσε προσφάτως και παλαιότερον, αλλά και θα προσδώσει στο μέλλον στην εδαφική περιοχή την όποια οικονομική, ηθική και πολιτική αξία της». Επισημαίνει ότι οι μεγάλοι πολιτισμοί της Ινδίας, της Αιγύπτου, της Κίνας και της Μεσοποταμίας δεν ευνοήθησαν από την φύση. Οι άνθρωποι που ίδρυσαν αυτούς τους πολιτισμούς έπρεπε να φέρουν τα κοινωνικά συστήματά τους σε υψηλά πρότυπα, «….πριν ημπορέσουν να επωφεληθούν από τα υπαρκτά φυσικά πλεονεκτήματα, με την άρδευση και παρεμφερή τεχνολογικά εγχειρήματα».

Και πάλιν περί της επιδράσεως του περιβάλλοντος γράφει:  «Θα αναφερθώ στους Αρμενίους, αποκλεισμένους στα βουνά τους (στα ίδια βουνά όπου πολλοί άλλοι λαοί ζουν και πεθαίνουν ως βάρβαροι), οι οποίοι επέτυχαν  από γενεά σε γενεά, από την πολύ απομακρυσμένη αρχαιότητα, ένα αρκούντως υψηλό επίπεδο πολιτισμού. Παρόλα αυτά, οι περιοχές αυτές ήσαν σχεδόν σφραγισμένες, δίχως καμίαν αξιοσημείωτη γονιμότητα και χωρίς οποιαδήποτε επικοινωνία με την θάλασσα ».

«Ευρίσκουμε λαούς λίαν παρομοίου τύπου, οι οποίοι ζουν στις αντίθετες πλευρές του κόσμου και υπό πολύ διαφορετικές συνθήκες, του κλίματος και όλων των υπολοίπων. Οι εθνολόγοι συμφωνούν επ’ αυτού του σημείου αυτού και ορισμένοι μάλιστα πιστεύουν ότι οι Οττεντότοι είναι μια κινεζική αποικία, μια υπόθεση αδύνατη για άλλους λόγους, λόγω της ομοιότητός τους με τους κατοίκους της “Ουρανίου Αυτοκρατορίας”» (Κίνας).

Ο συγγραφεύς αναφέρεται εδώ στον Βαρωνέτο σερ Τζων Μπάρροου, (1764 -1848), συνεργάτη της «Βασιλικής Εταιρείας» και της «Βασιλικής Γεωγραφικής Εταιρείας». Αυτός ήταν ένας Άγγλος πολιτικός και συγγραφεύς, που μεταξύ άλλων έγραψε το «Ταξίδι στο εσωτερικό της νοτίου Αφρικής»(1806), όπου παρέθεσε αυτήν του την άποψη περί Οττεντότων. Επ’ αυτής ο Γκομπινώ γράφει : «…. την εβάσισε σε ορισμένα σημεία της ομοιότητος των προαναφερομένων πληθυσμών, στο σχήμα της κεφαλής και στο κιτρινωπό χρώμα του δέρματος των ιθαγενών του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδος. Ένας ταξιδιώτης, το όνομα του οποίου λησμονώ, έφερε ακόμα  και πρόσθετα στοιχεία, παρατηρών ότι οι Οττεντότοι φορούν συνήθως ένα κάλυμα κεφαλής όπως ο κωνικός πίλος  των Κινέζων. Κατά τον ίδιο τρόπο, μερικοί έχουν ιδει μια μεγάλη ομοιότητα μεταξύ των προσωπογραφιών που έχουμε από τους αρχαίους Ετρούσκους και από τους Αραουκάνους της Νοτίου Αμερικής. Στα χαρακτηριστικά και στην γενική μορφή τους οι Ινδιάνοι Τσερόκη φαίνονται  σχεδόν ταυτόσημοι με πολλούς από τους ιταλικούς λαούς, όπως οι Καλαβρέζοι. Ο συνηθισμένος τύπος προσώπου μεταξύ των κατοίκων της Ωβέρνης, ιδιαιτέρως των γυναικών, ομοιάζει πολύ ολιγότερον με τους συνήθεις Ευρωπαίους απ’ ό,τι με πολλές ινδιάνικες φυλές της Βορείου Αμερικής. Έτσι, όταν παραδεχόμεθα ότι η φύση ημπορεί να παράγει παρομοίους τύπους σε ιδιαιτέρως  απομεμακρυσμένες χώρες, υπό διαφορετικές συνθήκες ζωής και κλίματος, καθίσταται αρκούντως σαφές ότι, οι ανθρώπινες φυλές δεν αποκτούν τις ποιότητές τους από καμία εκ των εξωτερικών δυνάμεων οι οποίες είναι  σήμερα ενεργές».

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 201)

 

 

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Μέρος Μ΄

Oαμφιλεγόμενος, λεπτολόγος και ευρυμαθής Κόμης Αρθούρος ντε Γκομπινώ, επεξηγεί αναλυτικώς στο  εκτενές και πολύπλευρο «Εγχειρίδιον περί της ανισότητος των φυλών» :

«Τα μεγάλα γεγονότα – οι αιματηροί πόλεμοι, οι επαναστάσεις και η διάλυση των νόμων – που ήσαν διαδεδομένα επί τόσα πολλά χρόνια στα κράτη της Ευρώπης, είναι ικανά να μεταστρέψουν τους νόες των ανθρώπων στην μελέτη των πολιτικών προβλημάτων. Ενώ ο κοινός  άνθρωπος εκτιμά απλώς και μόνον τα άμεσα αποτελέσματα και συσσωρεύει όλο τον έπαινο και την ευθύνη στον μικρόν ηλεκτρικό σπινθήρα  που σηματοδοτεί την επαφή με τα δικά του συμφέροντα, ο σοβαρότερος στοχαστής θα προσπαθήσει να ανακαλύψει τις κρυμμένες αιτίες αυτών των φοβερών αναταραχών. Θα εγκύψει, με τον φανό ανά χείρα, στα σκοτεινά μονοπάτια της φιλοσοφίας και της ιστορίας. Και στην ανάλυση της ανθρωπίνης καρδίας ή της προσεκτικής αναζητήσεως μεταξύ  των χρονικών του παρελθόντος, θα προσπαθήσει να κερδίσει την βασική  κλείδα του αινίγματος που έχει συγχύσει επί μακρόν την φαντασία του ανθρώπου.

Η θανάσιμη ασθένεια των πολιτισμών και των κοινωνιών εξελίσσεται από γενικές αιτίες, οι οποίες είναι κοινές για αυτούς, η πτώση των πολιτισμών είναι η πλέον εντυπωσιακή και, ταυτοχρόνως, η πλέον συγκεχυμένη, εξ όλων των φαινομένων της ιστορίας. Πρόκειται για μια συμφορά που προκαλεί φόβο στην ψυχή και πάντως έχει πάντα σε εφεδρεία κάτι τόσον μυστηριώδες και τόσον τεράστιο, ώστε ο στοχαστής δεν κουράζεται  ποτέ να το κοιτά, να το μελετά, να ψηλαφεί τα μυστικά του. Αναμφισβητήτως η γέννηση και η ανάπτυξη των λαών προσφέρουν ένα πολύ αξιόλογο θέμα για τον παρατηρητή. Οι διαδοχικές εξελίξεις των κοινωνιών, τα κέρδη τους, οι κατακτήσεις τους, οι θρίαμβοι τους, έχουν κάτι το οποίον κυριεύει ζωηρώς την φαντασία και την κρατά αιχμάλωτη.

Ο φανατισμός, η πολυτέλεια, η διαφθορά των ηθών και η ασέβεια δεν οδηγούν αναγκαστικώς στην πτώση των κοινωνιών. Πρέπει πρώτα να εξηγήσω αυτό που κατανοώ ως μια “κοινωνία”. Δεν εννοώ την περισσότερον ή ολιγότερον εκτεταμένη σφαίρα εντός της οποίας ασκείται μια ορισμένη κυριαρχία,  υπό την μίαν ή την άλλη μορφή. Η Αθηναϊκή δημοκρατία δεν είναι διόλου περισσότερον “κοινωνία” υπό την έννοιάν μας, από το Βασίλειον της Μαγκάντα; Την Αυτοκρατορία του Πόντου ή το Χαλιφάτο της Αιγύπτου κατά την εποχή των Φατιμιδών. Αυτά είναι θραύσματα κοινωνιών, τα οποία αναμφισβητήτως αλλάζουν, συνενούνται ή διαλύονται, συμφώνως προς τους φυσικούς νόμους, αλλά η ύπαρξή τους ή ο θάνατός τους δεν συνεπάγονται την ύπαρξη ή το θάνατο μιας κοινωνίας. Η διαμόρφωσή τους είναι συνήθως ένα μεταβατικό φαινόμενο, το οποίον  έχει περιορισμένη ή έμμεσο επίδραση επί του πολιτισμού στον οποίο προκύπτουν. Αυτό που εννοώ ως “κοινωνία” είναι μια ομάς ανθρώπων συγκινουμένων από παρόμοιες ιδέες και από ίδια ένστικτα. Η πολιτική τους ενότης ημπορεί να είναι περισσότερον ή ολιγότερον ατελής, αλλά η κοινωνική τους ενότης πρέπει να είναι πλήρης : Έτσι, η Αίγυπτος, η Ασσυρία, η Ελλάς, η Ινδία και η Κίνα ήσαν -ή ακόμη είναι- το θέατρον όπου διακριτές και χωριστές κοινωνίες έχουν διαδραματίσει τα δικά τους πεπρωμένα, εκτός από την περίπτωση που αυτές συνεδέθησαν επί κάποιο χρονικό διάστημα από πολιτικά προβλήματα».

[Η Μαγκάντα είναι μια περιοχή στο ινδικό ομόσπονδο κράτος του Μπιχάρ και στην αρχαιότητα εσχημάτιζε μίαν  από τις  δεκαέξι Μάχα – Τζαναπάντας («Μεγάλες Χώρες») της αρχαίας Ινδίας. Πυρήν του βασιλείου ήταν η περιοχή του Μπιχάρ νοτίως του Γάγγη ποταμού. Η πρώτη του πρωτεύουσα ήταν η Ρατζαγκρίχα (η σύγχρονη Ρατζγκίρ) και στην συνέχεια η Παταλιπούτρα (η σύγχρονη Πάτνα). Το βασίλειον της Μαγκάντα επεξετάθη και συμπεριέλαβε το μεγαλύτερο μέρος του Μπιχάρ και της Βεγγάλης μετά την κατάκτηση των βασιλείων Λιτσάβι και Άνγκα, αντιστοίχως, ακολουθουμένη και από την κατάκτηση ενός μεγάλου μέρους του ανατολικού Ουτάρ Πραντές  και της Οντίσα.  Το αρχαίο βασίλειο της Μαγκάντα αναφέρεται ιδιαιτέρως στα κείμενα του Τζάϊνισμού και του Βουδισμού, καθώς ήταν η επικρατούσα πολιτειακή δύναμη στην γεωγραφική περιοχή όπου εγεννήθησαν ο Μαχαβίρα και ο Βούδας, ενώ ο τελευταίος απέκλεισε το βασίλειο ως  κληρονομία του. Αναφέρεται επίσης στην Ραμαγιάνα, στην Μαχαμπαράτα και στις Πουράνας. Ένα κράτος Μαγκάντα καταγράφεται και στα βεδικά κείμενα, σε εποχή πολύ πρωιμοτέρα του 600 π. Χ.

Η παλαιοτέρα αναφορά στον λαό Μαγκάντα εμφανίζεται στην Αθάρβα – Βέδα, όπου ευρίσκονται στον κατάλογο λαών ομού  με τους Άνγγας, Γκαντάρις και Μουτζαβάτ. Η Μαγκάντα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο όχι μόνον στην ανάπτυξη του τζαϊνισμού και του βουδισμού, αλλά επίσης δύο από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες της Ινδίας, η αυτοκρατορία των Μωρύα και η αυτοκρατορία Γκούπτα, προήρχοντο από τη Μαγκάντα. Αυτές οι αυτοκρατορίες πρσέφεραν μεγάλες προόδους στην επιστήμη της αρχαίας Ινδίας, στα μαθηματικά, στην αστρονομία, στην θρησκεία και στην φιλοσοφία θεωρούνται δε η Χρυσή Εποχή της Ινδίας.]

Και συνεχίζει : «Η αζτέκικη αυτοκρατορία στην Αμερική φαίνεται ότι απέκτησε οντότητα  κυρίως “προς μεγαλυτέρα δόξα” του φανατισμού. Δεν ημπορώ να φανταστώ τίποτα φανατικότερον από μια κοινωνία όπως αυτή των Αζτέκων, η οποία εστηρίζετο  σε ένα θρησκευτικό θεμέλιο, ποτιζόμεννο συνεχώς από το αίμα της ανθρωποθυσίας. Έχει απορριφθεί, ίσως με κάποιαν αλήθεια, ότι οι αρχαίοι λαοί της Ευρώπης εξασκούσαν κάποτε τελετουργική δολοφονία επί των θυμάτων που εθεωρούντο αθώα, με εξαίρεση τους ναυαγούς ναυτικούς και τους αιχμαλώτους πολέμου. Αλλά για τους αρχαίους Μεξικανούς, το ένα θύμα ήταν τόσο βολικό όσο και το άλλο. Με μιαν αγριότητα επισήμως αναγνωρισμένη από έναν σύγχρονο φυσιολόγο (τον Τζέϊμς Κόουλς Πρίτσαρντ στο έργον του «Φυσική Ιστορία του Ανθρώπου» -1843) ως χαρακτηριστικό των φυλών του Νέου Κόσμου, εσφαγίαζαν επί των βωμών τους συμπολίτες τους, δίχως έλεος, δίχως δισταγμό  και χωρίς διακρίσεις. Αυτό δεν τους εμπόδισε από το να είναι ένας ισχυρός, εργατικός και πλούσιος λαός, ο οποίος βεβαίως θα ήκμαζε, θα κυριαρχούσε και θα έσφαζε επί πολλoύς ακόμη αιώνες, αν δεν επενέβαινε η μεγαλοφυΐα του Χερνάντο Κορτές και το θάρρος των συντρόφων του, ώστε να θέσει τέλος στη τερατώδη ύπαρξη μιας τέτοιας αυτοκρατορίας. Συνεπώς ο φανατισμός δεν προκαλεί την πτώση των κρατών».

Στην επεξηγητική του υποσημείωση ο Κόμης ντε Γκομπινώ αναφέρει ότι (πέραν του Άγγλου ιατρού, ανθρωπολόγου και γεωγράφου Πρίτσαρντ), ο βιολόγος και  φυσιοδίφης δόκτωρ Καρλ Φρήντριχ Φίλιππ φον Μάρτιους  και ο βιολόγος Ιωάννης Βαπτιστής Ιππότης φον Στιξ, είναι σαφείς και κατηγορηματικοί  επί του ζητήματος της ψυχοβιολογίας και του χαρακτήρος των ιθαγενών της Νοτίου Αμερικής,  στο τρίτομο, 1388 σελίδων βιβλίον τους «Ταξίδια στην Βραζιλία κατά διαταγήν της Αυτού Μεγαλειότητος του Μαξιμιλιανού Ιωσήφ του Α’ Βασιλέως της Βαυαρίας, πραγματωθέντα και περιγραφέντα κατά τα έτη 1817-1820. Εκεί (1ος  τόμος – σελίδες 379-380),  γράφουν μεταξύ άλλων :

«Η ιδιοσυγκρασία των Ινδιάνων της Αμερικής είναι σχεδόν ανεξέλικτος και παρουσιάζεται ως φλέγμα. Όλες οι δυνάμεις της ψυχής, ακόμα και η υψηλοτέρα ευαισθησία, φαίνεται ότι ευρίσκονται σε κατάσταση νάρκης. Ζουν δίχως προβληματισμό για το σύνολον της δημιουργίας ή σχετικώς με τα αίτια και την εσωτερική σύνδεση των πραγμάτων. Η αίσθησή τους κατευθύνεται μόνον στην αυτοσυντήρηση. Παρελθόν και μέλλον σχεδόν δεν διαφέρουν γι’ αυτούς, έτσι ώστε δεν χρειάζεται να ανησυχούν για την επομένη ημέρα. Ξένοι προς την καλοσύνη, την ευγνωμοσύνη, την φιλία, την ταπεινοφροσύνη, την φιλοδοξία και γενικώς γιά όλα τα ευαίσθητα και ευγενή ερεθίσματα που κοσμούν την ανθρώπινη κοινωνία, απαθείς, κλειστοί, βυθισμένοι σε μιαν αδιαφορία για τα πάντα.

Τίποτε δεν είναι χρήσιμο στον  Ινδιάνο όσον οι οξείες εκ φύσεως αισθήσεις του, η πονηριά του και η αξιοσημείωτη μνήμη του, και μόνον όταν πρόκειται για πόλεμο ή κυνήγι, εκδηλώνεται η ανησυχία του. Ψυχρός και υποτονικός, ακόμη και στις οικογενειακές του σχέσεις, ακολουθεί από αγαπητή προτίμηση περισσότερον τα ζωώδη ένστικτα, ενώ ο έρωτάς του προς την γυναίκα είναι το μόνο πάθος που ημπορεί να σχίσει την  θαμπή αδιαφορία του. Πάθος το οποίον εκδηλώνεται στην καχεκτική του ψυχή, μόνον ως σκληρή ζήλια σε συνδυασμό με την επιθυμία για εκδίκηση.

Η σεμνότης δεν είναι ίδιον των ανδρών. Μόνον οι γυμνές γυναίκες, όταν παρακολουθούνται από ξένους, φαίνεται ότι ταράσσονται καθώς προδίδονται από τον τρόπο του βαδίσματός τους. Αναίσθητος περί την τέρψη του ουρανίσκου, ιδιαιτέρως στην τάση γιά κρεοφαγία, ο Ινδιάνος σε γενικές γραμμές είναι συγκρατημένος και ακολουθεί, δίχως καμία ιδιαιτέρα χρονική τάξη, μόνον τις ανάγκες, ενώ πεινά συχνά για να φροντίσει την καλοπέρασή του.  Αντιθέτως είναι δυστυχώς παθιασμένος  με την πόση του οίνου του ή έτοιμος να  παραδοθεί στο κονιάκ-όταν είναι σε αυτόν προσβάσιμο-. Ακόμη, υπηρετεί υπάκουος τους Λευκούς, με πεισματική επιμονή στην διατεταγμένη εργασία, οξύθυμος δίχως καμία θεραπεία του θυμού του, μάλλον δε πρόσφορος σε λίαν χρονοβόρο επιδίωξη εκδικήσεως, γεννημένος (όπως συνηθίζουν να λένε οι άποικοι) μόνον για να διατάζεται.  Ούτε απατηλός, ούτε κλέπτης, δεν αποδίδει επιθυμία σε τίποτα που δεν ανήκει στις «ανάγκες του στομάχου», τις οποίες αντιμετωπίζει πάντοτε ο ίδιος πάντοτε ξεχωριστά και εκτός της οικογενείας του. Κατά την ασθένεια,  ακόμη και φροντισμένος από τους αποίκους με την δέουσα προσοχή ή ακόμα και ευνοημένος με αγαθοεργίες, παραλλήλως με την ανάνηψή του αισθάνεται ζωηρώς μόνον το νομαδικόν ένστικτό του και φεύγει, ακόμη και δίχως άλλο  κίνητρο επιστρέφει στα σκοτεινά δάση του, σχεδόν ανίκανος γιά κάθε ευγνωμοσύνη,».

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 200)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο.jpg

Iχνηλατούντες την πνευματική τροχιά του φερομένου ως κατ’ εξοχήν εκπροσώπου της  φυλετικής σκέψεως, Κόμητος Αρτύρ ντε Γκομπινώ, πέραν των διαχεομένων παραμυθολογικών στρεβλώσεων  περί του βίου και του έργου του πολυμαθούς στοχαστού, πρέπει να σημειώσουμε ότι υπήρξεν εκτός από ικανός διπλωμάτης και  σπουδαίος (άξιος σπουδής) συγγραφεύς  ποικίλων έργων εκτός του περιφήμου  «Essai sur l’ inegalite des races humaines» («Δοκίμιον περί της ανισότητος των ανθρωπίνων φυλών», 1853-1855). Συνέγραψεν επίσης την μελέτη διπλωματικής ιστορίας «Capodistrias» («Revue des Deux Mondes» – Τόμος 26, 1841), το μυθιστόρημα «Scaramouche», (1843), το «Μνημόνιον περί της παρούσης κοινωνικής καταστάσεως της Περσίας», (1856), το λεπτομερέστατον «Οι θρησκείες και οι φιλοσοφίες στην Κεντρική Ασία», (1865), την εξαιρετικήν «Ιστορία των Περσών» (1869), την βιογραφία του Νορμανδού – Βίκινγκ προγόνου του Ότταρ   Γιάρλ («Η ιστορία του Ότταρ   Γιάρλ και των απογόνων του»), (1879) καθώς και τα εξειδικευμένα περί σφηνοειδούς γραφής πονήματά του «Διάλεξη περί των σφηνοειδών γραφών»,(1858) και «Πραγματεία περί των σφηνοειδών γραφών», (1864).

Οι εκ του εργασιακού του αντικειμένου και εκ της ιστορικής αναδιφήσεως «περιπλανήσεις» του Κόμητος, τον οδήγησαν να διαμορφώσει την αντίληψη ότι η φυλή είναι η γεννήτρια παράμετρος που δημιουργεί τον πολιτισμό, διατυπώνων την άποψη ότι οι τρεις ανθρώπινες φυλές («Μαύρη», «Λευκή» και «Κιτρίνη») αποτελούσαν βιολογικώς επελθόντες φυσικούς φραγμούς του ανθρωπίνου είδους και ότι η «ανάμιξη των φυλών» έθραυε αυτούς τους φραγμούς, οδηγούσα στο χάος. Εχαρακτήριζε την Νότιο και την Ανατολικήν Ευρώπη, την Μέση Ανατολή, την κεντρική Ασία και τη Βόρειο Αφρική ως περιοχές «φυλετικώς συμφυρματικές».

Ο Γκομπινώ εξέφρασεν επίσης την άποψη ότι, η Μαύρη και η Κιτρίνη φυλή ανήκουν στην ίδια «οικογένεια» φυλών με την Λευκή και έχουν κοινό πρόγονο. Μη έχων σπουδάσει ούτε θεολογία, ούτε φυσικές επιστήμες, και συγγράφων προ της ευρείας διαδόσεως και εις βάθος κατανοήσεως  της εξελικτικής θεωρίας, ο Γκομπινώ εθεώρησεν τα αναγραφόμενα στην Βίβλο ως πραγματικήν αφήγηση της ανθρωπίνης Ιστορίας και στο σχετικόν του δοκίμιον περί ανισότητος των φυλών αποδέχεται ως κοινούς προγόνους της ανθρωπότητος … τον Αδάμ και την Εύα. Ωστόσον, πέραν αυτού στην χριστιανική διδασκαλία της Εκκλησίας δεν υπάρχει καμία άλλη ένδειξη υποδεικνύουσα ότι οι «έγχρωμες» φυλές είχαν κοινούς με την λευκή φυλή προγόνους τους Αδάμ και Εύα (στην αρχική αγγλική απόδοση του εν λόγω έργου, Joseph Arthur de Gobineau:  Moral and intellectual diversity of races», εκδόσεις Joshua Ballinger Lippincott & Co, Φιλαδέλφεια (1856), σελίδες 337/338).

Ο Γκομπινώ θεωρούσε ότι η Λευκή φυλή υπερτερεί έναντι των άλλων φυλών στην δημιουργία όχι μόνον υλικοτεχνικής εξελίξεως αλλά και πολιτισμικής καλλιεργείας, καθώς και στην διατήρηση ευρύθμου πολιτειακής διακυβερνήσεως, «εν τάξει», ασχέτως του κρατούντος πολιτεύματος. Ωστόσον, επίστευεν επίσης ότι η ανάπτυξη του πολιτισμού σε άλλες περιόδους ήταν ολότελα διαφορετική από αυτήν της εποχής του και είκαζε ότι, οι άλλες φυλές ίσως είχαν μεγαλύτερες δυνατότητες σε εκείνες τις περιόδους κατά τις οποίες υπερτερούσαν εν σχέσει με την σύγχρονό του ιστορική περίοδο. Θεωρούσε, επίσης, ότι ο ευρωπαϊκός πολιτισμός ήταν το σύμπλοκο των καλυτέρων στοιχείων που είχαν επιζήσει εκ των  αρχαίων πολιτισμών  και διέθετε τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά τους, τα οποία και του προσέδιδαν την ικανότητα να συνεχίζει υφιστάμενος. Η θεμελιώδης του θέση ήταν ότι, η ευρωπαϊκή πολιτιστική άνθηση από την Ελλάδα στην Ρώμη και κατόπιν στον γερμανικής προελεύσεως  μεταμεσαιωνικό πολιτισμό, ήτοι ιστορικών δρωμένων που μετεξελίχθησαν στον σύγχρονό του πολιτισμό, προήλθαν από  τον αρχαίον Ινδοευρωπαϊκό πολιτισμό, από την Ινδοευρωπαϊκή ηθικοπνευματική πολιτισμική καλλιέργεια (κουλτούρα) γνωστήν τότε και ως «Αρία», προς την οποίαν σαφώς και αντιστοιχούσαν συστατικώς.

Ο Γκομπινώ έγραψε αυτές τις θέσεις του με δεδομένη την πολιτιστικήν τροχιά του παρελθόντος της Ευρώπης, ενώ η ανάμιξη των φυλών εφαίνετο σαφώς αναπόφευκτος και κατ’ αυτόν θα οδηγούσε σε ολοέν αυξανόμενο χάος. Θεωρούσε ως κυρία αιτία της οικονομικής αναταραχής της εποχής του στην πατρίδα του Γαλλία την επελθούσα φυλετική «νόθευση». Αργότερον, όταν ήρχισαν να διαδίδονται τα πολιτιστικά στοιχεία από την Βρετανία και τις ΗΠΑ, ενώ ήρχισε να αναπτύσσεται και η Γερμανία, αναθεώρησε γράφων ότι «…η Λευκή φυλή έχει ακόμη την δυνατότητα να διασωθεί».

Αν και ο Γκομπινώ διείδε ελπίδες σωτηρίας των Λευκών με την επέκταση της ευρωπαϊκής ισχύος, δεν υπεστήριξεν την δημιουργίαν «οικονομικών αυτοκρατοριών» με πολυπολιτισμικό περιβάλλον, συμπεραίνων ότι η ανάπτυξη παρομοίων αυτοκρατοριών θα απεδεικνύετο καταστροφική για τις φυλές οι οποίες τις είχαν δημιουργήσει, καθώς αναποφεύκτως οδηγούσαν στην ανάμιξη των διακριτών φυλών και την δημιουργία «συμφύρματος». Αντιθέτως, θεωρούσε την τελευταία περίοδο του 19ου  αιώνος και την ανάπτυξη του ιμπεριαλισμού, ως μια θλιβερά διαδικασία αποσυνθέσεως του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Για να υποστηρίξει το συμπέρασμά του, ανεφέρετο συνεχώς στις παρελθούσες ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες και στις συνακόλουθες μετακινήσεις πληθυσμών, οι οποίοι δεν ανήκαν στην Λευκή φυλή, για να εξηγήσει την εθνογραφική σύνθεση των ευρωπαϊκών εθνών.

Συμφώνως προς την αντίληψή του, οι μικτοί πληθυσμοί της Ισπανίας, το μεγαλύτερον τμήμα της Γαλλίας και της Ιταλίας, η νότιος Γερμανία, το μεγαλύτερον μέρος της Αυστρίας και της Ελβετίας, καθώς και τμήματα της Βρετανίας, προέκυψαν από την ιστορική εξέλιξη των πολιτισμών των Ελλήνων, των Ρωμαίων και των εισβολέων Οθωμανών Τούρκων, οι οποίοι «ήνοιξαν» την Ευρώπη σε μη-Αρίους πληθυσμούς, όπως οι λαοί της βορείου Αφρικής. Επίσης, το νότιο και δυτικό Ιράν, η νότιος Ισπανία και η νότιος Ιταλία αποτελούνται, εθνολογικώς, από μιαν «εκφυλισμένη» μιγαδική φυλή, η οποία προέκυψεν από επιμειξίες. Επίσης, κατά τον Γκομπινώ, ολόκληρος η βόρειος Ινδία απετελείτο πληθυσμιακώς κατά το πλείστον από άτομα της Κιτρίνης φυλής.

Το πρώτο βήμα προς τον πολιτισμό, συμφώνως προς τον Γκομπινώ είναι η ένωση αρκετών φυλών, μέσω  συμμαχίας ή κατακτήσεως, για να σχηματίσουν ένα έθνος. Ορισμένες εθνοτικές ταξινομικές ομάδες φαίνονται ικανές να προχωρήσουν στην συγκρότηση μια συλλογικής μονάδος αρκετά μεγάλης ώστε να αναπτυχθεί πολιτισμός, άλλες φαίνονται ανίκανες. Εκείνοι που αποτυγχάνουν δεν φαίνεται να αποτρέπονται από εξωτερικές αιτίες. Ευρίσκονται σε ψυχρά, εύκρατα και θερμά κλίματα, σε εύφορες εκτάσεις και σε άγονες ερήμους, σε όχθες ποταμών, σε ακτές και σε εσωτερικές χερσαίες περιοχές.

Οι συμμαχικές φυλές (πιθανότατα συγγενείς) οι οποίες συνδέονται για να σχηματίσουν ένα έθνος, αναμειγνύονται προοδευτικώς σε ένα ομοιογενές σύνολο με την προϊούσα ενδογαμία. Αναπτύσσονται πόλεις και, καθώς μεγαλώνουν, συρρέουν σε αυτές ξένοι. Αρχίζει να διαμορφώνεται μια διεθνής κοινωνία. Μεταξύ των νεοαφιχθέντων είναι και άτομα τα οποία ανήκουν  σε εθνοτικές ταξινομικές ομάδες οι οποίες ουδέποτε εφάνησαν ικανές  να εκκινήσουν έναν πολιτισμό. Εκδηλώνεται και εδραιώνεται ο «εκφυλισμός».

Εκτιμάται ότι η λέξη «εκφυλισμός», προσδιορίζουσα χαρακτηριστικώς έναν λαό, πρέπει να σημαίνει και σημασιοδοτεί ότι αυτός ο λαός δεν έχει πλέον το εγγενές πλεονέκτημα που κατείχε προηγουμένως, ότι «δεν έχει πλέον το ίδιο αίμα στις φλέβες του», δηλαδή η αξία του ετροποποιήθη σταδιακώς από διαδοχικές αναμείξεις. Ή αν το θέσουμε άλλως, παρά το ίδιο όνομα δεν έχει διατηρήσει την ίδια φυλή με τους ιδρυτές του. Στην πραγματικότητα, ο άνθρωπος της παρακμής, ο αποκαλούμενος και «εκφυλισμένος», είναι ένα διαφορετικό παράγωγο, από εθνοφυλετικής απόψεως, από τους ήρωες των μεγάλων ιστορικών εποχών.

Η ανωτέρω σύντομη περιγραφή συνοψίζει με αξιοσημείωτο σαφήνεια την υποκειμένη θεμέλιο ιδέα της σκέψεως του Γκομπινώ, την οποίαν εξέθεσεν εκτενέστατα στο διάσημο  βιβλίο του περί των ανθρωπίνων φυλών.

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 199)

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Ασάφειες, Μύθοι και Πραγματικότητες

Χωρίς τίτλο

Μέρος ΛE΄

Aπό την τρίτη δεκατία του προηγουμένου αιώνος υπήρξε ένα σχεδόν παγκόσμιο κίνημα που αποσκοπούσε στην καλλιέργεια της πίστεως στην ισότητα όλων των ανθρωπίνων εθνοτικών ταξινομκών ομάδων. Δεν υπάρχει σχεδόν καμία αμφιβολία ότι, η παρόρμηση για το κίνημα αυτό προήλθε από το έντονο συναίσθημα το οποίον προεκάλεσε η δίωξη των Εβραίων από το ναζιστικό καθεστώς. Αρκετοί μελετητές ενδιαφερόμενοι για το θέμα, έχουν αναδιφήσει ενδελεχώς την ιστορία, ανιχνεύοντες την προέλευση των ποικίλων στρεβλών απόψεων οι οποίες εκαλλιεργήθησαν στο νου  των κρατούντων της μεσοπολεμικής Γερμανίας.

Με την προαναφερθείσα αναδίφηση έχει διαδοθεί η πεποίθηση ότι η καταγωγή των απόψεων αυτών ημπορεί να ευρεθεί στο βιβλίο του κόμητος ντε Γκομπινώ  «Εγχειρίδιον περί της ανισότητος των φυλών» («Essai sur l’ inegalite des races humaines»). Βεβαίως στην ίδια αναδίφηση έχουν αναφερθεί και άλλοι συγγραφείς, που συνέγραψαν μετά τον Γκομπινώ. Δυστυχώς, ο ίδιος ο Χίτλερ ελαχίστη παρέχει βοήθεια σε οποιονδήποτε θέλει να εντοπίσει την προέλευση των σκέψεών του σχετικώς με το εθνοτικό πρόβλημα. Ο πρώτος τόμος του βιβλίου του «Ο Αγών μου», με τον μάλλον παράξενο υπότιτλο: «Ένας απολογισμός», εγράφη ενώ εκρατείτο στην φυλακή του Λάντσμπεργκ της Βαυαρίας. Προφανώς εκεί η πρόσβασή του σε βιβλιοθήκη ήταν προφανώς περιορισμένη, αλλά προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι στο κεφάλαιό του για το εθνοτικό πρόβλημα αναφέρεται μόνον σε δύο αυθεντίες. Παραθέτει μια βραχυτάτη αντι-ιουδαϊκή φράση του Σοπενχάουερ και ένα μικρό δίστιχο του μεγάλου Γκαίτε (χωρίς μάλιστα να αναφέρει το όνομά του).

Παρόλα αυτά ημπορεί κανείς να σχηματίσει εντυπώσεις επί του προκειμένου από διάφορες πηγές, είναι δε σχεδόν βέβαιον ότι ορισμένοι συγγραφείς οι οποίοι παρουσιάζονται στην παρούσα σειρά ανθρωπολογικών και εθνολογικών άρθρων, επηρέασαν την σκέψη κάποιων από τους μεσοπολεμικούς ηγέτες της Γερμανίας. Το κατά πόσον  αυτοί οι συγγραφείς πρέπει να θεωρηθούν καθ’ οιονδήποτε τρόπον υπεύθυνοι για τις ενέργειες των Ναζί, είναι ένα άλλο ζήτημα. Καθ’ όσον  είναι άλλο πράγμα η θεωρητική γνώση και η επιστημονική υπόθεση, και βεβαίως άλλο πράγμα ο οιοσδήποτε βλαβερός και καταστρεπτικός τροπος χρήσεως της,  από τον οιονδήποτε.

Ο Αρτύρ ντε Γκομπινώ (1816-1882) ήταν Γάλλος διπλωμάτης και συγγραφεύς, θεωρούμενος από πολλούς ως πατέρας της απόψεως περί «ανωτερότητος» της «Αρίας» φυλής, την οποίαν εκφράζει στο βιβλίο του«Εγχειρίδιον περί της ανισότητος των φυλών». Εγεννήθη στις 14 Ιουλίου 1816 στο Βιλ-ντ’Αβρύ (Ville-d’ Avray) του νομού Ω-ντε-Σεν (Hauts-de-Seine) σε μιαν οικογένεια της γραφειοκρατικής «αριστοκρατίας του χιτώνος» («noblesse de robe») με καταγωγή από το Μπορντώ. Ο πατέρας του ήταν κυβερνητικός αξιωματούχος και φανατικός βασιλόφρων (ο οποίος εδιώχθη από τους δημοκρατικούς) και η μητέρα του, Ανν-Λουίζ Μαγκντελέν ντε Γκερσύ, ήταν θυγατέρα βασιλικού φοροεισπράκτορος.

Ο Αρτύρ υπήρξεν ένας πολυσχιδής άνθρωπος, εξαιρετικώς ευρέων ενδιαφερόντων. Ήταν κατ΄ επάγγελμα διπλωμάτης και όταν εδημοσιεύθη ο πρώτος τόμος της εργασίας του σχετικώς με το εθνοτικό πρόβλημα, ήταν Πρώτος Γραμματεύς της Γαλλικής διπλωματικής αντιπροσωπείας στην Ελβετία, ενώ αργότερον μετετέθη στην Περσική βασιλικήν αυλή. Σε όλα τα γραπτά του, τα νόηματά του είναι σαφή, όπως κατά παράδοση αναμένεται από έναν Γάλλο λόγιο. Διετέλεσε συγγραφεύς πολλών μυθιστορημάτων και συλλογών ποιημάτων, ενώ έγραψε επίσης στους τομείς της φιλοσοφίας, της ιστορίας, των ανατολικών σπουδών και της αρχαιολογίας, μάλιστα δε ένα από τα βιβλία του αφορά στην σφηνοειδή γραφή. Μια μεστή συνοπτική βιογραφία του εγράφη από τον εκδότη, ποιητή, συγγραφέα και κριτικό Μπεν Ραίη Ρέντμαν (1896-1961)

Το «Εγχειρίδιον περί της ανισότητος των φυλών» εδημοσιεύθη τμηματικώς από το 1853 έως το 1855. Έχουν δημοσιευθεί έργα που υποτίθεται ότι παριστούν την (ευρέως διαδεδομένη) αγγλική του μετάφραση, αλλά στην πραγματικότητα περιέχουν μόνο το πρώτο βιβλίο του πρωτοτύπου. Οι υπάρχουσες μεταφράσεις, εν πολλοίς αγγλιστί, μετεφράσθησαν λίαν χονδροειδώς, με περιττές παραλείψεις και αναδιατάξεις και, τουλάχιστον με μίαν εμβόλιμο εισαγωγή μιας σημαντικής δηλώσεως, περί της οποίας δεν τίθεται καν θέμα στο γαλλικό κείμενο.

Παγκοσμίως έχει δημοσιευθεί μία επιλογή από γραπτά του Γκομπινώ.  [ Στην ελληνική εκυκλοφόρησαν τα :  «Nouvelles asiatiques» (1876)  («Ασιατικά Διηγήματα» (1931) / «ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ» – «Au royaume des Hellenes» (1878)  («Στο βασίλειο των Ελλήνων στα τέλη του 19ου αιώνα» (1999) / «ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ»)-«Le Mouchoir rouge» (1872)  («Το κόκκινο μαντήλι» , (1996) / («ΟΛΚΟΣ»)-«Akrivie Phrangopoul» (1872) («Ακριβή Φραγκοπούλου», (1994) / «ΟΛΚΟΣ»].

Συνήθως στους προλόγους αυτών των επιλεγμένων κειμένων του, καταγράφεται αναιτίως ότι … ο Γκομπινώ πρέπει να έχει μια κεντρική θέση στην ιστορία ενός «ολεθρίου» κλάδου πολιτικής σκέψεως που εκορυφώθη με τις υπερβολές της ναζιστικής εποχής. (Χαρακτηριστικώς, δεν …διεσώθη από την εμμονήν αυτή ούτε η αγγλική μετάφραση του μυθιστορήματος του «Les Pleiades», το οποίον ουσιαστικώς αποτελεί αφηγηματικό έργο ενός ανθρώπου που είχε εξαιρετική κατανόηση της ανθρωπίνης φύσεως και υπερέβαινε  την εποχή του στην αντίληψη του θέματος των σεξουαλικών σχέσεων). Οι διάφορες πτυχές της φιλοσοφίας του θεωρούνται «εντυπωσιακώς συμπαγείς και απερίφραστες», ενώ καταδεικνύονται ως παράδειγμα της  «ηθικής των προτίμων (της elite)».

Η επαγγελματική ζωή του Γκομπινώ αντικατοπτρίζεται στο περιβόητο  Δοκίμιον, καθώς τα ενδιαφέροντά του αφορούν σαφώς στα έθνη και στα γεγονότα της Ιστορίας, παρά στα βιολογικά ή ανθρωπολογικά προβλήματα. Το βιβλίον του έχει μεστή και γλαφυρά γραφή, και είναι προφανώς το προϊόν ενός καλλιεργημένου και καλώς πληροφορημένου προσώπου. Το πρόβλημα που τον εταλάνιζε προφανώς δεν ήταν συνδεδεμένο με την ισότητα ή την ανισότητα των φυλών. Ήθελε να κατανοήσει γιατί οι σπουδαίοι πολιτισμοί «αποσυντίθενται», όπως εφαίνετο. Για να επιλύσει αυτό το πρόβλημα, εξετάζει λεπτομερώς τους λόγους που προβάλλουν άλλοι στοχαστές για να αξιολογήσουν τα γεγονότα. Η αποσύνθεση της θρησκείας, ο φανατισμός, η διαφθορά των ηθών, η πολυτέλεια και η κακή διακυβέρνηση, ο δεσποτισμός – τα μελετά όλα και τα απορρίπτει, βασιζόμενος στην Ιστορία.

Παραθέτει παραδείγματα, για να καταδείξει την ηθική υπεροχή ορισμένων εθνών εν σχέσει με εκείνα τα έθνη που τα αντικατέστησαν. Η θρησκεία μερικές φορές άνθισε καθώς ένα έθνος παρήκμαζε ή ένας πολιτισμός εχάθη όταν ο λαός παραγωγός του εκυβερνάτο καλύτερον παρά ποτέ. Οι Έλληνες, οι Πέρσες και οι Ρωμαίοι παρήκμασαν, αν και η πολυτέλεια ουδέποτε έφθασεν τόσον υψηλά μεταξύ τους, όπως στην Γαλλία της εποχής του. Εξόχως σοβαρές σκέψεις σχετικώς με το ζήτημα έστρεψαν το νου του στην πιθανότητα να ευρεθεί η απάντηση στην ανισότητα των φυλών – ή ακριβέστερον, με την τρέχουσα ορολογία, ορισμένων εθνοτικών ταξινομικών ομάδων.

Είναι αξιοσημείωτον ότι κατά τα τελευταία έτη της Μοναρχίας ο Γκομπινώ αποζούσε μόνον από την συγγραφή μυθιστοριών σε συνέχειες (επιφυλλίδες και «ρομάντσα»). Έγινε φίλος και αντήλλαξε ογκώδη αλληλογραφία με τον Αλεξίς ντε Τοκβίλ, ο οποίος και τον έφερε στο Υπουργείον Εξωτερικών ενώ διατελούσε Υπουργός Εξωτερικών κατά την Δευτέρα Γαλλική Δημοκρατία.

[Ο Αλεξίς-Σαρλ-Ανρί Κλερέλ ντε Τοκβίλ (1805 –1859) ήταν Γάλλος πολιτικός στοχαστής και ιστορικός, ο πλέον βαθυστόχαστος εκπρόσωπος του πολιτικού φιλελευθερισμού, υπέρμαχος του κοινοβουλευτισμού, αλλά και βαθύτατα σκεπτικιστής όσον αφορούσε στις ακρότητες της δημοκρατίας στην ηπειρωτική Ευρώπη στο πρώτο ήμισυ του 19oυ αιώνος. Είναι γνωστός για τα έργα του «Η Δημοκρατία στην Αμερική» (δίτομο: 1835 και 1840) και «Το Παλαιόν Καθεστώς και η Επανάσταση» (1856). «Η Δημοκρατία στην Αμερική εξεδόθη αφού ο Τοκβίλ εταξίδευσε στις ΗΠΑ και θεωρείται σήμερον ως μία από τις πρώτες πραγματείες στην κοινωνιολογία και στην πολιτική επιστήμη].

Το 1864, ο διορισμός του Γκομπινώ ως Επιτετραμμένου Πληρεξουσίου της Γαλλίας στην Ελλάδα υπήρξε λίαν κρίσιμος. Του ανετέθη μια «λεπτή» περί την διαχείριση εργασία, σε μια χώρα της οποίας η πολιτική σταθερότης  ήταν εξόχως εύθραυστη, δύο χρόνια μετά το πραξικόπημα που ανέτρεψε τον βασιλέα Όθωνα. Επί πλέον ο διορισμός του εδώ επανέφερε στην προβληματική του το αντικείμενον των πρώτων πολιτικών ανησυχιών του.

Στην Αθήνα, φαίνεται  ότι ο Κόμης είχε την ευτυχεστέρα περίοδο της ζωής του: Συνενεστράφη φιλικώς με το νέο βασιλέα Γεώργιο τον Α΄ και συνήντησε διαφόρους αξιολόγους ανθρώπους  της εποχής, παριστάμενος στα «σαλόνια» της Πρωτευούσης, όπου εγνώρισε και έναν πιστό φίλο κι θαυμαστή του, τον Κόμητα Ρόμπερτ Μπούλβερ Λύττον, λογιώτατο γραμματέα της αγγλικής πρεσβείας και υιό του διασήμου συγγραφέως Έντουαρντ Μπούλβερ Λύττον, μετέπειτα αντιβασιλέα των Ινδιών.

Επροχώρησε στο έργον του περί της ιστορίας των Περσών, σε δύο τόμους που εδημοσιεύθησαν το 1869  («Histoire des Perses», Παρίσι, εκδόσεις Plon) Κατόπιν, το ίδιο έτος, ενέκυψε στην ποίηση με την συλλογή του «Η Αφρόεσσα» («L’Aphroλssa»), εμπνευσμένη από τα κλασικά πρότυπα ωραιότητος γύρω του. Επίσης ήρχισε να ασχολείται με  την γλυπτική, (που παρά το πολύ μέτριον τάλαντό του, συνέχισε να ασκεί μέχρις του τέλους της ζωής του).

Ακόμη, το 1869, οριστικοποίησε την μορφή ενός βραχέος φιλοσοφικού δοκιμίου του : «Μνημόνιον επί των ποικίλων εκφάνσεων της ατομικής ζωής» («Mιmoire sur diverses manifestations de la vie individuelle»), το οποίον εκατόρθωσε με δυσκολία να δημοσιευθεί   στο λίαν έγκριτο «Περιοδικόν για την Φιλοσοφία και την Φιλοσοφική Κριτική» («Zeitschrift fόr Philosophie und Philosophische Kritik») που εξέδιδε ο καθηγητής φιλοσοφίας των Πανεπιστημίων Βόννης και Τυβίγγης, Ιμμάνουελ Χέρμαν φον Φίχτε.

Η περίοδος της εδώ παραμονής του, υπήρξεν επίσης χαρωπή, λόγω της στενής φιλίας με την Ζωή και την Μαρία Δραγούμη (κόρες του πολιτικού Νικολάου Δραγούμη, αδελφές του μέλλοντος πρωθυπουργού Στεφάνου Δραγούμη και θείες του αειμνήστου προπάτορος του Ελληνικού Εθνικισμού Ίωνος Δραγούμη), με τις οποίες διετήρησε εκτενεστάτη και αξιοσημείωτη πολυθεματική αλληλογραφία. Η ανένδοτος αδιαλλαξία του χαρακτήρος του και οι εμμονές του σχετικώς με ποικίλες εκπεφρασμένες απόψεις και θέσεις του, επέδρασαν αρνητικώς στην εργασία του : Διετύπωσεν απεριφράστως άποψη ευνοϊκή για τους Τούρκους κατά την διάρκεια της Κρητικής εξεγέρσεως του 1866-1869, παρά τις προειδοποιήσεις και εν τέλει τις απειλές από το γαλλικόν Υπουργείον Εξωτερικών, οπότε απώλεσε σταδιακώς την φιλία και εμπιστοσύνη του βασιλέως Γεωργίου. Τον Μάϊο του 1868 εμερίμνησε αυτοπροσώπως για την απέλαση του συμπατριώτη του ιστορικού Γκυστάβ Φλουρένς, που είχε ταχθεί ως επαναστάτης στο πλευρό των Κρητών. Η στάση αυτή του Γκομπινώ δεν ήταν βεβαίως άσχετη με την ανάκληση του από την Αθήνα, απ’ όπου έφυγε τον Σεπτέμβριο του 1868.

Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

(Φ. 198)

 

 

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑