Αναζήτηση

Εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ

Εβδομαδιαία εθνική εφημερίδα

Κατηγορία

ΤΕΧΝΗ

Μνήμη Eλένης Παπαδάκη (1908 – 1944)

 

ceb5cebbceadcebdceb7cf82-cf80ceb1cf80ceb1ceb4ceaccebaceb71

Συντάσσω το παρόν μικρό κείμενο, αναφορά μου σε αυτήν την τεράστια καλλιτεχνική ύπαρξη, η οποία φώτισε για πάνω από είκοσι χρόνια το σανίδι του Εθνικού μας θεάτρου και βρήκε τραγικό τέλος στις εγκαταστάσεις της ΟΥΛΕΝ στην περιοχή της Νέας Ιωνίας, μαζί με χιλιάδες άλλους Έλληνες πατριώτες, ένα απο τα κρύα βράδια των Δεκεμβριανών του 1944.

Χειρότερο από το να μην σε θυμούνται, είναι το να σε θυμούνται για λάθος λόγο. Ετσι και στην περίπτωση της Παπαδάκη, ο μοναδικός λόγος που κάποιος θα γράψει δύο γραμμές για αυτό το όνομα, δεν είναι παρά η στείρα αναφορά για λόγους ιστορικούς αλλά και πολιτικαντισμού ίσως, σε σχέση με την πολιτική της δολοφονία η οποία όμως διαθέτει και μια ακόμα εντονότερη στα δικά μου καλλιτεχνικά μάτια σημειολογία, αυτήν της πολιτιστικής δολοφονίας, μιας και ουδείς εκ του πνευματικού κόσμου πέραν ελαχίστων, φαίνεται πως γνωρίζει το όνομα αλλά και την συμβολή της στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου κατά την διάρκεια κυρίως του μεσοπολέμου. Μια παρουσία πέραν των δύο δεκαετιών  με εκπληκτικές αποδόσεις των ρόλων της ως κεντρικής ηθοποιού του θιάσου του Εθνικού Θεάτρου.

Μέσα στο ψάξιμό μου για αυτήν την γυναίκα – σύμβολο, αυτό που μου έκανε την μεγαλύτερη και πλέον αλγεινή εντύπωση, είναι πως ουδείς εγνώριζε σχεδόν το όνομα κάν, ανάμεσα σε σύγχρονους καλλιτέχνες,κάτι που με έκανε να συμπεράνω πως η δολοφονία αυτού του ανθρώπου δεν σταμάτησε εκείνο το κρύο βράδυ, αλλά συνεχίστηκε και πολύ αργότερα με την απάλλειψη της μνήμης και της συνεισφοράς της στο θεατρικό σανίδι, καταδυκνείοντας εν τέλει πως βασικό κριτήριο δεν είναι η προσφορά και η δουλειά κάποιου, αλλά πολύ πιο ταπεινά ζητήματα όπως η ανθρώπινη μισαλλοδοξία και οι απόψεις περί πολιτικής.

Είμεθα άπαντες υπεύθυνοι για αυτή την απάλειψη της μνήμης, η οποία στην περίπτωση Παπαδάκη συντελεί και στην εκτράχυνση της πνευματικότητός μας αλλά και την αλλοτρίωση του κοινωνικού αισθητηρίου περί πραγματικής καλλιτεχνίας.

Αγαπητή μου Ελένη, γνωρίζω πως η κοινωνία μας η γεμάτη υποκρισία, αενάως αναζητούσα το ιδεατόν αλλά επιλέγουσα πάντοτε το χειρότερο δυνατόν, δεν έχει θέση για τους άξιους, διότι εάν είχε είμαι σίγουρος πως θα μιλούσαμε για μια εντελώς διαφορετική Ελλάδα τούτη την στιγμή.

ΚΑΤΑΤΡΕΓΜΟΣ

(Μνήμη ηθοποιού Ελένης Παπαδάκη)

Αθλιοι πλέον πάψετε

με στόμφο να θρηνείτε

σιχαμερώς και γοερώς

το ψεύδος να υμνείτε

Κατατρεγμός των αξιών

τον τόπο αυτόν βαραίνει

αέναος,άνισος αγών

και το κακό πληθαίνει

Μαύρες σκιές περιγελούν

το φως και την ελπίδα

το μέρος τούτο οδηγούν

χωρίς μιαν ηλιαχτίδα

Ω μέγα ψεύδος κυβερνάς

ετούτη εδώ την πλάση

η αλήθεια δεν εμπόρεσε

το να σε ξεπεράσει

Πάνος Χατζηγεωργιάδης


 

Το θεατρικό έργο «Για την Ελένη», «ανασταίνει» για πρώτη φορά στο θέατρο την τραγική ιστορία της μεγάλης ηθοποιού του Μεσοπολέμου Ελένης Παπαδάκη.

Το έργο που σκηνοθετεί ο Μάνος Καρατζογιάννης βασίζεται τόσο στο μυθιστόρημα του Μ. Ελευθερίου «Η γυναίκα που πέθανε δύο φορές» (εκδ. Μεταίχμιο, 2006) όσο και σε υλικό αρχείου. Πρωτοπαρουσιάστηκε στο πλαίσιο του θεματικού φεστιβάλ της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου για τον Εμφύλιο και τώρα επιστρέφει με την Μαρία Κίτσου ως Ελένη Παπαδάκη και τον Σπύρο Κυριαζόπουλο στον βωβό ρόλο του εκτελεστή της.

Το «Για την Ελένη» ανεβαίνει στο Θέατρο Tempus Verum – Εν Αθήναις.

(Φ.176)

Advertisements

Η αλήθεια πίσω από ένα σκίτσο Τεντέν

Χωρίς τίτλο.jpg

Κάποια έργα, είτε μουσικά είτε συγγραφικά, δεν είναι  “πολιτικά ορθά” γιατί δεν ακολουθούν το Σύστημα.

Ένας από τους δημιουργούς που βρίσκονται σε αυτήν την κατηγορία, είναι ο Herge, ο δημιουργός του Τεντέν. Το «θύμα» είναι το ίδιο το σκίτσο. Η τεράστια επιτυχία του παγκοσμίως δεν επιτρέπει στο καθεστώς να γνωρίζει ο κόσμος την πραγματική καταγωγή του Τεν Τεν και για ποιους  λόγους ο Herge τον δημιούργησε.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ο Georges Remi, κατά κόσμον Herge, γεννήθηκε στις Βρυξέλλες  από πατέρα Βαλλώνο και μητέρα Φλαμανδή. Είχε μέσα του το ταλέντο του σκίτσου, αλλά δεν είχε την δυνατότητα να το κάνει επάγγελμα. Νέος, δούλευε περιστασιακά σε διάφορα περιοδικά, αλλά με σχεδόν μηδενική επιτυχία. «Όλα τα οφείλω σε έναν ηγούμενο, τον ηγούμενο Norbert Wallez», θα πει μετά από χρόνια ο Herge. Ο συγκεκριμένος ηγούμενος ήταν και ιδιοκτήτης μιας καθολικής  εφημερίδος της « Le ΧΧ siecle» που αργότερα ο Ηerge μετέτρεψε στο πιο καλλιτεχνικό  «Le vingtieme Siecle». Ο Wallez πίστεψε πολύ στον νεαρό Georges, με αποτέλεσμα να τον βοηθήσει να αναδείξει το μεγάλο του ταλέντο στα σκίτσα και έτσι έγινε αναντικατάστατος στην εφημερίδα.

Πολύ φίλος του Herge και σχεδόν γεννημένοι μαζί, ήταν ο Βαλλώνος, Leon Degrelle, καθολικός , ο οποίος εκείνα τα χρόνια ασχολούταν με τον προσκοπισμό και ερασιτεχνικά με τις ανταποκρίσεις με διάφορα άρθρα, από κοντινά ταξίδια. Τότε παρουσιάστηκε μια ευκαιρία στην μικρή εφημερίδα για ένα θέμα που αφορούσε το μακρινο Μεξικό. Εκείνο τον καιρό, στο Μεξικό υπήρχε ένα σκληρό κομμουνιστικό καθεστώς, με δικτάτορα τον αιμοσταγή Calles, ο οποίος κυνηγούσε και εξόντωνε τους χριστιανούς.

Υπήρξε αντίδραση από κάποιους καθολικούς, οι οποίοι πήραν τα βουνά προσπαθώντας να σωθούν, αλλά και να ελευθερώσουν τους συμπολίτες τους. Το κίνημα αυτό είναι γνωστό ως “ Cristeros”. Ο Degrelle αποφάσισε να πάει εκεί. Ο ηγούμενος διευθυντής της εφημερίδος πέταξε από την χαρά του μόλις του το πρότεινε, αφού καμιά εφημερίδα δεν είχε πάει στην Αμερική εκείνα τα χρόνια. Μάλιστα, θα ταξίδευε με ψεύτικη ταυτοτητα αφού θα πήγαινε σε ένα κράτος όπου υπήρχε εμφύλιος πόλεμος και ο κίνδυνος ήταν μεγάλος. Τα έξοδα τα κάλυψε η εφημερίδα μαζί με κάποια χρήματα που έστειλε η ιταλική “Αvvenire d’ Italia” για να κάνει ρεπορτάζ και για λογαριασμό της.

Η άφιξη του νεαρού Leon στο Μεξικό ξεκίνησε με περιπέτειες, αφού τα πράγματα δεν ήταν εύκολα εκεί. Έζησε με τους Cristeros, είδε άγριες καταστάσεις, αφού ο αιμοσταγείς δικτάτορας λάτρευε να κρεμάει τους χριστιανούς σε τηλεγραφικούς στύλους, σε μήκος εκατοντάδων χιλιομέτρων και άλλα τέτοια φρικτά. Ο νεαρός ανταποκριτής ταυτόχρονα μάζευε όπου έβρισκε, διάφορα κόμικς από την περιοχή, με γραφικά και φολκλορικά σκίτσα,  αφού θυμόταν πάντα τον καλό του φίλο Herge, πιστεύοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα του έδινε έμπνευση.

Από εκεί λοιπόν, ξεπετάχτηκε ο Τεν Τεν, που ο καλός φίλος Georges θέλησε να φτιάξει ως “αδερφό” του Leon, όπως τον φανταζόταν ο σχεδιαστής, και να βάλει δίπλα του έναν… Μιλού! Και γιατί έβαλε ένα φοξ τεριέ; Ο ίδιος ο καλλιτέχνης αρνήθηκε για πολλά χρόνια, ειδικά μετά το 1945, να πει γιατί διάλεξε ένα τέτοιο σκυλάκι. Αργότερα γράφτηκε ότι το εμπνέυστηκε από μια φωτογραφία του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, που απεικόνιζε μια διμοιρία γερμανών στρατιωτών με τον δεκανέα τους και στην αγκαλιά τους είχαν ένα λευκό φοξ τεριέ, κάτι σαν μασκότ. Τώρα, για ποιον λόγο αρνήθηκε να πει, ας αφήσουμε λίγο την φαντασία μας να καλπάσει για το ποιος ήταν αυτός ο δεκανέας σε χαράκωμα του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, και τα ερωτήματά μας θα απαντηθούν.

Συνέχεια στην έντυπη έκδοση

(Φ. 135) 

Δημήτρης Ροντήρης. Ο μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης και Πατριώτης

Χωρίς τίτλο

Ο μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης και Πατριώτης Δημήτρης Ροντήρης εγεννήθη το 1899 στον Πειραιά και «έφυγε» από την ζωή στις 20 Δεκεμβρίου του 1981.

Ο πολυτάλαντος Δημήτρης Ροντήρης εισήλθε κατ’ αρχήν στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, την οποία μετά από διετή φοίτηση εγκατέλειψε, για χάρη των νομικών του σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τελικά τον κέρδισε η Τέχνη. Ξεκίνησε την θεατρική του πορεία το 1919 ως ηθοποιός. Μετέβη στην Αυστρία, όπου σπούδασε θέατρο, ιστορία τέχνης και αρχαία ελληνική φιλολογία και στο Βερολίνο όπου μαθήτευσε δίπλα στον μεγάλο σκηνοθέτη Μαξ Ράινχαρντ. Επανήλθε στην Ελλάδα το 1933 και διορίσθηκε σκηνοθέτης στο Βασιλικό Θέατρο και στο Θέατρο Ωδείου, όπου έκανε το ντεμπούτο του ως σκηνοθέτης με το μουσικό δράμα του Καλομοίρη «Το δαχτυλίδι της μάνας».

Ανέλαβε χρέη σκηνοθέτη του Εθνικού Θεάτρου, του οποίου ανέλαβε την διεύθυνση κατά τα έτη 1946-1950 και 1953-1955. Επί Ροντήρη, το Εθνικό Θέατρο μεγαλούργησε και καθιερώθηκε ως το μεγαλύτερο «φυτώριο» μεγάλων ταλέντων τα οποία γαλουχήθηκαν μαθητεύοντας δίπλα στον Ροντήρη.

Το 1950 ίδρυσε την «Ελληνική Σκηνή» και το 1957 το «Πειραϊκό Θέατρο». Ως επικεφαλής του, πραγματοποίησε περιοδείες σε πολλές χώρες της Ευρώπης, της Βόρειας και Νότιας Αμερικής και της Ασίας, παρουσιάζοντας με τεράστια επιτυχία θεατρικές παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας, μεταφέροντας το «Ελληνικό Φως».

Ο Ροντήρης, σκηνοθέτησε και πολλά έργα του παγκόσμιου κλασικού και νεότερου δραματολογίου, μεταξύ των οποίων 11 έργα του Σαίξπηρ. Η σκηνοθεσία του στην «Ηλέκτρα» και στον «Άμλετ», παραστάσεις που ο θίασος του Βασιλικού Θεάτρου ανέβασε το 1939 στην Αγγλία και την Γερμανία, προκάλεσε τις πλέον ενθουσιώδεις κριτικές των ειδικών. Η παράσταση της τριλογίας του Αισχύλου «Ορέστεια» στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού το 1949, παρουσία της πολιτειακής και πολιτικής αρχής της χώρας, θεωρήθηκε ως μέγιστο καλλιτεχνικό επίτευγμα στην ιστορία του Θεάτρου. Παρά την τεράστια προσφορά του στην Ιστορία και την Τέχνη της χώρας ο μεγάλος αυτός Έλλην, Καλλιτέχνης και Πατριώτης, κυνηγήθηκε ανελέητα από το σάπιο πολιτικό, αλλά και παρακαλλιτεχνικό σύστημα, το οποίο ποτέ δεν του συγχώρησε τις ξεκάθαρες Πατριωτικές του Αξίες.

Γεγονός που οφείλεται κατά βάση στον ανθελληνισμό των κυβερνήσεων της Μεταπολίτευσης, οι οποίες δεν παραλείπουν να εκδηλώνουν την αγάπη και την συμπαράστασή τους σε κάθε είδους εκφυλισμένα, διεστραμμένα «καλλιτεχνικά» δρώμενα, που υποβαθμίζουν το ήθος μας, προσβάλουν την ιστορία μας και προωθούν όχι την Ακμή, αλλά την παρακμή μας.

Π. ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ

(Φ. 128)

Όταν οι ευρωπαϊκοί λαοί τιμούν την ελληνική Ιστορία

M.AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ-ΙΣΠΑΝΙΑ

Η πόλη Λόρκα της Ισπανίας έχει μια μακρά παράδοση στην τέχνη του κεντήματος. Είναι επίσης γνωστή για τις θρησκευτικές παρελάσεις που οργανώνονται την Μεγάλη Εβδομάδα, με τις έξι θρησκευτικές αδελφότητες της πόλης να ντύνουν με πολυτελή άμφια ξύλινα αγάλματα της Παναγίας και των προσώπων που συμμετέχουν στο θείο δράμα, κατά την παράδοση των Καθολικών.

lorca-1

Σε ένα τέτοιο βαρύτιμο ένδυμα παρουσιάζεται κεντημένη αναπαράσταση της μάχης της Ισσού (333 π.Χ), από το διάσημο ψηφιδωτό που φυλάσσεται στο μουσείο της Νεαπόλεως στην Ιταλία. Το ένδυμα παρουσιάστηκε σε έκθεση στους χώρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

(Δημοσιεύθηκε στο Φ.98 της Εθνικής Εφημερίδος ΕΜΠΡΟΣ)

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑